ΓΙΑΝΝΗΣ ΧΟΥΒΑΡΔΑΣ «Το νέο δόγμα είναι Εμείς κι Εσείς»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
5 λεπτά  |
 |
|
Τα πρόσωπα στη «Σάρα» του Λέσινγκ, προσπαθώντας να βρουν την ευτυχία, |
Το άπαιχτο στη χώρα μας έργο του Γκότχολντ Εφρέμ Λέσινγκ «Σάρα» (1775)
σκηνοθετεί ο Γιάννης Χουβαρδάς, μεταφέροντάς το στην καθημερινότητα μιας
αμείλικτης, ανταγωνιστικής κοινωνίας δυτικού τύπου.
Καθώς οι ιστορίες αγάπης και προσωπικών καταστροφών μόλις εκτοξευθούν στο
παρόν αναγνωρίζονται με την οικειότητα του χρονικού τους προσδιορισμού, η
προσαρμογή του έργου το τοποθετεί στην αμερικανική ενδοχώρα, σήμερα.
«Τόλμησα αυτήν τη διασκευή, γιατί η αιτίαση μέσα μου έχει σχέση με το τι
συμβαίνει στον κόσμο. Βλέπω όλη τη δράση με σύγχρονη ματιά. Δεν
αποσυναρμολόγησα το κείμενο για να το συναρμολογήσω εξ αρχής. Δεν πείραξα τη
δομή του. Έκανα μικρές αλλαγές και εκσυγχρόνισα τη γλώσσα. Χρειάζεται η σωστή
δόση ελάφρυνσης των συστατικών, για να μοιάζουν περισσότερο στη σημερινή
εποχή. Στην παράσταση τονίστηκε το στοιχείο της παρωδίας, του λαϊκού
μελοδράματος, αυτό που σήμερα λέμε σαπουνόπερα.
Η απόφασή μου να τοποθετήσω τη δράση του έργου στην Αμερική, κάπου στη
Νεβάδα, σήμερα, δεν είναι αυθαίρετη. Η ιστορία διαδραματίζεται σε ένα
πανδοχείο στη μέση του πουθενά, όπου συναντιούνται το κυνηγημένο ζευγάρι, ο
πατέρας της κοπέλας με τον υπηρέτη του και η αντίζηλη με τη μικρή κόρη που
έχει από τον άνδρα αυτόν. Ένα άλλο στοιχείο, που κι αυτό δεν είναι αυθαίρετο,
είναι ότι η Σάρα έχει εμποτιστεί από μικρή με φανατικές θρησκευτικές
αντιλήψεις, από ένα πατέρα ο οποίος μοιάζει με ιεροκήρυκα. Μου θυμίζει τον
Μπος Φίνλεϊ στο “Γλυκό πουλί της νιότης”, στον αμερικανικό Νότο».
Μπορεί μια παλιά μελοδραματική ερωτική ιστορία να διασχίσει τους αιώνες και να
φτάσει στην σύγχρονη εποχή, όχι ως νοσταλγία, αλλά ως αντανάκλαση του νέου
δόγματος, όπου εχθρός είναι όποιος είναι αντίθετος; Για τον Γιάννη Χουβαρδά ο
πυρήνας του αστικού δράματος του Λέσινγκ ελάχιστα απέχει από την πηγή
διάβρωσης του ανθρώπινου αισθήματος.
«Πέρα από το γεγονός ότι η “Σάρα” είναι ένα έργο που καλύπτει τις προδιαγραφές
μας – άπαιχτο κλασικό κείμενο, με καλούς ρόλους – έψαχνα έναν έμμεσο τρόπο να
μιλήσω για μια πραγματικότητα που συλλαμβάνω γύρω μου. Αυτό το συντηρητικό
κίνημα που ξεκίνησε από την Αμερική, όπου η πολιτική έχει συνδεθεί άμεσα με τη
θρησκεία και δη την εκκλησιαστική έκφραση της θρησκείας. Υπάρχει μια μεγάλη,
σιωπηλή μειονότητα η οποία εκφράζεται μέσα από διάφορες προσωπικότητες του
θρησκευτικού χώρου – κυρίως Ευαγγελιστές ιεροκήρυκες – και μέσα από αυτούς
έχει βρει πρόσβαση στην εξουσία.
Ο Μπους είναι γνωστό ότι εξελέγη από ψήφους Ευαγγελιστών. Εισχώρησαν στην αρχή
ως πηγή έμπνευσης και μετά ως σύμβουλοι. Σταδιακά και σχεδόν αόρατα, το
θρησκευτικό στοιχείο έχει περάσει στην πολιτικοστρατιωτική σκακιέρα. Οι
επιλογές που γίνονται σε παγκόσμιο επίπεδο επηρεάζονται από τη θρησκευτική
αντίληψη. Αυτοί οι άνθρωποι, των ακραίων θρησκευτικών αντιλήψεων, μας οδηγούν
στην πόλωση. Τα δεδομένα έχουν αλλάξει. Δεν υπάρχει κομμουνισμός –
καπιταλισμός. Υπάρχει η τρομοκρατία και ο εχθρός της τρομοκρατίας. Αντίπαλο
δέος, πολύ καθαρό. Ένα νέο δόγμα: Εμείς και Εσείς».
Στη «Σάρα», ένα γοητευτικό ρεμάλι κλέβει την ενάρετη ηρωίδα από τον
θρησκόληπτο πατέρα της και καταφεύγουν σε ένα μοτέλ. Εκεί θα συναντηθούν το
ερωτευμένο ζευγάρι, ο σκληροπυρηνικός πατέρας με τους ανθρώπους του, η
εκδικητική πρώην ερωμένη του άνδρα με τη μικρή τους κόρη και δύο ακόμα χαμένες
ψυχές: η ξενοδόχος και ο περιπλανώμενος κιθαρίστας. Όλοι θα παλέψουν μέχρις
εσχάτων για τη ζωή τους.
«Στο έργο δεν υπάρχουν ήρωες με την παλιά έννοια – βασιλιάδες, πρίγκιπες –
αλλά κοινοί άνθρωποι, αστοί, με καθημερινές ασχολίες και καθημερινά δράματα».
Οι χαρακτήρες μοιάζουν σαν αυτοκίνητα που παίρνουν μέρος σε έναν αγώνα
Demolition derby, όπου μαζεύονται αυτοκίνητα σε μια αρένα γεμάτη λάσπη και
αλληλοχτυπιούνται μέχρι εξοντώσεως. Ένα παιχνίδι καταστροφής. Αυτή την
αντιστοιχία της “απόλαυσης”, που υπάρχει στην πραγματική ζωή, μεταφέρω στις
σχέσεις των προσώπων του έργου. Ψάχνοντας την ευτυχία φτιάχνουν διάφορα
συστήματα, που βγαίνουν εκτός ελέγχου και τους συνθλίβουν. Σαν να τους έριξε
κάποιος σε μια αρένα, όπου παλεύουν προσπαθώντας να βρουν την ευτυχία».
Πνευματώδης, εγκεφαλικός, «κλειστός», σχεδόν «κρυφός», ο Γιάννης
Χουβαρδάς περνάει στις σκηνοθεσίες του αυτό το προσωπικό ιδίωμα,
αποκαλύπτοντας σταδιακά τα επίπεδα συναισθήματος και σκέψης.
«Αυτός ο υπέροχος θίασος (Νίκος Κουρής, Αμαλία Μουτούση, Λεονάρδος Μπατής,
Κωστής Μπερικόπουλος, Άντζελα Μπρούσκου, Γιάννης Νταλιάνης, Μαρία Σκουλά) μου
έχει χαρίσει την εμπιστοσύνη του. Οι ερμηνείες έχουν αρχικά μια περίεργη
αποστασιοποίηση. Επειδή η δομή του έργου είναι συγκρουσιακή, η πόλωση
εκφράζεται μέσα από την αμείλικτη σύγκρουση των δύο πόλων, τους οποίους
δημιουργούν οι χαρακτήρες των ηρώων – έως το υπερδραματικό φινάλε».
«Τα όριά μας έχουν εκραγεί»
Λένε, πως στο θέατρο ο κάθε χρόνος είναι σκυλίσιος. Με αυτή την αντίληψη, το
«Θέατρο του Νότου» στα 16 χρόνια λειτουργίας του θα ‘πρεπε να ‘χει γεράσει. Κι
όμως! Διαρκώς ανανεώνει το ενδιαφέρον μας, ενώ συνεχίζει να επηρεάζει τη
θεατρική ζωή.
«Υπάρχει κούραση, που προσπαθούμε να τινάξουμε από πάνω μας, αλλά και μια
ιδιότυπη αλχημεία που ασκείται μεταξύ μας. Με τον Θωμά Μοσχόπουλο
(συνδιευθυντή του θεάτρου) αντλούμε από την πείρα την οποία αποκτήσαμε και από
τους συνεργάτες μας. Αλλά τα όριά μας έχουν εκραγεί. Η συνεχής τριβή με τις
μικρές διαστάσεις, που αναγκαστικά υπηρετούμε, είναι φθοροποιά. Στον μικρό
χώρο τού “Αμόρε”, εκατό άτομα κάθε χρόνο εξακολουθούμε να είμαστε εν δυνάμει
το δείγμα αυτού που θα μπορούσαμε να είμαστε. Παρ’ όλα αυτά και παρά τις
δυσκολίες που περάσαμε – ατυχίες, ατυχήματα, συναισθηματικές εκρήξεις – βλέπω
αισιόδοξα τα πράγματα».
INFO
Στην Κεντρική Σκηνή «Αμόρε» (Πριγκιποννήσων 10, τηλ. 210-6468.009) από 17 Νοεμβρίου.
Google news
