[Δρόμοι]

Μια προσβολή…
… στον Ντίκενς είναι όσα συμβαίνουν σήμερα με τα προσωπικά δάνεια και τα χρέη. Είναι αλήθεια πως στις «Χριστουγεννιάτικες ιστορίες» ο βικτωριανός συγγραφέας έπλασε έναν χαρακτήρα, τον Εμπενίζερ Σκρουτζ, που το όνομά του έγινε συνώνυμο με την τσιγκουνιά και τη μιζέρια. Όμως, τα περασμένα και τα μελλοντικά χριστουγεννιάτικα οράματα μπόρεσαν κι άλλαξαν τον χαρακτήρα του. Το νόημα ήταν πως ακόμη κι ένας άκαρδος τσιγκούνης, μπορεί να γίνει σπλαχνικός, αν ζήσει τις κατάλληλες εμπειρίες. Αντίθετα, οι σημερινοί επαγγελματίες τσιγκούνηδεςοι πολιτικοί- δεν λένε να αλλάξουν: ανεβοκατεβάζουν σπάταλους όσους αναγκάζονται να καταφεύγουν σε προσωπικά δάνεια.

Κυβερνήσεις…
… και εφημερίδες παίρνουν συχνά μια περιφρονητική στάση απέναντι στους καταναλωτές και τους δανεισμένους. Μας κατηγορούν πως παραδινόμαστε σε έναν ασύνετο καταναλωτισμό και πως δεν μπορούμε να ελέγξουμε τις ορέξεις μας. Μας προειδοποιούν πως έχουμε δημιουργήσει μια «βόμβα χρέους»- εμείς και μόνον εμείς- που από στιγμή σε στιγμή απειλεί να εκραγεί, κάνοντας σκόνη τα πιο ευάλωτα μέλη της κοινωνίας. Η προπαγανδιστική καμπάνια της βρετανικής κυβέρνησης τα λέει όλα: «Μέσα μας ζει ένα δόλιο και βρωμερό παράσιτο: ο σπάταλος. Θέλει να ξοδεύουμε, να ξοδεύουμε αδιάκοπα, ώσπου να βουλιάξουμε στο χρέος. Μην ακούτε τον σπάταλο!». Κυβερνήσεις και κόμματα απευθύνουν εκκλήσεις για σύνεση στους δανειζόμενους, ακόμη και στις τράπεζες. Που πάει να πει πως όλοι εμείς που δανειζόμαστε είμαστε βλάκες και οι τράπεζες δεν θα πρέπει να ενθαρρύνουν τη βλακεία μας. Για άλλη μια φορά, οι «έξυπνοι» θέλουν το καλό μας.

Εκτός από βλάκες…
… όμως είμαστε και καχύποπτοι. Γι΄ αυτό ρίξαμε μια ματιά στα σχετικά στοιχεία(με τη βοήθεια του Άγγλου δημοσιογράφου Ντάνιελ Μπεν Άμι). Είναι αλήθεια πως το επίπεδο του προσωπικού δανεισμού είναι υψηλό στην Ευρώπη, ιδιαίτερα στη Βρετανία, την Ολλανδία και τη Δανία. Υπάρχουν όμως γι΄ αυτό συγκεκριμένοι λόγοι. Πρώτα απ΄ όλα, η σταθερή οικονομική ανάπτυξη των τελευταίων 20 ετών. Έτσι τα άτομα απόδιωξαν κάποιες αναστολές και έτρεξαν στις τράπεζες σαν να ήταν βέβαιο πως αυτή η σταθερότητα θα κρατούσε αιώνια. Δεύτερον, η επιθυμία των ανθρώπων να αποκτήσουν ιδιόκτητη κατοικία(ακόμη και ο Εμπενίζερ Σκρουτζ είχε τη δική του). Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες σημειώθηκε αύξηση στην ιδιοκατοίκηση τα τελευταία 20 χρόνια. Και τρίτον, η αύξηση του ατομικού εισοδήματος. Έρευνα της Τράπεζας της Αγγλίας έδειξε πως το μεγαλύτερο μερίδιο στον δανεισμό το έχουν τα νοικοκυριά με τα υψηλότερα εισοδήματα. Αυτά συνέβαιναν εδώ και 20 χρόνια. Πού είναι το πρόβλημα λοιπόν; Ανίκανες…
… να εγγυηθούν σήμερα το εισόδημα που είχαμε εξασφαλίσει εδώ και 20 χρόνια, οι κυβερνήσεις φτύνουν κατάμουτρα την περιφρόνησή τους στις μάζες, που δεν δανείζονται πια μόνο για να βάλουν στο κεφάλι τους ένα κεραμίδι, αλλά και στο τραπέζι τους ένα πιάτο φαΐ. Αντί να ζήσουμε μια ζωή αντάξια του εικοστού πρώτου αιώνα που μας είχαν υποσχεθεί, θα προτιμούσαν να μας καταδικάσουν αιώνια στη μιζέρια του Εμπενίζερ Σκρουτζ.