Ποια φορολογική δικαιοσύνη;

Με την κατάθεση του προϋπολογισμού στη Βουλή έρχεται ξανά στην επικαιρότητα το
θέμα τού ποιος σηκώνει τα φορολογικά βάρη και τού ποιος ωφελείται από τις
κρατικές δαπάνες. Κάθε προσπάθεια προσέγγισης στο ζήτημα της κατανομής των
φορολογικών βαρών αποκαλύπτει την αδικία του ελληνικού φορολογικού συστήματος.
Δεν θα έπρεπε το υπουργείο Οικονομικών, πριν προχωρήσει στις αλλαγές της
φορολογίας, να μελετήσει τις επιπτώσεις της και να παρουσιάσει τα αποτελέσματα
των μελετών του στο Κοινοβούλιο;

Η συνεχής αποδυνάμωση της φορολογικής βάσης στην άμεση φορολογία και η αύξηση
των έμμεσων φόρων οδηγούν σε μείωση της σχέσης άμεσων – έμμεσων φόρων και σε
πραγματική επιβάρυνση των οικονομικά ασθενών. Επιπλέον, με τη συνεχή μείωση
της φορολογίας εισοδημάτων από κεφάλαιο, η σχετική φορολογική επιβάρυνση των
εισοδημάτων από εργασία γίνεται όλο και πιο δυσμενής. Αν ληφθεί, δε, υπόψη ότι
κάποιες κατηγορίες εισοδημάτων, για παράδειγμα τα ομόλογα, φορολογούνται
αυτοτελώς με χαμηλούς συντελεστές και τα εισοδήματα από την υπεραξία μετοχών
δεν πληρώνουν καθόλου φόρο, τότε τα πράγματα γίνονται ακόμη χειρότερα. Θα ήταν
δύσκολο να ακολουθήσει και η χώρα μας την πολιτική που ακολουθούν πιο
προηγμένες, να φορολογούνται δηλαδή όλα τα εισοδήματα, ανεξάρτητα από την πηγή
προέλευσής τους, με τον ίδιο τρόπο;

Πέρα, όμως, από την αδικία του φορολογικού συστήματος, υπάρχει και η αδικία
του πώς ξοδεύονται τα έσοδα από τους φόρους. Δυστυχώς, αναλύσεις της Eurostat
δείχνουν ότι η επίδραση των δημόσιων δαπανών στη μείωση των ανισοτήτων στην
Ελλάδα είναι ελάχιστη.

Ίσως είναι καιρός να μελετήσουμε συστηματικά τα θέματα αυτά, ώστε οι πολιτικοί
να σταματήσουν τις ανούσιες ρητορείες και ο μέσος πολίτης να αποκτήσει μια
καλύτερη εικόνα τού ποιος πληρώνει τι και ποιος ωφελείται.

Ο Βασίλης Θ. Ράπανος, είναι Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών