ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ/ ΖΑΝ- ΚΛΟΝΤ ΤΡΙΣΕ Τα επιτόκια του ευρώ είναι ακόμη χαμηλά

Ύστερα από έξι συνεχόμενες αυξήσεις επιτοκίων μέσα σε ένα χρόνο, οι οποίες επιβάρυναν το κόστος δανεισμού για χιλιάδες δανειολήπτες σε ολόκληρη την Ευρώπη και προκάλεσαν αιχμηρά σχόλια εκ μέρους ορισμένων πολιτικών, ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Ζαν-Κλοντ Τρισέ θεωρεί ότι το σημερινό επίπεδο του επιτοκίου του ευρώ παραμένει χαμηλό. Αφήνει έτσι ανοιχτό το ενδεχόμενο για νέες αυξήσεις τη χρονιά που έρχεται, χωρίς πάντως να τις προεξοφλεί.

O κ. Τρισέ μίλησε για όλα αυτά σε συνέντευξη που έδωσε στα «ΝΕΑ» (από κοινού με τη γερμανική εφημερίδα «Τagesspiegel» και τη λουξεμβουργιανή «Luxembourger Wort») λίγες ημέρες μετά την απόφαση που πήρε το Διοικητικό Συμβούλιο της Τράπεζας στις 7 Δεκεμβρίου να αυξήσει το βασικό επιτόκιο του ευρώ στο 3,5%. Χρησιμοποίησε τον τεχνοκρατικό λόγο του κεντρικού τραπεζίτη και δεν παρασύρθηκε σε πολιτικά σχόλια παρ΄ ότι του ρίξαμε το γάντι. Όμως υπεράσπισε με πάθος τις αποφάσεις της ΕΚΤ. Ο λόγος πίσω από κάθε αύξηση επιτοκίων είναι οι πληθωριστικοί κίνδυνοι και ο κ. Τρισέ υποστηρίζει ότι αυτοί υπάρχουν ακόμη, παρ΄ ότι ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη τον Νοέμβριο διαμορφώθηκε στο 1,9%. Στη συνέντευξη αυτή μεταξύ άλλων ο κ. Τρισέ:

● Αρνείται ότι αυξάνοντας τα επιτόκια η ΕΚΤ θέτει εμπόδια στην ανάπτυξη. Αντίθετα, υποστηρίζει ότι συνεισφέρει στη διατήρησή της. ● Για την ανταγωνι- στικότητα της ελληνικής και των άλλων ευρωπαϊκών οικονομιών, υποδεικνύει μέτρα για μεγαλύτερη ευελιξία σε όλες τις αγορές. ●Μιλάει για πιθανή φούσκα ακινήτων σε ορισμένες περιοχές της ευρωζώνης. Η συνέντευξη του Ζαν-Κλοντ Τρισέ στα «ΝΕΑ» ακολουθεί:

Μετά την τελευταία αύξηση που κάνατε τα επιτόκια βρίσκονται στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων πέντε ετών. Θεωρείτε ωστόσο ότι εξακολουθούν να είναι σχετικά χαμηλά;

Είναι η αίσθηση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ ότι η νομισματική πολιτική μας παραμένει διευκολυντική, όπως είπα. Επιπλέον, παρατηρούμε ότι τα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα επιτόκια της αγοράς είναι ευνοϊκά για την ανάπτυξη. Αυτό συμβαίνει επειδή κατευθύνουμε σταθερά τις πληθωριστικές προσδοκίες σε συνάρτηση με τον ορισμό μας για τη σταθερότητα των τιμών: χαμηλότερο από 2%, γύρω στο 2% μεσοπρόθεσμα.

Τα επιτόκια των τίτλων 50 ετών βρίσκονται τώρα στο 3,86%, ενσωματώνοντας τις προσδοκίες της αγοράς ότι θα διατηρήσουμε σταθερές τις τιμές τα επόμενα 50 χρόνια. Η πρωταρχική μας εντολή είναι να διασφαλίσουμε τη σταθερότητα των τιμών. Η συνέπεια που επιδεικνύουμε στην εντολή μας αυτή επιτρέπει την ύπαρξη ευνοϊκών μακροπρόθεσμων επιτοκίων.

Στόχος: σταθερότητα τιμών Οι περισσότεροι αναλυτές ερμήνευσαν την τελευταία απόφασή σας ως ένδειξη ότι θα ακολουθήσουν και άλλες αυξήσεις επιτοκίων τον επόμενο χρόνο, για την ακρίβεια δύο, ώστε το επιτόκιο του ευρώ να φτάσει το 4%. Γιατί πιστεύετε ότι κατέληξαν σε αυτό το συμπέρασμα;

Πρέπει να είμαστε πιστοί στην εντολή που έχουμε να διασφαλίσουμε σταθερότητα τιμών. Είπα στην τελευταία μου συνέντευξη Τύπου ότι είναι επιβεβλημένο να δράσουμε εγκαίρως και με αποφασιστικότητα για να διασφαλίσουμε τη σταθερότητα των τιμών. Είμαστε όπως το πλήρωμα ενός πλοίου. Γνωρίζουμε πού πρέπει να πάμε, δεν υπάρχει αμφιβολία για τον στόχο μας: είναι η σταθερότητα των τιμών. Αυτό που δεν γνωρίζουμε όμως είναι εάν και πότε θα ξεσπάσει καταιγίδα, εάν και πότε η θάλασσα θα είναι ήρεμη, εάν θα έχουμε ούριο ή αντίθετο άνεμο. Πάνω σ΄ αυτά τα θέματα ο καθένας μπορεί να έχει την άποψή του. Και αν υπάρχουν διαφορετικές απόψεις στην αγορά, αυτό συμβαίνει επειδή υπάρχουν διαφορετικές εκτιμήσεις ως προς το τι είναι απαραίτητο να κάνουμε για να διασφαλίσουμε τη σταθερότητα των τιμών. Όλοι ωστόσο γνωρίζουν ότι το πλήρωμα του πλοίου θα πάρει όλες τις αποφάσεις που είναι απαραίτητες για να φτάσει με ασφάλεια στον προορισμό του. Η φούσκα των ακινήτων
Φαινόμενα αύξησης τιμών στην αγορά ακινήτων ορισμένων χωρών της ευρωζώνης που απαιτούν επαγρύπνηση διαπιστώνει ο κ. Τρισέ.

Ποια είναι η άποψή σας για την αποκαλούμενη φούσκα των ακινήτων; Υπάρχει κάτι τέτοιο στην Ευρώπη και, αν ναι, ποιοι είναι οι κίνδυνοι για την ευρωπαϊκή οικονομία; Πρέπει να εξετάσουμε πολύ προσεκτικά την ευρωζώνη στο σύνολό της. Προφανώς δεν υπάρχει τέτοια φούσκα στη Γερμανία, ενώ σε έναν αριθμό άλλων χωρών υπάρχει μια συσσώρευση αυξήσεων τιμών τα τελευταία χρόνια που υποδεικνύει ότι είναι επιβεβλημένη μια στενή και προσεκτική παρακολούθηση. Δεν κάνω τη διάγνωση ότι υπάρχει φούσκα ακινήτων στην ευρωζώνη συνολικά, αλλά αυτά που βλέπουμε σε ορισμένες περιοχές της ευρωζώνης απαιτούν πολλή προσοχή. Έτσι, πρέπει να είμαστε σε επαγρύπνηση.

Τι ζητούν οι πολίτες Στην τελευταία εισαγωγική δήλωσή σας είπατε ότι η νομισματική πολιτική παραμένει διευκολυντική. Ορισμένοι πολιτικοί σχολιαστές διαφωνούν και λένε ότι πλήττετε την περαιτέρω ανάκαμψη της ευρωπαϊκής οικονομίας. Τι απαντάτε;

Επιμένω ότι υπερασπίζουμε την αγοραστική δύναμη των ασθενέστερων στρωμάτων της κοινωνίας μας. Αυτοί είναι που πλήττονται κυρίως από τον πληθωρισμό. Οι έρευνες δείχνουν ότι οι συμπολίτες μας μάς ζητούν να κάνουμε τη δουλειά μας. Δεν μας ζητούν λιγότερη επιφυλακή σε ό,τι αφορά τη σταθερότητα των τιμών, αλλά περισσότερη. Δεν είναι εντελώς ικανοποιημένοι με το παρόν επίπεδο του πληθωρισμού στην Ευρώπη και μας ενθαρρύνουν να διασφαλίσουμε τη σταθερότητα των τιμών. Αν επιτρέπαμε την εμφάνιση πληθωρισμού κόντρα στα συμφέροντα των νέων, των εργατών, των λιγότερο ευνοημένων κοινωνικών στρωμάτων, θα θέταμε εμπόδιο στη διατηρήσιμη ανάπτυξη και στη δημιουργία θέσεων εργασίας. Είμαι πολύ κατηγορηματικός σ΄ αυτό. Η Συνθήκη καλώς έχει γραφεί.

Δεν εμποδίζουμε την ανάπτυξη Ανησυχείτε μήπως ότι αυξάνοντας τα επιτόκια θα ανακόψετε τη βα σική πηγή ανάπτυξης που είναι τα ακίνητα, σύμφωνα με την άποψη ορισμένων;

Κατ΄ αρχήν αυξάνοντας τα επιτόκια συνεισφέρουμε αποφασιστικά στη διατηρησιμότητα της ανάπτυξης. Αν δεν διασφαλίσουμε τη σταθερότητα των τιμών, η ανάπτυξη δεν θα είναι διατηρήσιμη. Αυτό πρέπει να γίνει κατανοητό. Δεν εμποδίζουμε την ανάπτυξη, καθόλου. Αντίθετα, της επιτρέπουμε να είναι διατηρήσιμη μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η εντολή που μας έχει δοθεί από τη Συνθήκη να διασφαλίζουμε τη σταθερότητα των τιμών υπάρχει επειδή αυτή είναι προϋπόθεση για τη διατηρήσιμη ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων εργασίας.

Τι ξεχνούν τα νοικοκυριά Ανησυχείτε ότι ένας αριθμός νοικοκυριών που έχουν υπερχρεωθεί τα προηγούμενα χρόνια θα αντιμετωπίσουν πρόβλημα στην εξυπηρέτηση των δανείων τους εξαιτίας των αυξήσεων των επιτοκίων που κάνατε τον τελευταίο χρόνο;

Θα ζητούσα από τα νοικοκυριά που θεωρούν ότι τα επιτόκια είναι πολύ υψηλά σήμερα να τα συγκρίνουν με αυτά που είχαν στις ίδιες οικονομίες πριν από την εισαγωγή του ευρώ. Αλλά τα νοικοκυριά έχουν την τάση να ξεχνούν τι συνέβαινε πριν από το ευρώ. Και ορισμένα έχουν συσσωρεύσει μεγάλα χρέη τα τελευταία δύο – τρία χρόνια. Αν θέλουμε σταθερή α νάπτυξη και δημιουργία θέσεων εργασίας που εξασφαλίζει η σταθερότητα των τιμών, τα επιτόκια πρέπει να αλλάζουν. Οι δανειολήπτες γνωρίζουν ότι τα επιτόκια μπορεί είτε να αυξηθούν είτε να μειωθούν.

Διαφορές στα επιτόκια Οι Έλληνες πολίτες πληρώνουν αρκετά υψηλότερα επιτόκια από τους πολίτες των άλλων χωρών της ευρωζώνης. Γιατί συμβαίνει αυτό; Δεν λειτουργεί ο ανταγωνισμός στο τραπεζικό σύστημα;

Εμείς στο Διοικητικό Συμβούλιο μαζί με τον αντιπρόεδρό μας Λουκά Παπαδήμο και τον διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος Νίκο Γκαργκάνα επιδιώκουμε τη μέγιστη δυνατή χρηματοπιστωτική ενοποίηση. Σε ορισμένους τομείς είμαστε αρκετά ικανοποιημένοι από το αποτέλεσμα, σε άλλους υπάρχει ανάγκη περαιτέρω προόδου. Διαπιστώνουμε ότι παρά την ύπαρξη κοινού νομίσματος και νομισματικής πολιτικής, υπάρχουν διαφορές στο επίπεδο των επιτοκίων. Αλλά πρέπει να λάβετε υπόψη ότι αυτά τα επιτόκια ενσωματώνουν και τους πιστωτικούς κινδύνους των δανείων. Έτσι λοιπόν είναι κατανοητό να υπάρχουν και κάποιες διαφορές.

Πόσο επιβλαβής είναι η τρέχουσα ισοτιμία ευρώ- δολαρίου; Βλέπετε το δολάριο να ανατιμάται τους επόμενους μήνες;

Σε ό,τι αφορά τη σχέση ευρώ- δολαρίου, θέλω να επαναλάβω αυτό που έχω ήδη πει: Προσωπικώς υπέγραψα, μαζί με τα άλλα μέλη του G7, ένα ανακοινωθέν στη Σιγκαπούρη που ανέφερε τα εξής: «Οι υπερβάλλουσες διακυμάνσεις και οι μη τακτικές κινήσεις των ισοτιμιών είναι ανεπιθύμητες για την οικονομική ανάπτυξη». Σημείωσα επίσης τις δηλώσεις του υπουργού Πόλσον ότι «το ισχυρό δολάριο είναι προς το συμφέρον των ΗΠΑ».

Πόσο υψηλά θα επιτρέψετε να φτάσει η ισοτιμία του ευρώ; Δεν θα πω τίποτα περισσότερο. Οι φράσεις αυτές μιλούν από μόνες τους. Ύστερα από οκτώ ή μάλλον πέντε για τους Ευρωπαίους πολίτες χρόνια, θα λέγατε ότι το ευρώ έχει γίνει αποδεκτό ως ΤΟ ευρωπαϊκό νόμισμα;

Αναμφισβήτητα, ναι. Οι λαοί της Ευρώπης μάς ζητούν να κάνουμε τη δουλειά μας. Θέλουν σταθερές τιμές. Επιτυγχάνοντας αυτό, κάνουμε επίσης το καλύτερο για την ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Το μήνυμα είναι πολύ καθαρό και έρχεται από κάθε χώρα: Πρέπει να μείνουμε πιστοί στη Συνθήκη, στην εντολή που έχουμε, στους λαούς της Ευρώπης. Ως ανεξάρτητο ίδρυμα είμαστε υπόλογοι απέναντι στους λαούς της Ευρώπης. Είναι γεγονός ότι σε ορισμένες χώρες υπάρχει ακόμη μια αίσθηση ότι οι τιμές ανεβαίνουν περισσότερο απ΄ ό,τι λέει ο δείκτης του πληθωρισμού. Δεν συμμεριζόμαστε αυτή τη γνώμη.


ΕΙΠΕ

Ο ΚΑΠΕΤΑΝΙΟΣ, ΤΟ ΠΛΟΙΟ ΚΑΙ Ο ΣΤΟΧΟΣ
Είμαστε όπως το πλήρωμα ενός πλοίου. Γνωρίζουμε πού πρέπει να πάμε, δεν υπάρχει αμφιβολία για τον στόχο μας: είναι η σταθερότητα των τιμών. Αυτό που δεν γνωρίζουμε όμως είναι εάν και πότε θα ξεσπάσει καταιγίδα, εάν και πότε η θάλασσα θα είναι ήρεμη, εάν θα έχουμε ούριο ή αντίθετο άνεμο. Πάνω σ΄ αυτά τα θέματα ο καθένας μπορεί να έχει την άποψή του. Και αν υπάρχουν διαφορετικές απόψεις στην αγορά, αυτό συμβαίνει επειδή υπάρχουν διαφορετικές εκτιμήσεις ως προς το τι είναι απαραίτητο να κάνουμε για να διασφαλίσουμε τη σταθερότητα των τιμών. Όλοι ωστόσο γνωρίζουν ότι το πλήρωμα του πλοίου θα πάρει όλες τις αποφάσεις που είναι απαραίτητες για να φτάσει με ασφάλεια στον προορισμό του ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΛΟΥΜΕΝΗ ΦΟΥΣΚΑ ΤΩΝ ΑΚΙΝΗΤΩΝ
Πρέπει να εξετάσουμε πολύ προσεκτικά την ευρωζώνη στο σύνολό της. Προφανώς δεν υπάρχει τέτοια φούσκα στη Γερμανία, ενώ σε έναν αριθμό άλλων χωρών υπάρχει μια συσσώρευση αυξήσεων τιμών τα τελευταία χρόνια που υποδεικνύει ότι είναι επιβεβλημένη μια στενή και προσεκτική παρακολούθηση. Δεν κάνω τη διάγνωση ότι υπάρχει φούσκα ακινήτων στην ευρωζώνη συνολικά, αλλά αυτά που βλέπουμε σε ορισμένες περιοχές της ευρωζώ- νης απαιτούν πολλή προσοχή ΓΙΑ ΤΟ ΟΤΙ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΠΛΗΡΩΝΟΥΝ ΑΡΚΕΤΑ ΥΨΗΛΟΤΕΡΑ ΕΠΙΤΟΚΙΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ ΧΩΡΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΖΩΝΗΣ
Εμείς στο Διοικητικό Συμβούλιο μαζί με τον αντιπρόεδρό μας Λουκά Παπαδήμο και τον διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος Νίκο Γκαργκάνα επιδιώκουμε τη μέγιστη δυνατή χρηματοπιστωτική ενοποίηση. Σε ορισμένους τομείς είμαστε αρκετά ικανοποιημένοι από το αποτέλεσμα, σε άλλους υπάρχει ανάγκη περαιτέρω προόδου. Διαπιστώνουμε ότι παρά την ύπαρξη κοινού νομίσματος και νομισματικής πολιτικής, υπάρχουν διαφορές στο επίπεδο των επιτοκίων
Η ευελιξία ενθαρρύνει την ανταγωνιστικότητα

ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ευελιξία στις αγορές αγαθών, υπηρεσιών αλλά και εργασίας υποδεικνύει ο κ. Τρισέ για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας όχι μόνο της ελληνικής οικονομίας αλλά και όλης της ευρωζώνης.

Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας είναι χαμηλή. Ποια μέτρα θα προτείνατε για τη βελτίωσή της;

Από πολλές απόψεις όλη η ευρωζώνη έχει ακριβώς τα ίδια χαρακτηριστικά και θα μπορούσε να δεχθεί τις ίδιες υποδείξεις με την Ελλάδα: είναι απαραίτητο να γίνουν διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Χρειαζόμαστε τις μεταρρυθμίσεις που θα επιτρέψουν μεγαλύτερη ευελιξία στις αγορές αγαθών και υπηρεσιών, που θα τους επιτρέψουν να λειτουργήσουν καλύτερα και να ενσωματωθούν πλήρως σ΄ αυτή τη μεγάλη ηπειρωτική οικονομία που είναι η ευρωζώνη. Η ευελιξία είναι επίσης απαραίτητη στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς στον χρηματοπιστωτικό τομέα πρέπει να συνεχιστεί και αυτό είναι πολύ σημαντικό για τη λειτουργία της ευρωζώνης. Επίσης, αν θέλουμε να λειτουργεί ανταγωνιστικά η οικονομία, πρέπει να γίνουν βελτιώσεις και στην αγορά εργασίας. Θα έδινα ιδιαίτερη σημασία- και δεν μιλώ αποκλειστικά για την Ελλάδα αλλά για όλη την ευρωζώνη- και στη δημοσιονομική πολιτική, η οποία πρέπει να σέβεται όχι μόνο το γράμμα αλλά και το πνεύμα του Συμφώνου Σταθερότητας. Αυτό σημαίνει ότι στις περιόδους της ευμάρειας πρέπει να βάζουμε στην άκρη αυτό που θα μας χρειαστεί στις δύσκολες περιόδους. Επίσης πρέπει να παρακολουθούμε προσεκτικά την εξέλιξή του κατά μονάδα κόστους εργασίας γιατί αποτελεί σημαντικό παράγοντα της ανταγωνιστικότητας.
Η Σεγκολέν και η ανεξαρτησία της τράπεζας

ΜΕ ΕΝΤΟΛΗ δημοκρατικών κυβερνήσεων κατοχυρώθηκε η ανεξαρτησία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, απαντά ο κ. Τρισέ στις αιχμές της συμπατριώτισσάς του Σεγκολέν Ρουαγιάλ.

Η Γαλλίδα υποψήφια πρόεδρος Σεγκολέν Ρουαγιάλ και άλλοι πολιτικοί στη χώρα σας ζητούν να υπόκειται η ΕΚΤ σε πολιτικές αποφάσεις. Ποιο είναι το σχόλιό σας;

Είμαστε ανεξάρτητοι επειδή αυτό αποφασίστηκε από τις δημοκρατίες μας. Όπως γνωρίζετε η ΕΚΤ είναι ένα απολίτικο ίδρυμα, που εργάζεται για το συμφέρον 315 εκατ. πολιτών, όποιες κι αν είναι οι ευαισθησίες τους. Η Συνθήκη του Μάαστριχτ δημιούργησε ένα ανεξάρτητο ίδρυμα που εργάζεται για όλους, χωρίς εξαίρεση. Και είμαστε περήφανοι γι΄ αυτό. Οι λαοί μάς ζήτησαν να κάνουμε τη δουλειά μας ανεξάρτητα μέσω μιας Συνθήκης που υπεγράφη από όλες τις κυβερνήσεις και επικυρώθηκε απ΄ όλα τα κοινοβούλια ή άμεσα από τους λαούς της Ευρώπης, όπως και στη Γαλλία. Είναι γεγονός ότι η δημιουργία ενός ανεξάρτητου ιδρύματος είναι πολύ σημαντική απόφαση. Στη Γαλλία απαιτήθηκε η αλλαγή του Συντάγματος, κάτι που ψηφίστηκε στις 25 Ιουνίου του 1992 με ενισχυμένη πλειοψηφία τριών πέμπτων.