Στενεύει ο δρόμος για τα ΑΕΙ

«Στενεύει» σταδιακά η είσοδος στη δημόσια πανεπιστημιακή εκπαίδευση, άλλοτε
με επικοινωνιακή μεθόδευση (βάση του 10) και άλλοτε αθόρυβα (ουσιαστική μείωση
εισακτέων), πάντα όμως μεθοδευμένα.

Παράλληλα, μέσα από τις κυβερνητικές επιλογές αναδεικνύεται η πρόθεση να
ανοίξουν δίοδοι για μια διευρυμένη ιδιωτική μεταλυκειακή αγορά. Θύματα οι
υποψήφιοι από τα χαμηλά και μεσαία εισοδηματικά στρώματα των αστικών κέντρων
και της περιφέρειας.

Το τοπίο στην ελληνική Τριτοβάθμια Εκπαίδευση αλλάζει με γοργούς ρυθμούς.
Είναι πλέον φανερό ότι είναι πολιτική επιλογή της κυβέρνησης να στενέψει την
είσοδο στα δημόσια ΑΕΙ – ΤΕΙ και να ξαναγυρίσει τις ευκαιρίες εισόδου στην
Τριτοβάθμια Εκπαίδευση στη δεκαετία του ’70, με δύο στόχους. Από τη μία, με τη
μείωση των εισακτέων, να κρατήσει χαμηλά τη δημόσια χρηματοδότηση και από την
άλλη να μετακυλίσει το κόστος των σπουδών σε όσους αποκλείονται από τη δημόσια
Τριτοβάθμια Εκπαίδευση ανοίγοντας λεωφόρους στην ιδιωτική μεταλυκειακή
εκπαίδευση. Η στόχευση αυτή αποκαλύπτεται από τα μέτρα και τις μεθοδεύσεις τα
αποτελέσματα των οποίων είτε δεν γίνονται αμέσως αντιληπτά είτε έντεχνα μένουν
στο περιθώριο του δημόσιου λόγου.

Επιλεκτικότητα

Με τη θεσμοθέτηση της «βάσης του 10», το ΥΠΕΠΘ, αφού έπεισε την κοινή γνώμη
ότι ενδιαφέρεται για την ποιότητα των σπουδών, «θέρισε» το 40% των υποψηφίων
και σε μια μόνο νύκτα αφαίρεσε περίπου 19.000 θέσεις εισακτέων από τα ΤΕΙ και
τα ΑΕΙ θέτοντας «υπό διαθεσιμότητα» μέχρι το οριστικό κλείσιμο ή τη συγχώνευση
ένα μεγάλο τμήμα. Οι 80.000-83.000 θέσεις εισακτέων της περιόδου 2000-2005
γίνονται σταδιακά από το 2006 και μετά 63.000-65.000.

Μια ματιά στα κοινωνικά χαρακτηριστικά της πλειονότητας των παιδιών που δεν
πέτυχαν την είσοδό τους στα ΑΕΙ-ΤΕΙ είναι αρκετή για να φανερώσει ότι μαζικά
χαρακτηριστικά έχει ο αποκλεισμός των υποψηφίων στους λαϊκούς δήμους του
Λεκανοπεδίου και της Θεσσαλονίκης καθώς και στις πιο φτωχές περιφέρειες της
χώρας.

Το «κατασκευασμένο» μέγεθος της αποτυχίας νομιμοποιεί το στένεμα της εισόδου
στα ΑΕΙ-ΤΕΙ και γυρίζει τα πράγματα, σιγά-σιγά, 30 χρόνια πίσω, όπου η είσοδος
στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση είχε ιδιαίτερα αυξημένα επιλεκτικά χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, αυτομάτως, οδηγεί εντέχνως ένα μεγάλο μέρος των αποκλεισμένων στην
«αγκαλιά» των ιδιωτικών μεταλυκειακών κέντρων, μια αγορά που σήμερα μετράει
ετήσιες εισπράξεις πάνω από 110 εκατ. ευρώ. Ωστόσο κλαδική μελέτη της
εταιρείας ICAP για την «τριτοβάθμια ιδιωτική εκπαίδευση» εκτιμά ότι η αγορά
που θα προκύψει θα φτάσει τα 500 εκατ. ευρώ.

«Κόλπο»

Σύμφωνα με τους σχεδιασμούς της Επιτροπής Στρατηγικού Σχεδιασμού του ΥΠΕΠΘ
στις Πανελλαδικές Εξετάσεις του 2006/07, οι φετινοί μαθητές της Γ’ τάξης του
Λυκείου θα βρουν μπροστά τους «ανοιχτό αριθμό εισακτέων» αντίστοιχο με αυτόν
του 2005/06 που δεν θα καλύπτεται λόγω της βαθμολογικής βάσης του «10» και
μειωμένο, σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, αριθμό προσφερόμενων θέσεων στα
τριτοβάθμια ιδρύματα, του Λεκανοπεδίου κυρίως και της Θεσσαλονίκης
δευτερευόντως, δηλαδή των περιοχών που κατοικοεδρεύει περισσότερο από τα 3/5
των υποψηφίων!

Ιδιαίτερα στις προθέσεις του ΥΠΕΠΘ είναι η μείωση έως και 10% των θέσεων
ΑΕΙ-ΤΕΙ του Λεκανοπεδίου και η μεταφορά τους σε περιφερειακά τμήματα. Και ενώ
η κίνηση αυτή παρουσιάζεται με το φωτοστέφανο της αποκέντρωσης και της
ενίσχυσης των περιφερειακών τμημάτων, ουσιαστικά, και με βάση το κόστος
σπουδών του φοιτητή εκτός τόπου μόνιμης κατοικίας, προετοιμάζει την στροφή
χιλιάδων υποψηφίων προς τα ιδιωτικά «πανεπιστήμια» της περιοχής τους. Γιατί
ποιος θα προτιμήσει ένα δημόσιο ΑΕΙ ή ΤΕΙ εκτός τόπου μόνιμης κατοικίας, με
κόστος 10.000 ευρώ ετησίως και με αντικείμενο σπουδών που δεν είναι αρκετές
φορές συμβατό με τα ενδιαφέροντά του, από ένα ιδιωτικό «πανεπιστήμιο» με
ανάλογο κόστος, «λαμπερό» αντικείμενο σπουδών και «δίπλα στο σπίτι»;

Τραβά την… κατηφόρα η διά βίου εκπαίδευση

«ΚΑΤΑΔΙΚΑΣΜΕΝΗ» να συρρικνωθεί φαίνεται ότι είναι και η διά βίου
εκπαίδευση. Αυτό είναι φανερό αυτές τις ημέρες ιδιαίτερα (1-15 Νοεμβρίου), που
χιλιάδες πτυχιούχοι καταθέτουν αιτήσεις συμμετοχής στις κατατακτήριες
εξετάσεις που διενεργούν τα εκατοντάδες τμήματα ΑΕΙ – ΤΕΙ τής χώρας. Όπως
είναι γνωστό κάθε χρόνο, τα τμήματα ΑΕΙ – ΤΕΙ πραγματοποιούν κατατακτήριες
εξετάσεις, διαθέτοντας ένα μέρος θέσεων επί του αριθμού εισακτέων της
αντίστοιχης χρονιάς, σε πτυχιούχους άλλων τμημάτων των ΑΕΙ – ΤΕΙ. Χρόνια τώρα,
οι πτυχιούχοι ΑΕΙ – ΤΕΙ είχαν τη δυνατότητα, στα πλαίσια της διά βίου
εκπαίδευσης, είτε να επιχειρήσουν «ανοδική εκπαιδευτική κινητικότητα» είτε
«αλλαγή πλεύσης» στις σπουδές τους για καλύτερο «πλασάρισμα» στην αγορά
εργασίας μέσω της εγγραφής τους (με εξετάσεις ή χωρίς εξετάσεις) σε κάποιο
τμήμα ΑΕΙ ή ΤΕΙ. Αυτές οι ευκαιρίες πλέον ψαλιδίζονται, καθώς οι θέσεις μέσω
κατατακτηρίων μειώνονται σταθερά και «κλειδώνει» η κινητικότητα των
πτυχιούχων. Για παράδειγμα, το 2003 με κατατακτήριες εξετάσεις κατετάγησαν
στην Ιατρική Αθηνών 25 πτυχιούχοι ΤΕΙ. Το 2004 στην ίδια Σχολή κατετάγησαν 12
απόφοιτοι ΤΕΙ και το 2005 μόνο 5 πτυχιούχοι, ενώ έμειναν 4 κενές θέσεις.
Φέτος, διατίθενται 8 θέσεις στην περιζήτητη Σχολή. Αντίστοιχα, το 2002 στη
Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών του ΕΜΠ εισήχθησαν 20 πτυχιούχοι ΤΕΙ και το 2005
μόνο ένας.