ΓΝΩΜΗ Καιρός να αποκτήσουμε πολιτική για την εξάλειψη των διοξινών

Η πανέμορφη Κασσάνδρα ήταν κόρη του Πριάμου. Υπάρχουν διαφορετικές θεωρίες για
το πώς εντρύφησε στη μαντική τέχνη, όμως ένα είναι βέβαιο: αυτή προειδοποιούσε
για τις συμφορές που έρχονταν και οι υπόλοιποι συνήθως αδιαφορούσαν. Θα
μπορούσε κάποιος, εύκολα, να εντοπίσει το σημερινό ανάλογο σε αυτούς που
ανησυχούν για το μέλλον του πλανήτη. Τρύπα του όζοντος, αμίαντος, χημικά
φυτοφάρμακα, ευρεία χρήση τοξικών ουσιών, κλιματικές αλλαγές, είναι μόνο
μερικές από τις «ανησυχίες» που εξέφρασαν οι σύγχρονες Κασσάνδρες. Και βγήκαν
όλες αληθινές.

Στη σημερινή πραγματικότητα, ίσως λόγω και των αρνητικών συνειρμών γύρω από
τον ρόλο της Κασσάνδρας (λες και έφταιγε αυτή για τα κακά που έβλεπε να
έρχονται), προτιμάμε να μιλάμε για την αρχή της προφύλαξης. Η Ευρωπαϊκή
Υπηρεσία Περιβάλλοντος μάλιστα, έχει εκδώσει μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα
ένδειξη στην οποία καταγράφονται μια σειρά από περιπτώσεις όπου αγνοήθηκαν τα
πρώτα σαφή σημάδια – ενδείξεις των αρνητικών επιπτώσεων διαφόρων
δραστηριοτήτων. Στην ίδια έκθεση γίνεται αναφορά στο πόσο πιο εύκολο και φτηνό
– τελικά – θα ήταν να έχουν ληφθεί τα απαραίτητα μέτρα εγκαίρως (πριν
δημιουργηθούν έντονα οικονομικά συμφέροντα γύρω από βλαπτικές δραστηριότητες,
που στη συνέχεια αντιστρατεύονται τη λήψη μέτρων). Σας τη συνιστώ
ανεπιφύλακτα. Θα βρείτε χρήσιμες πληροφορίες για τον αμίαντο, τα CFCs, τα PCBs
κ.λπ.

Όταν πριν από δέκα και πλέον χρόνια πρωτομιλήσαμε – από το Ελληνικό Γραφείο
της Greenpeace – για τις διοξίνες, επιμείναμε, πραγματοποιήσαμε έρευνες,
πήραμε δείγματα, κάναμε αναλύσεις. Καταλήξαμε στο ότι στη χώρα μας η κύρια
πηγή διοξινών φαίνεται να είναι οι χιλιάδες ανεξέλεγκτες χωματερές. Δεδομένου
ότι τότε δεν υπήρχε στην Ελλάδα η δυνατότητα εργαστηριακών αναλύσεων για τον
εντοπισμό διοξινών, στέλναμε τα δείγματα στο εξωτερικό!

Μετά ήρθαν τα σκάνδαλα με τις διοξίνες σε ζωοτροφές και ο αναμενόμενος
πανικός. Τα διαδέχτηκε και πάλι η αδράνεια. Συνεχίσαμε, μέσα στην απόλυτη
κρατική αδράνεια και αδιαφορία, και πήραμε δείγματα από μητρικό γάλα.
Αγγίζοντας το πλέον ευαίσθητο θέμα (μητρότητα, θηλασμός) καταδείξαμε την άμεση
ανάγκη να υπάρξει μια εθνική πολιτική για την εξάλειψη των διοξινών.
Απαραίτητα βήματα: εντοπισμός των πηγών, λήψη μέτρων, συστηματικές αναλύσεις,
προσαρμογή των μέτρων με βάση τα εργαστηριακά αποτελέσματα (δηλαδή, ό,τι
κάνουν οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες – με θετικά αποτελέσματα – εδώ και
χρόνια). Για άλλη μια φορά είμαστε οι Κασσάνδρες της εποχής.

Και μετά ήρθαν οι Ταγαράδες και το τακτικό δελτίο εντοπισμού διοξινών σε
φυτικά και ζωικά προϊόντα της ευρύτερης περιοχής. Κάτι μου λέει ότι μόλις
ξεθωριάσουν οι αναμνήσεις από τη μεγάλη πυρκαγιά στην εκεί χωματερή, θα
γυρίσουμε στην αγαπημένη μας αδράνεια, περιμένοντας τον πανικό μετά το επόμενο
αντίστοιχο περιστατικό. Και οι υπόλοιπες χιλιάδες ανεξέλεγκτες χωματερές που
φλέγονται παράγοντας διοξίνες, οι οποίες τελικά καταλήγουν στο πιάτο μας και
απειλούν την υγεία μας όπως και αυτή των παιδιών μας;

Εδώ και 2-3 χρόνια υπάρχουν δυο εργαστήρια (στον Δημόκριτο και το Εθνικό
Αστεροσκοπείο) που έχουν τη δυνατότητα και πραγματοποιούν συστηματικές
αναλύσεις για τον εντοπισμό διοξινών. Μήπως ήρθε καιρός να αποκτήσουμε και
πολιτική για την εξάλειψη των διοξινών, κύριε Σουφλιά;

Την ανάγκη καταγραφής και αντιμετώπισης του προβλήματος των διοξινών επεσήμανε
και το Συμβούλιο υπουργών Περιβάλλοντος της Ε.Ε. (12-12-2001), το οποίο
ζήτησε από τα κράτη-μέλη να προχωρήσουν στη λεπτομερή καταγραφή και αξιολόγηση
του προβλήματος το αργότερο εντός μιας πενταετίας. Δηλαδή σε λίγες ημέρες η
χώρα μας θα είναι έτοιμη να λάβει συγκεκριμένα μέτρα για την εξάλειψη των
πλέον τοξικών ουσιών που δημιούργησε ο ανθρώπινος πολιτισμός; Ή μήπως φταίνε
πάλι οι Κασσάνδρες;

Ο Νίκος Χαραλαμπίδης είναι διευθυντής στο ελληνικό γραφείο της
Greenpeace