Φαινόμενα

Στον θολό καθρέφτη

Ναρκισσιστική και αυτιστική η εγχώρια τηλεόραση εξακολουθεί να κάνει θέαμα τον εαυτό της σαν να μην έχει συνείδηση του ποια είναι (ή γιατί προτιμά να μην αποκτήσει)

Η Γη γυρίζει για όλο τον κόσμο, όχι όμως για την εγχώρια τηλεόραση που μόνη της γυρίζει γύρω από τον εαυτό της. Για ακόμη μία εβδομάδα το τηλεοπτικό μας σύμπαν ασχολήθηκε με τον εαυτό του. Στόχος τού Μά κη Τριανταφυλλόπουλου, οι πρώην ομοκάναλοι Χατζηνικολάου και Αυτιάς. Στόχος της σάτιρας του Λαζόπουλου, οι νυν ομοκάναλοι Κακαουνάκης και Ζαχαρέα. Θέμα της έρευνας του Παύλου Τσίμα, η «παραμυθένια» ιστορία της ελληνικής τηλεόρασης με τις «κακές μάγισσές» της, των οποίων τα «μάγια» έπιασαν και έκτοτε δεν καταφέρνουν να απαλλαγούν από αυτά οι πιστοί της υπηρέτες, οι οποίοι φυσικά ουδεμία ευθύνη φέρουν για τα ολισθήματα και την ποδοσφαιροποίηση της κουλτούρας της. Χίλια τα προβλήματα του κόσμου, το δικό μας όμως ένα, οι καβγάδες των τηλεαστέρων.

Έθιξαν τον Αυτιά και τον Χατζηνικολάου οι αποκαλύψεις της εκπομπής του Μάκη Τριανταφυλλόπουλου, ότι ο μεν πρώτος εργάστηκε στο γραφείο Τύπου της Νέας Δημοκρατίας με μισθό, ο δε δεύτερος ως στέλεχος της ΟΝΝΕΔ είχε οικονομικές απολαβές από το κόμμα. Και ο μεν Γιώργος Αυτιάς «αμάρτησε»- σύμ φωνα με την αυστηρή δημοσιογραφική δεοντολογία που τηρείται απαρεγκλίτως στα εγχώρια μίντια- και όπως αρμόζει σε ένα γνήσιο σπλάγχνο της φτωχολογιάς, έκλαψε τηλεφωνικώς για τα νόμιμα ένσημα που τον έσυραν στον βούρκο της παράβασης. Ο δε Νίκος Χατζηνικολάου, όπως αρμόζει σε έναν έγκριτο και πολυβραβευμένο δημοσιογράφο σταρ της εγ χώριας τηλεόρασης, άστραψε και βρόντηξε για τις ανυπόστατες καταγγελίες περί οικονομικών σχέσεων με τη Νέα Δημοκρατία, διότι υπήρξε υψηλό στέλεχος της νεολαίας της, πλην όμως, ταγμένο αποκλειστικώς στα υψηλά ιδεώδη, όπως άλλωστε πολλά στελέχη άλλων κομμάτων την εποχή εκείνη (μεταπολίτευση και λίγο αργότερα, μέχρι ο άνεμος αρχικώς της ιδιωτικής ραδιοφωνίας και κατόπιν της εμπορικής τηλεόρασης να καθαρίσει τον επαγγελματικό ορίζοντα).

Χαζεύουμε την ωραία τηλεόραση των αποκαλύψεων, όπου ο ένας σταρ αναζητεί «άπλυτα» για τον άλλον, λες και οι καναλικές διασταυρώσεις επαγγελ ματιών του μιντιακού χώρου υπήρξαν αποτέλεσμα αξιοκρατικών κρίσεων ενός παραδοσιακού χώρου. Λες και οι σπουδές, η μόρφωση, η τήρηση των κανόνων δεοντολογίας σε συνδυασμό με το ταλέντο φυσικά, αποτέλεσαν ποτέ μέτρο σύγκρισης της δημοσιογραφικής ποιότητας. Η πραγματικότητα είναι σε όλους γνωστή, αλλά διατηρείται και αυτή πίσω από τη θολή κουρτίνα των ταμπού της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας. Γιατί το γνωρίζουμε πλέον ότι ο χώρος των μίντια αποτέλεσε το ιδανικό πεδίο επαγγελματικής αποκατάστασης για τους νέους μιας μικρής χώρας, που έβγαινε από την καθυστέρηση της χούντας, βια ζόταν για το καινούργιο κουβαλώντας πολλά από το παλιό. Ευέλπιδες κομματικών νεολαιών, οι οποίοι είτε είχαν ανα δειχθεί στους πανεπιστημιακούς συνδικαλιστικούς αγώνες είτε είχαν προωθηθεί από τα κόμματα και πολιτικούς των κομμάτων, για διάφορους λόγους, αναλόγως του κομματικού χώρου, διέθεταν το βασικό πλεονέκτημα για τη διογκούμενη μιντιακή αγορά: τη γνώση στη διαχείριση της πληροφορίας και τις επαφές με τους υψηλά ισταμένους της πολιτικής σκηνής. Αυτό που παντού στον κόσμο σε όσους διδάσκονται θεωρία και πρακτική της δημοσιογραφίας αντιμετωπίζεται ως το πιο επικίνδυνο στάδιο κατά την άσκησή της, δηλαδή οι «στενές σχέσεις» με πολιτικούς, και αυτό ελέγχει παντού η δεοντολογία εθιμική και θεσμική, στη χώρα μας αποτέλεσε προϋπόθεση για την ανάπτυξη της εγχώριας δημοσιογραφίας σε μεγάλο μέρος της. Τη σφράγισε όμως και με πολλά κατάλοιπα από εκείνες τις εποχές, αντιπαλότητες που γεννήθηκαν στα αμφιθέατρα, προσωπικά στοιχήματα που προκάλεσαν οι άλλου είδους «αποκλεισμοί».

Η διόγκωση της αγοράς, με τις αλλεπάλληλες κρίσεις σε μιντιακό και πολιτικό χώρο και ο τηλεοπτικός ανταγωνισμός μπορεί να αναδιαμόρφωσαν τις εν λόγω «στενές σχέσεις», μπορεί οι απαιτήσεις της αγοράς να «χαλάρωσαν» αυτές για να «συσφίγξουν» άλλες, αλλά παραμένουμε μια πολύ μικρή χώρα με πολύ καθυστερημένους θεσμούς.


Οι κανόνες μπορούν να περιμένουν

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι κανόνες παραβλέπονται, αλλά είναι εις βάρος τους όταν ανασύρονται κατά περίσταση, μόλις χαλάσουν καναλικές συνεργασίες, οι οποίες κάθε άλλο παρά τους εν λόγω κανόνες είχαν κατά νου όταν γίνονταν.

Άλλωστε, δεν είναι διόλου τυχαίο το γεγονός ότι καθυστέρησε η πολιτική απόφαση να αποκτήσει η εγχώρια δημοσιογραφία πανεπιστημιακή θεσμική κατοχύρωση. Ήρθε αφού είχαν διαμορφωθεί οι συνθήκες της διογκωμένης αγοράς και την αντανακλά (πολλές Σχολές, πολλοί απόφοιτοι), που σημαίνει επιπλέον καθυστέρηση στην εφαρμογή κανόνων. Γιατί παντού στον κόσμο οι πανεπι στημιακές σπουδές σημαίνουν και συγκροτημένους επαγγελματικούς κώδικες- και σε αυτούς οι νέοι δημοσιογράφοι θα ήταν μάλλον αδύνατον να αναγνωρίσουν το εγχώριο πεδίο που θα τους απορροφήσει.