Ο δρόμος του κρασιού οδηγεί στην Αφρική

Αποκαλούνται «κρασιά του Νέου Κόσμου». Μια έκφραση με μια δόση απαξίωσης –
αφού είναι «νέα», πόσο καλά να είναι; Εν τούτοις, τα αμπέλια της Νότιας
Αφρικής έχουν ιστορία 350 ετών. Από αυτά έπινε ο Ναπολέων στην Αγία Ελένη και
ο Φρειδερίκος της Πρωσίας. Η λογοτεχνία, μάλιστα, τα έχει αναγνωρίσει από το
1811.

«Μόλις θυμήθηκα ότι έχω στο σπίτι μερικά μπουκάλια υπέροχο, παλιό κρασί
Κοστάντια. Ο φτωχός μου σύζυγος! Πόσο το αγαπούσε!»

(«Λογική και Ευαισθησία», Τζέιν Όστιν, 1811)

Στο Ακρωτήριο, την οινοπαραγωγό περιοχή της Νότιας Αφρικής, οι πρώτοι
αμπελώνες γεννήθηκαν το 1655 από έναν κύριο ονόματι Γιαν βαν Ρίμπεεκ. Τότε τα
ηνία της Αγγλίας τα κινούσε ο Όλιβερ Κρόμγουελ, η ισπανική Ιερά Εξέταση
βρισκόταν στο φόρτε της και το Ταζ Μαχάλ είχε μόλις ολοκληρωθεί. Έχει περάσει,
πράγματι, πολύς καιρός.

Οι Ολλανδοί είχαν φτάσει στο Ακρωτήριο μόλις τρία χρόνια νωρίτερα. Και ο Βαν
Ρίμπεεκ, ο πρώτος διοικητής της αποικίας, πήρε την απόφαση να παράγει κρασί
για καθαρά στρατηγικούς λόγους. Το Ακρωτήριο ήταν ένα προκεχωρημένο φυλάκιο
για τα πλοία της Ολλανδικής Εταιρείας Ανατολικών Ινδιών που βρίσκονταν
καθ’οδόν προς τις Ανατολικές Ινδίες. Το κρασί διατηρούνταν καλύτερα από το
νερό στα μεγάλα θαλάσσια ταξίδια, υπήρχε επίσης η πεποίθηση ότι ειδικά το
νεαρό κόκκινο κρασί προλάμβανε το σκορβούτο. Ο Βαν Ρίμπεεκ, λοιπόν, ζήτησε να
του στείλουν αμπέλια συσκευασμένα σε υγρό χώμα, τυλιγμένα σε καραβόπανο, ώστε
να μείνουν «φρέσκα». Στις 2 Φεβρουαρίου του 1659, έγραψε στο ημερολόγιό του:
«Σήμερα, δόξα τω Θεώ, παρήχθη για πρώτη φορά κρασί από σταφύλια του
Ακρωτηρίου».

Οι σκλάβοι. Ο Βαν Ρίμπεεκ εγκατέλειψε την αποικία το 1662. Δεκαεπτά
χρόνια αργότερα, διορίστηκε ένας νέος διοικητής, ο Σιμόν βαν ντερ Στελ,
έμπειρος αμπελουργός. Μια μέρα, καθώς περιπλανιόταν σε μια κοιλάδα ονόματι
Βίλντεμπος, διαπίστωσε πως ήταν ιδανική για αμπέλια. Για να το γιορτάσει, ο
Βαν ντερ Στελ, που δεν φημιζόταν για τη σεμνότητά του, έδωσε στην κοιλάδα το
όνομά του: Στέλενμπος, που σημαίνει «το δάσος του βαν ντερ Στελ». Η περιοχή
αυτή αποτελεί σήμερα τον ομφαλό της μεγάλης βιομηχανίας οίνου του Ακρωτηρίου.

Λέγεται πως το 1688, όταν η Γαλλία κήρυξε τον Προτεσταντισμό παράνομο
τρέποντας τους Ουγενότους σε φυγή, κάποιοι από αυτούς κατέφυγαν στο Ακρωτήριο,
φέρνοντας τη γαλλική εμπειρία στους αμπελώνες της περιοχής και φυτεύοντας με
τη σειρά τους πολλούς ακόμα. Το 1699, το Ακρωτήριο άρχισε να εξαγάγει κρασί
στην Ευρώπη, σε μικρές βέβαια ποσότητες. Χάρη στους σκλάβους, όμως, οι
εξαγωγές έφτασαν τη δεκαετία του 1770 στο ζενίθ τους. Ιδιαίτερα τα κρασιά από
το Κτήμα Κοστάντια του βαν ντερ Στελ έχαιραν μεγάλης εκτίμησης.

Σήμερα, οι οινοπαραγωγοί του Ακρωτηρίου έχουν ανοίξει τα κτήματά τους στον
τουρισμό, τα έχουν «εμπλουτίσει» με ξενοδοχεία, αίθουσες όπου μπορεί να
δοκιμάσει κανείς τις διάφορες ποικιλίες, ακόμα και γκαλερί με έργα τέχνης.
Αρκετοί οινοπαραγωγοί του «Παλιού Κόσμου», μάλιστα, προσπαθούν να μιμηθούν τα
κρασιά που παράγονται εκεί. Η ετικέτα των «κρασιών του Νέου Κόσμου», όμως,
δύσκολα θα φύγει.

LINKS: * www.wineroute.co.za * www.southafrica.net