Τουρκική ντρίμπλα

Στο μεγαλύτερο επικοινωνιακό κόλπο των τελευταίων εβδομάδων, που διαρκεί η διαπραγμάτευση με την Ένωση για την ενταξιακή της πορεία, προχώρησε χθες η Άγκυρα, προβαίνοντας σε μια «θολή» πρόταση για άνοιγμα ενός τουρκικού λιμανιού(κατ΄ αρχήν) στους Ελληνοκυπρίους.

Η τουρκική ενέργεια έγινε θετικά αποδεκτή από μια σειρά Ευρωπαίους πολιτικούς, που θεώρησαν πως έτσι ενδεχομένως να μη χρειαστεί καν να επιβληθούν κυρώσεις στην Τουρκία για άρνηση εφαρμογής της Τελωνειακής Ένωσης. Στη διάρκεια της ημέρας ωστόσο άρχισε να αποκαλύπτεται πως η πρόταση της Άγκυρας έκρυβε πολλαπλές παγίδες- μεταξύ των οποίων όρους για άνοιγμα αεροδρομίου και λιμανιών στα κατεχόμενα, προκειμένου να ανοίξει κι ένα αεροδρόμιο, αλλά και υποδείξεις(!) προς τους «25» για το τι θα πρέπει να ζητήσουν αναφορικά με το Κυπριακό και τον εμπορικό κανονισμό για τους Τουρκοκυπρίους. Στην τουρκική ντρίμπλα αντέδρασε έντονα η Λευκωσία, ενώ απορριπτική ήταν και η Αθήνα. Η Κύπρος έκανε χρήση σκληρών χαρακτηρισμών και προειδοποίησε πως αν δεν ικανοποιηθούν οι προϋποθέσεις που θέτει, τότε δεν θα υπάρξουν συμπεράσματα στη σύνοδο κορυφής για την Τουρκία. «Μπορούμε να ζήσουμε και χωρίς συμπεράσματα», είπε χαρακτηριστικά ο Κύπριος υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Λιλλήκας.

Η σκόπιμη ασάφεια
Την πρόταση της Άγκυρας- το κείμενο της οποίας έχουν στη διάθεσή τους «ΤΑ ΝΕΑ»- διαποτίζει η σκόπιμη ασάφεια ώστε να φανεί, όπως έλεγαν διπλωματικές πηγές, πως η Τουρκία κάνει μια χειρονομία… καλής θέλησης, ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για επανάληψη πάγιων τουρκικών θέσεων σε καλύτερο περιτύλιγμα. Στόχος της Άγκυρας, έλεγαν οι ίδιες πηγές, είναι να δημιουργηθεί στο παρά πέντε της συνόδου κορυφής μία ευνοϊκή εικόνα για την Τουρκία ώστε να πέσει στα μαλακά: οι «25» να πάρουν τις μικρότερες δυνατές κυρώσεις όσον αφορά τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας με την Ε.Ε.

Είναι χαρακτηριστικό πάντως πως η φινλανδική προεδρία, που έσπευσε να ανακοινώσει την τουρκική πρόταση χθες το πρωί, ύστερα από ολοήμερες δηλώσεις και διαρροές σε θετικό πνεύμα, υποχρεώθηκε τελικά να αναρτήσει στην ιστοσελίδα της επίσημο κείμενο του υπουργού Εξωτερικών Έρκι Τουομιόγια, όπου αναφέρεται πως «η πρωτοβουλία της Τουρκίας αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της εφαρμογής του Πρωτοκόλλου της Άγκυρας, ωστόσο απαιτούνται ακόμη διευκρινίσεις. Εάν η Τουρκία είναι έτοιμη για μια τέτοια κίνηση χωρίς προϋποθέσεις, το θετικό αυτό βήμα θα επηρεάσει τις συζητήσεις στο Συμβούλιο για τη συνέχιση της ενταξιακής διαδικασίας της Τουρκίας».

Έντονη αντίδραση
Ο Τάσσος Παπαδόπουλος, από το Πεκίνο, δήλωσε ότι η τουρκική πρόταση δεν είναι τίποτα νέο κι απέρριψε τη διασύνδεση της εκπλήρωσης των υποχρεώσεων της Τουρκίας προς την Ένωση με ανταλλάγματα που πρέπει να δώσει η Κύπρος. Σύμφωνα με τον Κύπριο πρόεδρο, δεν είναι η Κύπρος που κρίνεται στις 15 Δεκεμβρίου αλλά η συμμόρφωση της Τουρκίας Ο Τάσσος Παπαδόπουλος, από το Πεκίνο, δήλωσε ότι δεν είναι η Κύπρος που κρίνεται στις 15 Δεκεμβρίου, ούτε οι εξελίξεις στο Κυπριακό, αλλά η συμμόρφωση της Τουρκίας προς τις υποχρεώσεις της προς τις υποχρεώσεις της- και όχι οι εξελίξεις στο Κυπριακό. Απέρριψε επίσης κατηγορηματικά το άνοιγμα του παράνομου αεροδρομίου Τύμπου, που υπονοείται ως αντάλλαγμα στην τουρκική πρόταση για το άνοιγμα ενός τουρκικού αεροδρομίου. Στην Αθήνα ο Γιώργος Παπανδρέου, όταν ρωτήθηκε σχετικά, κατηγόρησε την κυβέρνηση πως διολισθαίνει «σε ένα ανατολίτικο παζάρι για τις θέσεις της Ευρώπης με την Τουρκία και μάλιστα ένα ανατολίτικο παζάρι χωρίς καν την παρουσία της Ελλάδας». Ο αρμόδιος του ΠΑΣΟΚ για την εξωτερική πολιτική και την άμυνα Θόδωρος Πάγκαλος είπε: «Δεν νομίζω πως είναι σοβαρή η πρόταση και δεν νομίζω ότι θα εκληφθεί ως σοβαρή πρόταση από τους εταίρους μας».

Ο εκπρόσωπος του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών Γιώργος Κουμουτσάκος έκανε λόγο για πρόταση «με προφανή σκοπό τον εντυπωσιασμό και τη διαμόρφωση ενός συγκεκριμένου κλίματος». Πρόσθεσε ακόμη πως η Τουρκία έχει δεσμευθεί για εφαρμογή «χωρίς όρους και προϋποθέσεις… προς όλα τα κράτη-μέλη ανεξαιρέτως» της Τελωνειακής Ένωσης. Επίσης, η εφαρμογή αυτή πρέπει να είναι «πλήρης και χωρίς διακρίσεις», ενώ οι συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις κυρώσεις στην Τουρκία «αποτελούν βάση διαπραγμάτευσης».