Φτιάχνει κρασί φιλικό προς το περιβάλλον!

Μπορεί η διαδικασία της οινοπαραγωγής να μολύνει το περιβάλλον; Η απάντηση
είναι θετική, αν και ελάχιστοι επαγγελματίες του είδους φαίνεται να το
γνωρίζουν. Υπόδειγμα οικολογικής συνείδησης αποτελεί ένας οινοποιός της
Σικελίας, ο οποίος εφαρμόζει τις πιο «πράσινες» μεθόδους για την παραγωγή του
κρασιού του.

Ο οινοπαραγωγός Σαβέριο Λο Λέτζιο με τον ερευνητή Μαουρίτσιο Τσελούρα στους αμπελώνες του Μιλάτζο

Τα κόκκινα κρασιά του μικρού οινοποιείου στο Μιλάτζο είναι πλούσια σε γεύση
και άρωμα, διεκδικώντας υψηλές τιμές στην Ιταλία αλλά και στο εξωτερικό, όπου
πωλούνται, από τη Γερμανία, μέχρι τις Ηνωμένες Πολιτείες. Μια μικρή βόλτα
στους αμπελώνες, και παρατηρεί κανείς πως οι καρποί που κρέμονται στις
πέργκολες συγκεντρώνονται ακόμη με το χέρι – με το ίδιο μεράκι, όπως και
χρόνια πριν. Στη συνέχεια όμως, τη σκυτάλη στη διαδικασία παραλαμβάνουν
τεράστιες χαλύβδινες δεξαμενές, οι οποίες ελέγχονται από υπολογιστές και
κρατούν τον μυρωδάτο χυμό στην κατάλληλη θερμοκρασία. Αυτό ακριβώς το
πολυβραβευμένο οινοποιείο, είναι το σημείο όπου συναντάται η παράδοση με τον
εκσυγχρονισμό στο ευρωπαϊκό κρασί.

Η δοκιμασία

Το πρόσωπο που πάντρεψε το παρελθόν με το παρόν και το μέλλον στην οινοποιία
του Μιλάτζο ακούει στο όνομα Σαβέριο Λο Λέτζιο, και είναι ο ιδιοκτήτης του
συγκεκριμένου οινοποιείου. Ο Λέτζιο συμφώνησε πριν από δύο χρόνια να θέσει το
κρασί «Terre della Baronia» που παράγει στην εξής δοκιμασία: επέτρεψε σε
περιβαλλοντικούς ερευνητές του Πανεπιστημίου του Παλέρμο να παρακολουθήσουν
όλη τη διαδικασία παραγωγής, από το πρώτο κρασί ώς την εμφιάλωση, ώστε να
υπολογίσουν με τη μεγαλύτερη δυνατή ακρίβεια, τις επιπτώσεις που έχει στο
περιβάλλον η παραγωγή ενός μπουκαλιού κόκκινου κρασιού.

Οι εκτιμήσεις

Ο Μαουρίτσιο Τσελούρα και η πανεπιστημιακή του ομάδα χρησιμοποίησαν μια
πρωτοποριακή, υπό εξέλιξη, μέθοδο για να πραγματοποιήσουν την εκτίμησή τους.
Ανακάλυψαν όμως ότι ο τρόπος παραγωγής του κρασιού στο Μιλάτζο μολύνει
περισσότερο απ’ ό,τι αναμενόταν το περιβάλλον. Για παράδειγμα, ένα μπουκάλι
«Terre della Baronia» άφηνε πίσω του περισσότερο από μισό κιλό κατάλοιπα και
16 γραμμάρια διοξείδιο του θείου στην ατμόσφαιρα. Συνολικά, για το έτος 2004,
η παραγωγή 100.000 μπουκαλιών κρασιού μόλυνε το περιβάλλον με άχρηστα πλαστικά
κατάλοιπα 10.000 κιλών, 5.000 κιλά χαρτί και ωκεανούς υγρών αποβλήτων. «Στόχος
μας ήταν η παραγωγή κρασιού. Έτσι αιφνιδιαστήκαμε από πολλά πράγματα. Δεν
γνωρίζαμε πόσο νερό δαπανούσαμε για την άρδευση και πόσο χαρτί πετιόταν κατά
τη διαδικασία της επικόλλησης των ετικετών», παραδέχεται ο Λο Λέτζιο.
Καινοτόμος από τη φύση του, ο Ιταλός οινοποιός άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο
γινόταν μέχρι τώρα η εκτύπωση των ετικετών και ανακυκλώνει το πλαστικό που
κάποτε κατέληγε στα σκουπίδια. Με αυτές τις προσαρμογές, όχι μόνο περιόρισε
τις αρνητικές επιπτώσεις της εταιρείας του στο περιβάλλον, αλλά κέρδισε και
χρήματα. Ο Λο Λέτζιο εγκατέστησε πρόσφατα ένα νέο σύστημα για τη χρήση του
νερού που προορίζεται για τα αρδευτικά έργα της ιδιοκτησίας του, εισάγοντάς το
σε δεύτερο κύκλο εργασιών. Έτσι, το νερό δεν χρησιμοποιείται μόνο για το
πότισμα, αλλά και για άλλες δουλειές.

ΟΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ

Δεν γνωρίζουν ότι μολύνουν

Ο ΟΙΝΟΠΑΡΑΓΩΓΟΣ από τη Σικελία αποτελεί έναν μικρό κρίκο στην αλυσίδα
των παραγόντων που συμβάλλουν στη μόλυνση της ατμόσφαιρας. Είναι, όμως, ένας
από τους πιο ισχυρούς. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος, οι
μικρές εταιρείες, όπως αυτές στο Μιλάτζο της Σικελίας, δημιουργούν το 60% των
εμπορικών αποβλήτων σε παγκόσμια κλίμακα, ενώ ταυτόχρονα προκαλούν ζημιά στο
περιβάλλον που υπολογίζεται σε ποσοστό μεγαλύτερο του 50%. Το γεγονός αυτό δεν
είναι ευρέως γνωστό, αφού μέχρι πριν από λίγα χρόνια, οι περιορισμοί που
επιβάλλονταν για τη μείωση της περιβαλλοντικής μόλυνσης αφορούσαν κυρίως τις
μεγάλες βιομηχανίες και τα εργοστάσια, παραβλέποντας τη συμβολή των μικρών
εμπορικών μονάδων.

Στα άνυδρα τοπία της Σικελίας υπάρχουν εκατοντάδες μικρές μονάδες
οινοπαραγωγής και χιλιάδες μικρές εταιρείες που μολύνουν το περιβάλλον, συχνά
χωρίς να το αντιλαμβάνονται και οι ίδιοι οι ιδιοκτήτες τους. Αυτός είναι και ο
λόγος που ειδικοί ερευνητές σε όλη την Ευρώπη, εστιάζουν πλέον το ενδιαφέρον
τους σε τεχνικές όπως αυτή που χρησιμοποιήθηκε στο Μιλάτζο, τις οποίες και
αναπροσαρμόζουν ώστε να απευθύνονται σε μικρότερες ή και διαφορετικές
επιχειρήσεις. Στη συνέχεια, υπολογίζουν τις επιπτώσεις που έχουν στο
περιβάλλον, όπως έγινε και στην περίπτωση του ενός μπουκαλιού κρασιού.

Η συγκεκριμένη τεχνική ονομάζεται Σύστημα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης και
δίνει έμφαση στο παραγόμενο προϊόν. Καθορίζει ουσιαστικά πόση ενέργεια
δαπανάται και πόσα απόβλητα δημιουργούνται σε κάθε βήμα της διαδικασίας
παραγωγής για ένα συγκεκριμένο προϊόν. Στόχος της μεθόδου είναι να
αναγνωριστούν οι προβληματικές μονάδες παραγωγής, ώστε να υιοθετηθούν τρόποι
για τη βελτίωσή τους. Με τη δημιουργία βάσεων δεδομένων και μοντέλων για
διαφορετικά προϊόντα, θα απλοποιηθεί η διαδικασία εκτίμησης της οικολογικής
εικόνας των μικρών εταιρειών για τους ερευνητές. Οι καταναλωτές, από την
πλευρά τους, θα μπορούν να συγκρίνουν το καλύτερο οικολογικά παραγόμενο προϊόν
μεταξύ ομοειδών – στην περίπτωσή μας, θα μπορούν να ξεχωρίσουν το πιο
«πράσινο» κόκκινο κρασί της Σικελίας!