Μια ξεχασμένη μάχη

Ήρωές της είναι ο Μαχάτμα Γκάντι και ο Νέλσον Μαντέλα. Εδώ και έξι χρόνια, η Ιρόμ Σανού Σαρμίλα πραγματοποιεί απεργία πείνας στο κρατίδιο Μανιπούρ της Ινδίας.

Πρόκειται για μια μάχη που θα άξιζε, λόγω της διάρκειάς της, μια θέση στο βιβλίο των ρεκόρ. Η 34χρονη Σαρμίλα εξακολουθεί να βρίσκεται στη ζωή μόνο και μόνο επειδή της χορηγείται καθημερινά ένα κοκτέιλ βιταμινών μέσω σωλήνα που περνάει από τη μύτη της. «Στην αρχή προσπαθούσα να τον βγάλω», λέει στον ανταποκριτή της γαλλικής «Λιμπερασιόν» στο νοσοκομείο όπου επιτηρείται από δεκάδες αστυνομικούς. «Αλλά τον ξανάβαζαν στη μύτη μου με τη βία και τώρα δεν αντιδρώ πια. Θα συνεχίσω όμως την απεργία πείνας μέχρι η κυβέρνηση να καταργήσει επιτέλους αυτό τον νόμο».

Η Σαρμίλα αγωνίζεται εναντίον του Νόμου περί των Ειδικών Εξουσιών των Ενόπλων Δυνάμεων που ισχύει από το 1958 και δίνει πλήρεις εξουσίες στις ένοπλες δυνάμεις στις περιοχές όπου μαίνονται ένοπλες αυτονομιστικές εξεγέρσεις, όπως το Μανιπούρ των δύο εκατομμυρίων κατοίκων στη Βορειοανατολική Ινδία. Οι στρατιώτες έχουν εκεί το δικαίωμα να συλλαμβάνουν, να κρατούν και να σκοτώνουν ατιμωρητί όποιον νομίζουν ύποπτο. Όμως ο νόμος αυτός όχι μόνον δεν καταστέλλει, αλλά αντίθετα ενισχύει την εξέγερση, αφού δημιουργεί ένα αίσθημα αδικίας τόσο έντονο ώστε οδηγεί τους νέους στην αγκαλιά των ανταρτών. Από το 1980, που ο νόμος ισχύει σ΄ ολόκληρο το κρατίδιο, οι αυθαίρετες συλλήψεις, τα βασανιστήρια, οι βιασμοί και οι εκτελέσεις με συνοπτικές διαδικασίες από τον στρατό είναι φαινόμενα συνηθισμένα. Τα μέσα ενημέρωσης και οι πολιτικοί της υπόλοιπης Ινδίας αδιαφορούν: οι κάτοικοι των βορειοανατολικών κρατιδίων είναι εθνολογικά πιο κοντά στους Βιρμανούς και τους Νεπαλέζους γείτονές τους…

Η Σαρμίλα αποφάσισε να θυσιάσει τη ζωή της σε ηλικία 28 ετών, στις 2 Νοεμβρίου 2000, όταν οι στρατιώτες σκότωσαν δέκα αθώους νεαρούς που περίμεναν σε μια στάση λεωφορείου. Δύο εβδομάδες αφότου άρχισε την απεργία πείνας, συνελήφθη για «απόπειρα αυτοκτονίας» και μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο όπου άρχισαν να την τρέφουν διά της βίας. Καθώς η μέγιστη ποινή για το «έγκλημα» αυτό είναι φυλάκιση ενός έτους, οι αρχές την απελευθερώνουν για μια μέρα κάθε χρόνο και τη συλλαμβάνουν ξανά με την ίδια κατηγορία. Φέτος όμως, την ημέρα της ελευθερίας της, οι υποστηρικτές της την έβαλαν σ΄ ένα αεροπλάνο και την έστειλαν στο Νέο Δελχί. Εκεί πια η κυβέρνηση άρχισε να αισθάνεται την πίεση. Η Σαρμίλα συνελήφθη και πάλι, καθώς η αστυνομία δεν μπορούσε να την παρακολουθεί να αργοπεθαίνει στο κέντρο της πρωτεύουσας. Η κυβέρνηση δεν δείχνει όμως να θέλει να άρει τον μισητό νόμο και πολλοί φοβούνται ότι θα στείλει σύντομα τη Σαρμίλα ξανά πίσω στο Μανιπούρ, μακριά από τα μέσα ενημέρωσης και τους διεθνείς παρατηρητές.