Υπόλοιπα σ.29

«Μπορεί να μην υπάρχουν πλέον ουρές, αλλά η ελευθερία είναι είδος εν ανεπαρκεία» Ζωντάνεψαν παλιές κακές μνήμες της σοβιετικής περιόδου, τότε που ο φόβος κυριαρχούσε. Πολλοί Ρώσοι ανησυχούν ότι ο παλιός φόβος επιστρέφει, σημειώνει ο Πίτερ Γκάμπελ στο περιοδικό «Τάιμ». Τροφοδοτείται από τους καταλόγους προγραφών Ρώσων ακτιβιστών που κυκλοφορούν στις ιστοσελίδες υπερεθνικιστικών οργανώσεων στο Ίντερνετ, καθώς και από πρόσφατα μέτρα που έλαβε η κυβέρνηση Πούτιν για τη φίμωση του ανεξάρτητου Τύπου και των αντιπολιτευόμενων φωνών. «Μπορεί να μην υπάρχουν πια ελλείψεις στα παντοπωλεία και ουρές σε κάθε γωνιά, αλλά η Ρωσία σήμερα εξακολουθεί να είναι ένας τόπος όπου τα ανθρώπινα δικαιώματα και η ελευθερία είναι είδη εν ανεπαρκεία», λέει η Λουντμίλα Αλεξέγεβα, πρύτανης των Ρώσων ακτιβιστών για τα ανθρώπινα δικαιώματα, η οποία υπήρξε το 1976 συνιδρύτρια της σημαντικής Οργάνωσης Ελσίνκι στη Μόσχα. «Άνθρωποι που αμφισβητούν τις πολιτικές της κυβέρνησής μας γίνονται όλο και περισσότερο στόχοι. Άνθρωποι που εργάζονται για τα ανθρώπινα δικαιώματα δέχονται όλο και περισσότερες επιθέσεις. Είμαστε λοιπόν στη Ρωσία; Μήπως είμαστε πίσω στην ΕΣΣΔ;». Υπάρχει μια έντονη εντύπωση πως αν κάποιος μιλάει ελεύθερα, κινδυνεύει και πάλι, ιδιαίτερα αν επικρίνει τον πρόεδρο ή αν αναφέρεται σε καταχρήσεις εξουσίας που λαμβάνουν χώρα υπό την αιγίδα του- όπως τα βασανιστήρια από την αστυνομία, οι πιέσεις στους δημοσιογράφους, η διάβρωση των δημοκρατικών θεσμών της Ρωσίας. Ωστόσο δεν σιωπούν όλοι οι Ρώσοι. Μια νέα γενιά διαφωνούντων έχει κάνει την εμφάνισή της.

Μιχαήλ Χοντορκόφσκι. Ο πλουσιότερος άνθρωπος στη Ρωσία κλείστηκε στη φυλακή όταν φάνηκε να αποκτά πολιτικές φιλοδοξίες