Κατασκοπεύοντας τα λιοντάρια του βουνού

Στις 25 Σεπτεμβρίου, όταν ο πομπός στο περιλαίμιο ενός νεαρού αρσενικού πούμα στα βουνά της Σάντα Μόνικα άρχισε να εκπέμπει «σήμα θανάτου», δείχνοντας ότι το ζώο δεν είχε μετακινηθεί για τουλάχιστον οκτώ ώρες, οι βιολόγοι που το παρακολουθούσαν φοβήθηκαν το χειρότερο.

Αυτό το ηλικίας 2 ετών λιοντάρι του βουνού(γνωστό και ως κούγκαρ ή πούμα), ένα από τα μόλις τρία που έχουν απομείνει στην περιοχή, είτε είχε τραυματιστεί σοβαρά είτε ήταν ήδη νεκρό. Ο Σεθ Ράιλι, βιολόγος ειδικός στην άγρια ζωή, πήγε να ερευνήσει την κατάσταση αφού εντόπισε από το περιλαίμιο ότι το πούμα βρισκόταν στους λόφους δυτικά του φαραγγιού Τοπάνγκα. Το ζώο ήταν πράγματι εκεί, νεκρό. Τα μπροστινά πόδια του ήταν φαγωμένα και το κεφάλι του είχε δαγκωθεί σε αρκετά σημεία.

Όπως έδειχναν τα πράγματα, ο Π1 είχε χτυπήσει και πάλι.

Π1 σημαίνει εν συντομία Πούμα 1 και είναι το κυρίαρχο αρσενικό λιοντάρι στα βουνά της Σάντα Μόνικα, ο πατέρας του νεκρού κούγκαρ. Ο Ράιλι και οι άλλοι επιστήμονες του Εθνικού Πάρκου που παρακολουθούν τα λιοντάρια των βουνών είχαν χαρεί πολύ όταν, το 2004, το Π1 ζευγάρωσε με τη μοναδική άλλη μεγάλη γάτα που οι ερευνητές γνώριζαν πως ζούσε στη Σάντα Μόνικα. Αργότερα την ίδια χρονιά, το θηλυκό γέννησε τέσσερα μικρά. Έκτοτε όμως, για λόγους που παραμένουν ασαφείς, ο Π1 έγινε επιθετικός. Το 2005 σκότωσε το ταίρι του και ένα από τα μικρά τους και ένα ακόμη λιονταράκι τον Ιούνιο. Τώρα ήταν νεκρό ένα τρίτο μικρό και ο Π1 ήταν ευλόγως ο ύποπτος.

Όταν ο Ράιλι επέστρεψε στον σταθμό των ρέιντζερ για να επανεξετάσει τα δεδομένα από τον πομπό στο περιλαίμιο του Π1, εξεπλάγη με αυτά που ανακάλυψε. Τα δεδομένα του συστήματος εύρεσης θέσης(GΡS) έδειχναν πως, όταν σκοτώθηκε το τελευταίο λιονταράκι, ο Π1 βρισκόταν σε απόσταση πάνω από 50 χλμ από το φαράγγι Τοπάνγκα. Και το γεγονός αυτό άφηνε ανοικτή μια ενδιαφέρουσα πιθανότητα: ένα άλλο κούγκαρ μπορεί να ζούσε στην περιοχή. Γενετικά τεστ στο νεκρό λιοντάρι επιβεβαίωσαν πως είχε αντιμετωπίσει ένα ενήλικο λιοντάρι του βουνού που δεν ήταν ο Π1.
Με κάμερες στους λόφους και τα φαράγγια

O Ράιλι και οι συνάδελφοί του άρχισαν να παρακολουθούν τα κούγκαρ το 2002, όταν έλαβαν κρατική χρηματοδότηση για να ξεκινήσουν το Πρόγραμμα Λιονταριών του Βουνού. Όταν άρχισαν, οι επιστήμονες είχαν μόνο μια γενική ιδέα για το πόσα πούμα ζούσαν στην οροσειρά.

O ι βιολόγοι εγκατέστησαν τηλεκατευθυνόμενες κάμερες στους λόφους και τα φαράγγια. Χρησιμοποιώντας τις πληροφορίες που συγκέντρωσαν, οι ερευνητές κατάφεραν να συλλάβουν και τα τέσσερα πούμα που είχαν φωτογραφηθεί και να τους φορέσουν περιλαίμια με πομπούς. Τα ονόμασαν Π1 ώς Π4.

Όταν η Π2 γέννησε το 2004, οι βιολόγοι ενθουσιάστηκαν. Ο γνωστός πληθυσμός των κούγκαρ είχε αυξηθεί σε οκτώ, μολονότι μόνον έξι ζούσαν στη Σάντα Μόνικα. Αλλά την εποχή εκείνη οι επιστήμονες ανησυχούσαν πως η οροσειρά μπορεί να μην ήταν αρκετή για να υποστηρίξει τόσες πολλές μεγάλες γάτες.

Τα αρσενικά λιοντάρια του βουνού, τα οποία ζυγίζουν ώς και 80 κιλά, χρειάζονται περίπου 400 τετραγωνικά χιλιόμετρα για να επιβιώσουν και τα μικρότερα θηλυκά περίπου 100. Μολονότι οι περιοχές των αρσενικών και των θηλυκών μπορεί να επικαλύπτονται, τα αρσενικά πρέπει να προστατεύουν την περιοχή στην οποία κινούνται και κυνηγούν γιατί αλλιώς θα γίνουν θύματα του κυρίαρχου αρσενικού.

Τον Αύγουστο του 2005 οι επιστήμονες πήραν το σήμα που φοβόντουσαν: ο πομπός από το περιλαίμιο του Π1 έδειχνε πως βρισκόταν ακριβώς στην περιοχή όπου ζούσαν η Π2 και τα λιονταράκια της.

Οι ρέιντζερ πιστεύουν ότι ο Π1 πλησίασε την Π2 ενώ αυτή έτρωγε ένα ελάφι και πως εκεί γύρω βρίσκονταν όλα ή μερικά από τα μικρά του ζευγαριού. Λίγες ημέρες μετά, οι βιολόγοι περισυνέλεξαν το πτώμα της Π2 γεμάτο πληγές από τη μάχη. Ο Π1 είχε τον χρόνο να φύγει.

Τα Π3 και Π4 είχαν πεθάνει νωρίτερα αφού έφαγαν κογιότ που είχαν προηγουμένως φάει ποντικοφάρμακο και τον Ιούνιο ο Π1 χτύπησε και πάλι σκοτώνοντας μία από τις θηλυκές απογόνους του, την Π7. Οι Π5 και Π8 είχαν απομακρυνθεί για να αποφύγουν τον Π1. Αλλά μερικές ημέρες αργότερα, ο Π8 βρέθηκε σκοτωμένος από ένα ώς τότε άγνωστο πούμα. «Το γεγονός ότι φαίνεται να υπάρχει ένα λιοντάρι το οποίο δεν έχουμε εντοπίσει είναι πολύ καλό σημάδι», λέει ο Ρόρι Σκάι, πρόεδρος του Ιδρύματος για τη Διάσωση της Άγριας Ζωής στα βουνά της Σάντα Μόνικα.

«Σημαίνει πως το οικοσύστημα εξακολουθεί να είναι υγιές».


Πούμα ή κούγκαρ

Η επιστημονική του ονομασία είναι puma concolor. Το πούμα ονομάζεται και κούγκαρ ή λιοντάρι των βουνών, αλλά οι Αμερικανοί έχουν γι΄ αυτό δεκάδες ονόματα, ανάλογα με την περιοχή όπως κάταμαουντ, πάνθηρας της Φλόριντας, κόκκινος λέων και γάτα- φάντασμα!

Είναι ένα μεγάλο ανοιχτόχρωμο αιλουροειδές με μικρό κεφάλι και μακριά ουρά. Επειδή έχει μεγάλα πίσω πόδια, ειδικεύεται στα άλματα.

Ζει περίπου 8-10 χρόνια στη φύση, αλλά φτάνει τα 20 στην αιχμαλωσία. Είναι μοναχικό ζώο και αποφεύγει τον άνθρωπο.

Το πούμα ζει σε όλη την αμερικανική ήπειρο, από τον Καναδά μέχρι τη Χιλή. Τρέφεται με ελάφια, αγριογούρουνα και τρωκτικά. Μοναδικός εχθρός του είναι ο άνθρωπος. Το πούμα σπάνια επιτίθεται σε ανθρώπους. Από το 1890 έως το 2004 περίπου 100 επιθέσεις έχουν καταγραφεί σε ΗΠΑ και Καναδά, οι 16 εκ των οποίων θανάσιμες. Συγκριτικά, 40 άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο στις ΗΠΑ από τσιμπήματα μελισσών.