Σύγκρουση τρένων στο Αιγαίο

Ανοικτό είναι πλέον το ενδεχόμενο η κρίση στις ευρωτουρκικές σχέσεις, που
ξέσπασε χθες μετά τις ανακοινώσεις της Κομισιόν για το πάγωμα οκτώ κεφαλαίων
της διαπραγμάτευσης Τουρκίας – Ε.Ε., να έχει συνέπειες και στις
ελληνοτουρκικές σχέσεις – σε συνδυασμό, μάλιστα, με την απόφαση της Ντόρας
Μπακογιάννη να αναβάλει την προγραμματισμένη για τις 7 Δεκεμβρίου επίσκεψη του
Αμπντουλάχ Γκιουλ στην Αθήνα.

Ρίγα – Λετονία. Η Ελληνίδα υπουργός Εξωτερικών ανακοίνωσε στον Τούρκο ομόλογό της την απόφαση να αναβληθεί η προγραμματισμένη συνάντησή τους στην Αθήνα στις 7 Δεκεμβρίου. Η αναβολή συνέπεσε με την απόφαση του Κ. Καραμανλή να μη συναντηθεί με τον Τ. Ερντογάν στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ

Μια αναβολή που συνέπεσε με την απόφαση του Κώστα Καραμανλή να μη συναντηθεί –
για πρώτη φορά σε διεθνή συνάντηση – με τον Ταγίπ Ερντογάν. Όπως ανέφερε η
υπουργός Εξωτερικών, η οποία εξήγησε την απόφασή της στον κ. Γκιουλ, η αναβολή
ήταν επιβεβλημένη διότι η ίδια είναι υποχρεωμένη την ίδια ημέρα να βρίσκεται
στη Νέα Υόρκη, όπου πραγματοποιείται έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου
Ασφαλείας του ΟΗΕ, υπό την προεδρία του Κατάρ. Ωστόσο, διπλωματικές πηγές
επέμεναν πως το Συμβούλιο Ασφαλείας ήταν απλώς το πρόσχημα και πως στην
πραγματικότητα η Αθήνα επέλεξε, τελικά, να αφήσει κατά μέρος τα ελληνοτουρκικά
όσο κρατά η αναταραχή στην Ένωση γύρω από την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας.
Ανώτατη πηγή του υπουργείου Εξωτερικών ομολογούσε πως μια επίσκεψη του Τούρκου
υπουργού Εξωτερικών με κακά αποτελέσματα θα μπορούσε να έχει συνέπειες στα
ελληνοτουρκικά και το Αιγαίο. Και πράγματι υπάρχει ανησυχία.

Η ίδια πηγή προσέθετε, ωστόσο, πως οι τελευταίες εξελίξεις δεν αναιρούν τον
πάγιο στόχο της ελληνικής κυβέρνησης για επίλυση των ελληνοτουρκικών διαφορών
και ήρεμα νερά στο Αιγαίο.

Επίσκεψη στη Θράκη

Άλλες διπλωματικές πηγές υποστήριζαν πως ρόλο στην απόφαση της κ. Μπακογιάννη
να ακυρώσει την επίσκεψη Γκιουλ και να ρισκάρει έτσι μια υπόγεια ένταση στις
ελληνοτουρκικές σχέσεις μπορεί να έπαιξε και η πρόθεση του Τούρκου υπουργού
Εξωτερικών να επισκεφθεί τη Θράκη.

Έκρυθμο το κλίμα

Οι ίδιες πηγές έλεγαν ότι η Αθήνα δεν είχε αντίρρηση στην επίσκεψη αυτή
καθεαυτή, αλλά όλες οι τελευταίες δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών,
όσο και του Ταγίπ Ερντογάν, προδιέγραφαν μια επίσκεψη φορτισμένη με δηλώσεις
περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων που δεν τηρούνται. Κάτι τέτοιο θα προκαλούσε
εντάσεις μεταξύ της μειονότητας και της χριστιανικής πλειονότητας και έκρυθμο
κλίμα, σε μια κρίσιμη μάλιστα συγκυρία για τα εθνικά θέματα.

Η τρίτη εξήγηση για την αναβολή της επίσκεψης Γκιουλ, την οποία ουσιαστικά
είχε προαναγγείλει η κ. Μπακογιάννη κατά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου
Εξωτερικής Πολιτικής πριν από δύο μερες, έχει να κάνει με την εύθραυστη
ισορροπία των σχέσεων Αθήνας – Λευκωσίας.

Όπως έλεγαν διπλωματικές πηγές, η κυβέρνηση του κ. Παπαδόπουλου, ήδη από το
1999, κατατρύχεται από το σύνδρομο πως η Ελλάδα είναι διατεθειμένη να αγνοήσει
το Κυπριακό εάν αυτό θα τη βοηθήσει να επιλύσει τα προβλήματα του Αιγαίου.
Θέλησε λοιπόν η κυβέρνηση Καραμανλή – αναφέρουν οι ίδιες πηγές – να κάνει μια
κίνηση καλής θέλησης προς τον Τάσσο Παπαδόπουλο, ενδεχομένως και για να τον
πείσει να επιδείξει διαλλακτικότερη στάση στο πλαίσιο της Ένωσης.

ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ

Να επανεξετάσουμε την πορεία της Τουρκίας το 2008

Η ΧΘΕΣΙΝΗ ανακοίνωση της Κομισιόν για τις κυρώσεις που εισηγείται στην
Τουρκία, λόγω της άρνησης της Άγκυρας να ανοίξει λιμάνια και αεροδρόμια στα
κυπριακά πλοία και αεροπλάνα, έγινε δεκτή με ανάμεικτες αντιδράσεις από τους
25 εταίρους.

Ο Κώστας Καραμανλής, από τη Ρίγα, είπε πως «αποτελεί βάση για τις περαιτέρω
συζητήσεις που θα διεξαχθούν σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης». Σύμφωνα με
πληροφορίες, η ελληνική πλευρά επιδιώκει η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να
συνοδευτεί κι από μια «ρήτρα επανεξέτασης» – να οριστεί, δηλαδή, ο χρόνος κατά
τον οποίο θα εξεταστεί εκ νέου εάν η Τουρκία έχει συμμορφωθεί με τους όρους
της Ένωσης. Ο χρόνος αυτός θα μπορούσε να είναι το τέλος του πρώτου εξαμήνου
του 2008.

Με τη θέση της Αθήνας φέρεται να συμφωνεί και η Γερμανίδα καγκελάριος, Άνγκελα
Μέρκελ, η οποία φυσικά θέλει πάση θυσία να αποφύγει «τουρκικούς σκοπέλους» στη
διάρκεια της γερμανικής προεδρίας, που είναι το ερχόμενο εξάμηνο.

Με τη θέση της Κομισιόν συμπαρατάχθηκε ο Δανός πρωθυπουργός κ. Ρασμούσεν, ο
Γάλλος πρόεδρος Ζακ Σιράκ, ενώ ο Βρετανός πρωθυπουργός Τ. Μπλερ – όπως και ο
Ισπανός ομόλογός του κ. Θαπατέρο – επέμειναν πως δεν πρέπει να δοθεί αρνητικό
μήνυμα προς την Άγκυρα και οι πόρτες της Ένωσης οφείλουν να μείνουν ανοικτές.
Αμφότεροι είχαν κατ’ ιδίαν συναντήσεις με τον Ταγίπ Ερντογάν στη Ρίγα, στο
περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ.

ΛΕΥΚΩΣΙΑ – ΑΓΚΥΡΑ

Αποδοκίμασαν για διαφορετικούς λόγους το μερικό «πάγωμα»

ΣΚΛΗΡΗ ΗΤΑΝ η αντίδραση τόσο από τη Λευκωσία όσο και από την Άγκυρα
(για αντίθετους βέβαια λόγους) στην απόφαση της Κομισιόν να «παγώσει» 8
κεφάλαια στις διαπραγματεύσεις για την ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή
Ένωση. Απαράδεκτη χαρακτήρισε ο Τούρκος πρωθυπουργός Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν την
απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για μερική αναστολή των ενταξιακών
διαπραγματεύσεων με την Τουρκία. «Η απόφαση αυτή είναι απαράδεκτη», φέρεται να
δήλωσε ο Ερντογάν στη διάρκεια της συνόδου του ΝΑΤΟ στη Λετονία, ενώ όταν
επέστρεψε στην Τουρκία συμπλήρωσε πως η χώρα του δεν θα κάνει συμβιβασμούς στο
θέμα της Κύπρου. «Δεν θα επιτρέψουμε σε κανέναν να αμφισβητήσει τα δικαιώματά
μας», συμπλήρωσε ο σύμβουλός του Εγκεμέν Μπαγκίς.

Τα θεσμικά δικαιώματα

Στη Λευκωσία, η ενόχληση από τις ανακοινώσεις της Κομισιόν ήταν κάτι παραπάνω
από έκδηλη, καθώς με τον προσδιορισμό τού αριθμού των κεφαλαίων που «παγώνουν»
– οκτώ – επιχειρείται να στερηθεί από την Κυπριακή Δημοκρατία το θεσμικό
δικαίωμά της να μην επιτρέπει το άνοιγμα και το κλείσιμο οποιουδήποτε εκ των
35 κεφαλαίων ανά πάσα στιγμή. Επιπροσθέτως, την οργή της Λευκωσίας εντείνει
και το γεγονός ότι η εισήγηση της Κομισιόν περιλαμβάνει και την υπόδειξη προς
«τις δυο κοινότητες της Κύπρου», να καταβάλουν κάθε προσπάθεια για την επίλυση
του Κυπριακού το ταχύτερο δυνατόν, στο πλαίσιο του ΟΗΕ. «Πώς είναι δυνατόν να
εξισώνεται μια χώρα-μέλος με μια κοινότητα;», ανέφεραν κυπριακές πηγές.

Το δικαίωμα του βέτο

Σύμφωνα με πληροφορίες, η Λευκωσία προσανατολίζεται είτε να επιμείνει να μην
υπάρξει καμιά απόφαση στη Σύνοδο Κορυφής – και άρα να διατηρήσει το δικαίωμα
«βέτο» και για τα 35 κεφάλαια – είτε να «παγώσουν» όλα τα κεφάλαια μέχρι
νεωτέρας.

Πάντως κύκλοι της Κομισιόν έλεγαν χθες ότι η Τουρκία έπεσε «στα μαλακά» κι ότι
είναι εμφανές πως η σκληρή στάση που τηρεί η Άγκυρα έχει να κάνει με την
διαπραγματευτική προσπάθεια της τουρκικής διπλωματίας να πάρει περισσότερα και
να μην αφήσει την Ένωση να θεωρεί πως έκανε παραχωρήσεις υπέρ της Άγκυρας.