«Τα σκίτσα δείχνουν ότι τα γεγονότα επαναλαμβάνονται»

Αν το πενάκι του ήταν βέλος θα είχε μαζέψει μια αγκαλιά μετάλλια. Ο Σπύρος Ορνεράκης, με την πολιτική γελοιογραφία του στα «ΝΕΑ», είναι εύστοχος και επίκαιρος. Τη διαχρονικότητα των καυστικών σχολίων του πιστοποιούν και τα σκίτσα του που συνθέτουν το ημερολόγιο του 2007, με τον τίτλο «Να μην ξεχάσω… ό,τι ξέχασα»(Εκδόσεις «Ταξιδευτής»), το οποίο προλογίζει ο πάλαι ποτέ διευθυντής του στον «Ταχυδρόμο» και έπειτα στα «ΝΕΑ» αλλά και διά βίου φίλος του, Γιάννης Καψής.

Μπορεί να μην φαίνεται, αλλά το ημερολόγιο λεύκωμα του Σπύρου Ορνεράκη κρύβει στις σελίδες του 36 χρόνια δουλειάς. Σε μία σελίδα φιλοξενείται το σκίτσο που εμφανίζει τον δικτάτορα Παπαδόπουλο καβάλα στον σβέρκο της Δικαιοσύνης. «Είναι το πρώτο πολιτικό σκίτσο μου», θυμάται ο Σπύρος Ορνεράκης, «που το έκανα με μεγάλο ρίσκο».

Το ημερολόγιο του Σπύρου Ορνεράκη είναι και σαν να κουνάει το δάχτυλο για να μην ξεχάσουμε τι συνέβη και τι συμβαίνει γύρω μας. Κάτι που επισημαίνει και ο Γιάννης Καψής. «Πίκρα και αυτοσαρκασμός· ίσως αυτά τα δύο να μην είναι τα καταλληλότερα συστατικά για ένα λεύκωμα με γελοιογραφίες.

Σίγουρα, όμως, είναι τα πιο επιτυχημένα για τα σκίτσα του Σπύρου Ορνεράκη, ο οποίος με την πρώτη ματιά θέλει να σε προειδοποιήσει: Δεν θα γελάσεις μόνο. Μπορεί και να δακρύσεις. Μόλις σβήνει το χαμόγελο που οφείλεται στο χιούμορ, ακολουθούν η πίκρα και ο αυτοσαρκασμός – συστατικά απαραίτητα της σάτιρας». Ο Σπύρος Ορνεράκης το ΄72 πιάνει δουλειά ως γραφίστας στον «Τ αχυδρόμο». «Μια μέρα ο Γιάννης Καψής ήρθε στο ατελιέ και μου λέει “θα κάνεις πολιτικό σκίτσο για τον «Ταχυδρόμο»”. Ήμουν επιφυλακτικός. Ο Γιάννης όμως ήταν επίμονος. “Είσαι να το ρισκάρουμε; Το πολύ πολύ να φάμε ξύλο”. Και τόλμησα».

Οι ημερομηνίες κάτω από τα σκίτσα θα κάνουν πολλούς να κουνήσουν το κεφάλι. Όπως εκείνο που εμφανίζει τον Έλληνα να ρωτά τέσσε -Έλληνα να ρωτά τέσσερις μαυροφορεμένες, «τουρίστριες που φεύγετε;» και να παίρνει την απάντηση, «όχι, μαύρες ημέρες που ερχόμαστε», ένα σκίτσο του 1979. «Με τα σκίτσα αντιλαμβανόμαστε ότι τα γεγονότα επαναλαμβάνονται. Μόνο τα πρόσωπα αλλάζουν. Με λίγα λόγια, δεν έχει αλλάξει τίποτα», λέει ο Σπύρος Ορνεράκης.

Δεν ξεχωρίζει κάποιο από τα σκίτσα του ημερολογίου γιατί, όπως λέει, «είναι όλα τους παιδιά μου». Ωστόσο το λεύκωμα είναι, όπως είπε, προπομπός ενός βιβλίου που θα έχει τη δουλειά μιας ολόκληρης ζωής.