Το μακρύ χέρι της Συρίας

Πληθώρα ερωτημάτων εγείρει η χθεσινή δολοφονία του αντισύρου χριστιανού
υπουργού Πιερ Τζεμαγιέλ στον Λίβανο. Ο γιος τού επίσης δολοφονηθέντος πρώην
πρωθυπουργού Ραφίκ Χαρίρι κατηγόρησε αμέσως τη Συρία. Οι συγκυρίες ωστόσο (μία
παράμετρος των οποίων είναι και η αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων Συρίας
– Ιράκ έπειτα από είκοσι πέντε χρόνια) περιπλέκουν την εικόνα.

Πιερ Τζεμαγιέλ. Ο 34χρονος χριστιανός υπουργός ήταν γόνος μιας από τις γνωστότερες πολιτικές οικογένειες του Λιβάνου

Ο 34χρονος Πιερ Τζεμαγιέλ, ο χριστιανός μαρωνίτης υπουργός Βιομηχανίας του
Λιβάνου, οδηγούσε στη χριστιανική συνοικία Σιν ελ-Φιλ όταν δύο οχήματα, ένα
που προπορευόταν και ένα που ακολουθούσε, τον ακινητοποίησαν· αμέσως τρεις
ένοπλοι πήδηξαν έξω και άρχισαν να πυροβολούν με αυτόματα. Στις τηλεοπτικές
εικόνες, τα παράθυρα του οδηγού και του συνοδηγού στο υπουργικό αυτοκίνητο
φαίνονταν γαζωμένα από σφαίρες. Ο Τζεμαγιέλ μεταφέρθηκε σε κοντινό νοσοκομείο,
όπου και υπέκυψε.

Είναι το έκτο δημόσιο πρόσωπο με αντισυριακές θέσεις που δολοφονείται στον
Λίβανο μετά τον Ραφίκ Χαρίρι, ο οποίος σκοτώθηκε τον Φεβρουάριο του 2005,
πυροδοτώντας μια κρίση που κατέληξε στην αποχώρηση των συριακών στρατευμάτων
από τη χώρα. Επίσης είναι ο πρώτος υπουργός της κυβέρνησης του Φουάντ Σανιόρα
που δολοφονείται. Ο Τζεμαγιέλ ήταν γόνος μιας από τις γνωστότερες πολιτικές
οικογένειες του Λιβάνου: ο παππούς του, Πιερ Τζεμαγιέλ, ήταν ο ιδρυτής του
Κόμματος των Χριστιανών Φαλαγγιτών. Ο πατέρας του, Αμίν Τζεμαγιέλ, διετέλεσε
πρόεδρος του Λιβάνου την περίοδο 1982-1988. Πρόεδρος είχε εκλεγεί το 1982 και
ο θείος του, Μπασίρ Τζεμαγιέλ, δολοφονήθηκε όμως προτού αναλάβει καθήκοντα.

Θύελλα αντιδράσεων

Δεν μπορούσαν να γλιτώσουν. Οι ένοπλοι γάζωσαν με σφαίρες τα παράθυρα του οδηγού και του συνοδηγού στο υπουργικό αυτοκίνητο

Οι αντιδράσεις για τη δολοφονία του Πιερ Τζεμαγιέλ ήταν άμεσες και έντονες.
«Το χέρι της Συρίας βρίσκεται παντού. Προσπαθούν να σκοτώσουν κάθε ελεύθερο
άνθρωπο», δήλωσε ο Σαάντ Χαρίρι, ο γιος του δολοφονηθέντος πρώην πρωθυπουργού
και ηγέτης της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας στον Λίβανο. Τη Συρία αλλά και το
Ιράν «έδειξε» εμμέσως πλην σαφώς ως υπεύθυνες και ο Αμερικανός πρόεδρος,
λέγοντας πως προσπαθούν να υπονομεύσουν τη δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση
Σανιόρα. Ωστόσο, τόσο η Συρία όσο και η Χεζμπολάχ, η φιλοσυριακή οργάνωση του
Λιβάνου, καταδίκασαν με δριμύτητα τη δολοφονία.

Τα κομμάτια που συνθέτουν το παζλ της πραγματικότητας είναι πολλά και δεν
δίνουν εύκολα απαντήσεις. Η δολοφονία του Τζεμαγιέλ σημειώθηκε εν μέσω μιας
σφοδρής πάλης για την εξουσία μεταξύ αντιπάλων και συμμάχων της Δαμασκού στον
Λίβανο. Την περασμένη εβδομάδα, η κυβέρνηση Σανιόρα υπερψήφισε σχέδιο απόφασης
του ΟΗΕ που προβλέπει την ίδρυση διεθνούς δικαστηρίου για τη δίκη των υπόπτων
για τη δολοφονία του Χαρίρι (η επιτροπή του ΟΗΕ που ανέλαβε να διερευνήσει την
υπόθεση εμπλέκει πολλούς ανώτερους Λιβανέζους και Σύρους αξιωματούχους
ασφαλείας) αλλά και άλλων αντισύρων προσωπικοτήτων.

Η διαμαρτυρία

Πριν από την ψηφοφορία όμως, σε ένδειξη διαμαρτυρίας έξι φιλοσύροι υπουργοί
αποχώρησαν από την κυβέρνηση. Ανεβάζοντας τους τόνους η Χεζμπολάχ, που ηγείται
της φιλοσυριακής αντιπολίτευσης, κατηγορεί την κυβέρνηση Σανιόρα για συμμαχία
με τις ΗΠΑ και αξιώνει τη σύσταση κυβέρνησης εθνικής ενότητας ώστε να
αποκτήσει ισχυρότερο ρόλο στη χάραξη της πολιτικής. Επίσης προανήγγειλε
μαζικές διαδηλώσεις διαμαρτυρίας με στόχο την ανατροπή της κυβέρνησης. Ο
Σανιόρα χαρακτήρισε τις σχεδιαζόμενες διαδηλώσεις «άλμα στο άγνωστο» και
εξέφρασε τον φόβο ότι μπορεί να ξεσπάσει βία – όλα αυτά μόλις λίγα
εικοσιτετράωρα πριν από τη δολοφονία του Τζεμαγιέλ.

Το Συμβούλιο Ασφαλείας έδωσε χθες το βράδυ την έγκρισή του στον γενικό
γραμματέα του ΟΗΕ, Κόφι Ανάν, να ολοκληρώσει μία συμφωνία μεταξύ ΟΗΕ και
Λιβάνου για τη δημιουργία ενός δικαστηρίου που θα δικάσει τους υπόπτους για τη
δολοφονία του Λιβανέζου πρώην πρωθυπουργού Ραφίκ Χαρίρι. Επίσης, το Συμβούλιο
Ασφαλείας «απερίφραστα καταδικάζει» τη δολοφονία του αντισύρου υπουργού
Βιομηχανίας του Λιβάνου Πιερ Τζεμαγιέλ και τις προσπάθειες αποσταθεροποίησης
της χώρας μέσω δολοφονιών ή τρομοκρατικών πράξεων.

ΣΥΡΟΙ

Αποκατέστησαντις σχέσεις τους με το Ιράκ

ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ έρχεται να περιπλέξει ακόμα περισσότερο η χθεσινή,
αναπάντεχη για πολλούς, αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων ανάμεσα στη
Συρία και το Ιράκ, έπειτα από 25 χρόνια. Ο Σύρος υπουργός Εξωτερικών μετέβη
στη Βαγδάτη (η πρώτη επίσκεψη Σύρου υπουργού έπειτα από την αμερικανική
εισβολή) και συνυπέγραψε με τον Ιρακινό ομόλογό του κείμενο που δηλώνει πως τα
αμερικανικά στρατεύματα πρέπει να παραμείνουν προς το παρόν στο Ιράκ, αλλά να
αρχίσουν να αποχωρούν σταδιακά μόλις η παρουσία τους πάψει να είναι αναγκαία.
Την ίδια ώρα γινόταν γνωστό πως στην προγραμματισμένη από καιρό σύνοδο κορυφής
ανάμεσα στον Ιρανό και τον Ιρακινό πρόεδρο, που θα πραγματοποιηθεί το
Σαββατοκύριακο στην Τεχεράνη, έχει προσκληθεί και ο πρόεδρος της Συρίας. Η
αμερικανική κυβέρνηση, που κατηγορεί το Ιράν και τη Συρία ότι υποθάλπουν τη
βία στο Ιράκ, αντιμετωπίζει ενδεχομένως με επιφύλαξη αυτήν την εξέλιξη.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός

Οι φωνές, ωστόσο, που αξιώνουν τη διπλωματική προσέγγιση της Συρίας
(πρωτευόντως) και του Ιράν (δευτερευόντως) ώστε να αποτελέσουν «μέρος της
λύσης» στο Ιράκ γίνονται τον τελευταίο καιρό ολοένα και πιο ισχυρές. Ο
Βρετανός πρωθυπουργός το έχει ζητήσει δημοσίως· πληροφορίες θέλουν την ίδια
σύσταση να κάνει και η Ομάδα Μελέτης για το Ιράκ, με επικεφαλής τον πρώην
υπουργό Εξωτερικών Τζέιμς Μπέικερ, που έχει αναλάβει την αναθεώρηση της
αμερικανικής πολιτικής στο Ιράκ. Με τη δολοφονία του Τζεμαγιέλ, η Συρία
αναλαμβάνει ξανά ρόλο «συνήθους υπόπτου»· πιθανότερη εξέλιξη, η εκ νέου
απομόνωσή της. Μόνο που σε αυτή τη φάση, η εξέλιξη αυτή δεν τη συμφέρει.

Σε έκτακτο τηλεοπτικό διάγγελμά του, ο Σανιόρα προειδοποίησε χθες για
σχεδιαζόμενη «ανταρσία» εναντίον του Λιβάνου και απηύθυνε έκκληση για ενότητα.
Έκκληση για ηρεμία και αποφυγή πράξεων αντεκδίκησης απηύθυνε και ο πατέρας του
δολοφονηθέντος, Αμίν Τζεμαγιέλ. Το μόνο βέβαιο αυτή τη στιγμή είναι πως για
μία ακόμα φορά ο Λίβανος ταλαιπωρείται από πολέμους «τρίτων» στα δικά του
εδάφη.

Το χρονολόγιο της βίας στη Βηρυτό

* 14 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2005: Ο πρώην πρωθυπουργός του Λιβάνου Ραφίκ Χαρίρι
και 23 ακόμα άνθρωποι σκοτώνονται σε επίθεση με φορτηγό παγιδευμένο με
εκρηκτικά.

* 2 ΙΟΥΝΙΟΥ: Ο Σαμίρ Κασίρ, δημοσιογράφος, γνωστός για τα αντισυριακά
του αισθήματα, σκοτώνεται από βόμβα που είχε τοποθετηθεί στο αυτοκίνητό του.

* 21 ΙΟΥΝΙΟΥ: Ο αντισύρος Ζορζ Χαουί, πρώην ηγέτης του Κομμουνιστικού
Κόμματος, σκοτώνεται από βόμβα στο αυτοκίνητό του.

* 12 ΙΟΥΛΙΟΥ: Έκρηξη παγιδευμένου αυτοκινήτου τραυματίζει τον προσωρινό
υπουργό Άμυνας Ελίας αλ-Μουρ και σκοτώνει ακόμα ένα άτομο.

* 25 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ: Η Μέι Τσιντιάκ, μία χριστιανή τηλεοπτική
παρουσιάστρια, γνωστή για τα αντισυριακά της αισθήματα, τραυματίζεται σοβαρά
από βόμβα στο αυτοκίνητό της.

* 12 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ: Ο Τζεμπράν Τουενί, αντισύρος βουλευτής και μεγιστάνας
του Τύπου, σκοτώνεται από έκρηξη παγιδευμένου αυτοκινήτου. Την ευθύνη
αναλαμβάνουν οι Μαχητές για την Ενότητα και την Ελευθερία της Ανατολικής
Μεσογείου.

* 21 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2006: Ο υπουργός Βιομηχανίας Πιερ Τζεμαγιέλ σκοτώνεται
από ενόπλους που εμβολίζουν το αυτοκίνητό του.