Η ποίηση των πραγμάτων

Λίγοι άνθρωποι στην Ελλάδα γνωρίζουν τόσο καλά τη λαϊκή τέχνη όσο η Πόπη Ζώρα.
Μια λαογράφος που καλλιέργησε μια απτή σχέση με το σώμα της παραγνωρισμένης
αυτής τέχνης, της μεγάλης αδελφής των Καλών Τεχνών. Να την ακούς να περιγράφει
ένα ένα τα αμέτρητα εξαρτήματα, τα κεντήματα και τα κοσμήματα της λαϊκής
φορεσιάς – καθένα με τα διαφορετικά υλικά και την τεχνική του – ήταν μια
αποκάλυψη. Ένα μικρό θαύμα συνέβαινε καθώς σε έκανε να ανακαλύψεις ότι, ακόμα
πιο θαυμαστό από την πλοκή, τις βελονιές και τα πλουμίδια ενός σχεδίου, που
μας κλέβουν την προσοχή, μπορεί να είναι ο πολύπλοκος κόσμος της ετοιμασίας
των νημάτων: από την επιλογή του μαλλιού και το στρίψιμο μέχρι τη βαφή. Θα
έπρεπε η γυναίκα να έχει γνώσεις φαρμακοποιού – για να γνωρίζει τα φυτά και
πώς να αποσπά από αυτά τις πολύτιμες χρωστικές ουσίες και τα λαμπερά χρώματα,
τα οποία θαυμάζουμε ύστερα από αιώνες – όπως και γνώσεις τεχνικών αρχυροχοΐας
και μεταλλουργίας. Ακόμη μας έμαθε να βλέπουμε, ν’ αγγίζουμε, να εκτιμάμε τα
λιτά έπιπλα του αγροτικού σπιτιού, τα έθιμα του κύκλου της αγροτικής ζωής και
τόσα άλλα μικρά και ταπεινά. Ένας μικρός άθλος της Πόπης Ζώρα, η οποία
διετέλεσε επί πολλά χρόνια διευθύντρια του Μουσείου Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης,
ήταν η αγορά και ο επαναπατρισμός τριάντα πολύτιμων κεντημάτων του 17ου-18ου
αιώνα από έμπορο της Ελβετίας. Αφιερωμένο στην παλαίμαχο λαογράφο ήταν
πρόσφατο συνέδριο λαογράφων στο Μουσείο Μπενάκη με δεκάδες ανακοινώσεις. Τι
καλά που προνόησαν να τιμήσουν τη δασκάλα εν ζωή!