Τα Στραντιβάριους του μέλλοντος

Τον 18ο αιώνα, ο Στραντιβάρι κατάφερε να δημιουργήσει το τέλειο βιολί, ένα όργανο που το θαυμάζουν ακόμα και σήμερα κατασκευαστές και μουσικοί. Σχεδόν τρεις αιώνες αργότερα, επιστήμονες από τη Χαβάη μέχρι την Αυστραλία και τη Γερμανία αγωνίζονται να μάθουν τα μυστικά του και να το ξεπεράσουν με τη χρήση νέων υλικών, θέλοντας να καταργήσουν τα όρια των έγχορδων μουσικών οργάνων.

/ ΤΗΕ ΝΕW ΥΟRΚTΙΜΕS
ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ απεικόνιση, με σκάνερ, με σειρές μικροφώνων, ελέγχουν τη συμπεριφορά του οργάνου που κατασκευάζουν Τα περισσότερα βιολιά εδώ και 500 χρόνια κατασκευάζονται από έλατο και σφεντάμι. Σήμερα, όμως, οι ειδικοί πειραματίζονται με άλλα υλικά. Το ξύλο μπάλσα και ο γραφίτης είναι δύο από τα επικρατέστερα στις προτιμήσεις τους. Το μπάλσα είναι δένδρο που ευδοκιμεί κυρίως στα δάση της Κεντρικής και της Νότιας Αμερικής(το επίσημο όνομα είναι Οchroma Ρagopus). Το ξύλο του είναι ιδανικό, γιατί συνδυάζει τη μεγάλη αντοχή με το μικρό βάρος. Σύγκριση με Στραντιβάριους. «Το ξύλο έφτασε
σε τα όρια των ικανοτήτων του στο πρώτο μισό του 18ου αιώνα», λέει ο Μάρτιν Σλέσκε, από τους καλύτερους κατασκευαστές βιολιών στο Μόναχο. «Δεν έχω καμιά αμφιβολία ότι αν ζούσε σήμερα ο Στραντιβάρι θα είχε ήδη ανακαλύψει τις εκπληκτικές ακουστικές ικανότητες των ινών γραφίτη και θα είχε ξεκινήσει τη νέα χρυσή εποχή στην κατασκευή του βιολιού».

Τον περασμένο μήνα, ο βιολιστής Ινγκόλφ Τούρμπαν συνέκρινε το νέο βιολί του Σλέσκε- το επάνω μέρος του οποίου είναι κατασκευασμένο από έλατο και γραφίτη- με ένα Στραντιβάριους του 1721. Προτίμησε τον ήχο του πρώτου. «Δεν έχω ακούσει ποτέ τέτοιον ήχο από τη χορδή “μι”. Είναι σαν να μην παίζω απλά το βιολί, αλλά να τραγουδάω».

Επιστημονική βοήθεια.
Κάποιοι κατασκευαστές και ερευνητές χρησιμοποιούν την επιστήμη για να αποκωδικοποιήσουν τα δεκάδες είδη δονήσεων και κυμάτων που καθορίζουν τους μοναδικούς ήχους ενός βιολιού ή μιας κιθάρας. Ο Τζορτζ Μπίσινγκερ, φυσικός στο Πανεπιστήμιο της Ιστ Καρολάινα, χρησιμοποιεί ιατρικά εργαλεία απεικόνισης, σαρωτές με σκάνερ, σειρές μικροφώνων και υπολογιστών για να μετρήσει πώς «συμπεριφέρονται» μεταξύ τους τα διαφορετικά τμήματα ενός βιολιού όταν δεχθούν την ενέργεια ενός δοξαριού, δακτύλου ή ενός σφυριού στο εργαστήριο.

Τα υλικά στο κυρίως σώμα του βιολιού έχουν σημασία, γιατί καθορίζουν πόση από την ενέργεια που μεταδίδεται στο όργανο μετατρέπεται σε ήχο στον αέρα και πόση χάνεται ως θερμότητα μέσα στα μόρια του σώματος του οργάνου. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μειώνεται η ένταση του ήχου, κάτι που φαίνεται στα παλιότερα όργανα, και είναι αυτό που ξεχωρίζει τον απαλότερο ήχο τους από τον ψυχρό μεταλλικό ενός καινούργιου.