«Μετά την απεργία, θα κάνουμε συνεδρίες με ψυχολόγους»

Μεσημέρι Πέμπτης να τρέχεις στο Κερατσίνι… Με τους διαδηλωτές στους
δρόμους να έχουν μετατρέψει την Αθήνα σε νεκροταφείο αυτοκινήτων. Και άντε και
βγήκες στην Πέτρου Ράλλη, μετά; Η κυρία Κλεοπάτρα στο τηλέφωνο ήταν βιαστική.
«Θα μπείτε στην Ιχθυόσκαλα, θα πάτε τέρμα αριστερά, προς το φουγάρο της ΔΕΗ,
εκεί από κάτω είμαστε». Μα, τι λέει; Ένα ντάτσουν μπροστά μου, φορτωμένο με
άδεια καφάσια και χαμογελαστούς ανθρώπους με οδηγεί στα έγκατα της ψαραγοράς.
«Η ΔΕΗ;», «η ΔΕΗ;», άρχισα να ρωτάω στους ανθρώπους με τις νιτσεράδες. Σήκωναν
τους ώμους λες και τους ρωτούσα για το Πυθαγόρειο Θεώρημα. Είχα βγει σχεδόν ο
μισός από το ανοιχτό παράθυρο προσπαθώντας να βρω μια λύση. Και η λύση ήρθε
από τον ουρανό. «Το φουγάρο» φάνηκε στο βάθος. «Ο δράκος». Έτσι το λένε οι
ντόπιοι. Ένα με το χρώμα του ουρανού. Στη γειτονιά της Χαραυγής. Εδώ που
κάποτε οι νεαροί Πειραιώτες ξεμονάχιαζαν τα κορίτσια τους.

Τα 13ο & 21ο Δημοτικά Σχολεία Κερατσινίου εκδίδουν κάθε χρόνο περιοδικά και βιβλία για τη γλώσσα, τη φύση, τη διαφορετικότητα. Η κορυφαία τους έκδοση είναι ένα βιβλίο μαγειρικής σε συνεργασία με τον Ηλία Μαμαλάκη. Περιέχει συνταγές που μάζεψαν τα παιδιά από τις μαμάδες και τις γιαγιάδες τους! Το βιβλίο κυκλοφορεί από τα Ελληνικά Γράμματα και βεβαίως τα κέρδη χρηματοδοτούν τις επόμενες εκδοτικές πρωτοβουλίες των μαθητών

Η ταμπέλα το έλεγε ζωγραφιστά: «13ο & 21ο Δημοτικά Σχολεία Κερατσινίου».
Επιτέλους. Η 10χρονη Αναστασία μού εξηγεί ότι κάπου εδώ στη λιμνούλα είναι η
κρυψώνα της νεογέννητης χελώνας που είχε υπό την προστασία της. Ο Θανάσης,
παρ’ ότι πια πάει στο Γυμνάσιο, έχει έρθει για να βάλει κομπόστ. «Το φυτικό
λίπασμα, που φτιάχνω μόνος μου» μου εξηγεί με ύφος επιστάτη. Η αυλή είναι
στρωμένη με πλάκες, οι τοίχοι είναι ζωγραφισμένοι, κάθε τάξη έχει τον κήπο
της, στις γωνιές υπάρχουν βότανα και αρωματικά φυτά, το νερό από τις βρύσες
δεν πάει στην αποχέτευση αλλά ποτίζει τα παρτέρια, ένα παλιό βαγόνι του ΗΣΑΠ
έχει μετατραπεί σε δανειστική βιβλιοθήκη. Μα, πού ήρθα; Η κυρία Κλεοπάτρα
κρύβεται πίσω από τα παιδιά της. Με το ζόρι την κυνηγάω να της βγάλω
φωτογραφίες. Το γραφείο των δασκάλων πλημμυρισμένο από βιβλία, μακέτες,
προγράμματα, υπενθυμίσεις. Εδώ κάποιοι δουλεύουν.

Από μικρή θέλατε να γίνεται δασκάλα;

Απεγνωσμένα. Αγαπούσα πάρα πολύ τα παιδιά. Δεν θα μπορούσα να κάνω κάτι άλλο.
Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, έπαιρνα μωρά στην αγκαλιά.

Οι γονείς σας;

Ο μπαμπάς μου ήταν ψαράς στην Αγριά Βόλου. Είχε ένα δικό του καΐκι που ψάρευε.
Η μητέρα μου στο σπίτι.

Και πώς προέκυψε αυτός ο έρωτας με το Κερατσίνι;

Μένω 30 χρόνια στο Κερατσίνι, το αγαπώ πολύ. Έχει ένα ξεχωριστό στίγμα. Οι
άνθρωποι είναι διαφορετικοί. Πιο αληθινοί. Είμαι τυχερή που είμαι εδώ.

Τυχερή;

Ναι, γιατί έχουμε κάτι να αλλάξουμε. Το Μαρούσι, ας πούμε, γιατί να αλλάξει;
Μια χαρά είναι. Με τα δένδρα του, το πάρκο του και χωρίς ρετσινιά. Εμείς δεν
έχουμε ένα πάρκο να παίξουμε, κάναμε λοιπόν το σχολείο πάρκο…

Πόσα χρόνια είστε σε αυτό το σχολείο;

Πολλά. Πάρα πολλά. Εδώ ήμουν δασκάλα, ώσπου η σχολική σύμβουλος με έπεισε να
μπω στον κατάλογο των διευθυντών και αποδείχθηκε σωτήρια η συμβουλή της.
Γέμισε η ζωή μου.

Παιδιά έχετε;

Δύο. Σε αυτά δοκίμαζα, όλα αυτά που πίστευα για το σχολείο. Το πρώτο τεστ το
κάνω πάντα στο σπίτι μου.

Και ο άντρας σας;

Βοηθάει και αυτός. Δουλεύει στην τράπεζα. Όλη η τράπεζα μού δίνει το χαρτί για
ανακύκλωση. Αν έχεις όραμα, βρίσκεις συνεργάτες. Αυτό έχουμε πετύχει και στη
γειτονιά.

Έχετε βοηθούς στη γειτονιά;

Πολλούς. Τον κύριο Κώστα, που όπου κι αν είναι, αν τον πάρουμε ένα τηλέφωνο,
θα τρέξει. Την κυρία Ευσεβία. Τους γονείς των παιδιών μας.

Την αυλή εσείς τη φτιάξατε;

Τα παιδιά. Πιέσαμε πολύ τον δήμο και πήρε ένα πρόγραμμα αλλαγής σχολικών
αυλών. Αλλά, το σχέδιο το κάνανε τα παιδιά.

Η αυλή είναι ανοιχτή και τις ώρες που δεν λειτουργεί το σχολείο;

Η αυλή είναι πάντα ανοιχτή. Έρχονται οι γιαγιάδες με τα καροτσάκια, τα παιδιά
για να παίξουν μπάσκετ. Και δεν υπάρχει ούτε ένα φυτό σπασμένο.

Πόσα λεφτά παίρνετε τον μήνα;

Με τη θέση ευθύνης του διευθυντή που έχω, πλην από ένα μικρό δάνειο που έχω
πάρει, φτάνουν στα χεριά μου 1.500 ευρώ.

Τι εννοείτε μικρό δάνειο;

Έχω πάρει ένα δάνειο και μου κρατούν κάθε μήνα 100 ευρώ. Δηλαδή ο καθαρός
μισθός μου είναι 1.600 ευρώ. Με 32 χρόνια υπηρεσίας.

Ο σύζυγός παίρνει παραπάνω ως τραπεζικός;

Ναι, αν και έχει λιγότερα χρόνια υπηρεσίας. Δεν με απασχολεί όμως αυτό. Από
εδώ φεύγω κάθε μέρα χαρούμενη.

Απεργεί το σχολείο σας;

Απεργία κάνουν συνεχώς μόνο τρία άτομα, τα οποία έχουν εισοδήματα και από
αλλού. Οι υπόλοιποι δεν έχουμε άλλα εισοδήματα, οπότε μπαίνουμε και βγαίνουμε.

Τα παιδιά κάνουν μάθημα;

Εναλλάξ. Ο κάθε δάσκαλος απεργεί δυο τρεις ημέρες την εβδομάδα. Σήμερα θα
κάνουν κάποιες τάξεις. Αύριο θα κάνουν κάποιες άλλες.

Αν δεν είχατε οικονομικό πρόβλημα, θα κάνετε διαρκώς απεργία;

Βεβαίως. Έχω δυο παιδιά όμως, τα μεταπτυχιακά τους ποιος θα τα πληρώσει;

Θα μπορέσετε όμως να αναπληρώσετε τα μαθήματα που έχουν χαθεί;

Σε αυτό το σχολείο μπορούμε να καλύψουμε γρήγορα τα κενά, γιατί δεν
περιμένουμε να δουλέψουμε μόνο εφέτος με τα παιδιά. Έχουμε πολύ καλές βάσεις
από την Α’ Δημοτικού.

Τα λεφτά είναι το πρόβλημα της παιδείας;

Όχι, δεν είναι τα λεφτά και κακώς το συζητάμε πρώτο. Η παιδεία έχει πάρα πολλά
προβλήματα. Και η αξιολόγηση όπως θέλουν να την περάσουν είναι ένα
πρόβλημα.

Να μην υπάρχει αξιολόγηση, δηλαδή;

Να υπάρχει αξιολόγηση, αλλά να ρωτήσουν τη βάση πώς θέλει να αξιολογείται. Δεν
μπορεί να με αξιολογήσει ένας που έρχεται στο σχολείο μόνο μια φορά ως
δορυφόρος.

Ναι, αλλά μπορεί να αξιολογεί ο ένας δάσκαλος τον άλλον;

Ο διευθυντής, ο σχολικός σύμβουλος, ο προϊστάμενος, όλοι μαζί να είναι μια
ομάδα αξιολογητών. Να έρθει, να καθήσει στην τάξη. Να δει ότι έχω 5 παιδιά
αλλοδαπών. Έχω δυο παιδιά με ειδικές ανάγκες. Όχι απλώς να βασιστεί στα πέντε
χαρτιά που θα συμπληρώσω.

Έχετε ανάπηρους μαθητές;

Ναι, γιατί κάνουμε το πρόγραμμα της συνύπαρξης. Οπότε δεν μπορώ να αρνηθώ να
πάρω ένα παιδί με ειδικές ανάγκες.

Οι συνδικαλιστές όμως λένε όχι στην αξιολόγηση.

Οι πάνω. Οι έντεκα. Αυτοί λένε πολλά. Οι δάσκαλοι όμως δεν είναι οι έντεκα.
Είμαστε χιλιάδες. Αν ρωτήσετε οποιονδήποτε δάσκαλο, θα πει ναι στην
αξιολόγηση.

Τι άλλο θέλετε, λοιπόν, εκτός από αυξήσεις;

Να είναι μικρότερος ο αριθμός των μαθητών στις τάξεις. Αυτό το κτίριο που
βλέπετε είναι παμπάλαιο. Με νύχια και με δόντια το κρατάμε. Δεν πρέπει τα
παιδιά να έχουν θέρμανση; Δροσιά το καλοκαίρι; Και να έρχονται γρήγορα οι
δάσκαλοι; Οι δάσκαλοι ξέρετε πότε διορίζονται; Καθηγητές Γαλλικών, Γερμανικών
δεν έχουν έρθει ακόμη. Γυμναστή παίρνω τον Νοέμβριο.

Συγγνώμη, υπάρχουν ακόμη κενά στους διορισμούς;

Πολλά κενά. Αλλά η απεργία δεν έχει επιτρέψει να φανούν. Το Δημοτικό έχει
ειδικότητες και οι δάσκαλοι πουθενά. Και εσείς στα μέσα ενημέρωσης όλο με τον
μισθό ασχολείστε. Ποιος μισθός; Τελευταίος είναι ο μισθός. Αλλά τα μέσα το
βάλανε σημαία.

Δεν είναι μόνο τα μέσα. Αυτό είναι το κύριο αίτημά σας.

Εγώ σας το είπα. Δεν είμαι με τους 11 της ηγεσίας. Είμαι με τους δασκάλους.

Η κ. Χατζηκώστα μπροστά στο παλιό βαγόνι του ΗΣΑΠ, που σταμάτησε τα δρομολόγιά του για να γίνει βιβλιοθήκη για τα παιδιά

Νομίζω ότι οι περισσότεροι γονείς φοβούνται ότι αρκετοί δάσκαλοι δεν
έχουν πια μεράκι γι’ αυτό που κάνουν.

Απλώς δεν εκμεταλλευόμαστε τους δασκάλους που έχουμε. Δεν τους δίνουμε
κίνητρο. Αν δεν υπάρχει μια μαγιά, ένας διευθυντής, να τους κινητοποιεί, πώς
θα αποδώσει ο δάσκαλος; Το σύστημα δεν βοηθάει.

Ο άνθρωπος κάνει το σύστημα ή το σύστημα τον άνθρωπο;

Ο άνθρωπος κάνει το σύστημα. Αυτός κάνει ό,τι θέλει, αρκεί να μη φοβάται. Εγώ
δεν φοβάμαι και δεν μένω με σταυρωμένα τα χέρια. Ήδη έχω μαζέψει όλα τα
ψηφοδέλτια σε μαύρες σακούλες και θα τα πουλήσουμε. Οι μαθητές ανακυκλώνουν τα
βιβλία τους και το χαρτί που οι άλλοι πετάνε. Όλα αυτά είναι έσοδα για τον
σχολικό μας συνεταιρισμό.

Και φτάνουν αυτά τα έσοδα για όλες αυτές τις εργασίες που κάνετε;

Έχουμε, σας είπα, τους εθελοντές και τις χορηγίες. Εγώ δεν φοβάμαι τις
χορηγίες, και ας λένε «μακριά» οι συνδικαλιστές. Εγώ για να εκδώσω ένα
περιοδικό στο Κερατσίνι θέλω 3.000 ευρώ. Πού θα τα βρω; Ούτε είμαι πλούσια να
τα βάλω από την τσέπη μου.

Από πού παίρνετε χορηγίες; Από τα φροντιστήρια;

Όχι. Παίρνω από ανθρώπους που δεν έχουν σχέση με την εκπαίδευση για να μην
μπορούν να με εκμεταλλευτούν. Από μια φαρμακευτική εταιρεία, από τις τράπεζες,
από τη ΔΕΗ.

Γιατί δεν έχουμε αντίστοιχες πρωτοβουλίες από άλλα σχολεία;

Θέλει πολλή δουλειά και πολύ χρόνο. Και ο άλλος δεν δίνει τον χρόνο του
εύκολα. Αφήστε που αρκετοί πρέπει να φύγουν γιατί έχουν δεύτερη δουλειά.

Οι δικοί σας δάσκαλοι δεν έχουν δεύτερες δουλειές;

Όποιος έρχεται εδώ ξέρει ότι έρχεται για να κάνει δουλειά. Δεν είναι με το
ρολόι στο χέρι να φύγει στη μία η ώρα. Φεύγει στις δυο, στις τρεις. Κάθε
Σεπτέμβρη εξηγώ στους ανώτερούς μου, στα παιδιά και στους συναδέλφους μου, τι
είναι αυτό που σχεδιάζω. Οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους. Λέω:
«Έχω αυτά στο κεφάλι μου». Θα τα κάνουμε; Ναι, όχι. Τα καταγράφουμε και τα
εφαρμόζουμε.

Πόσα χρόνια θα είστε ακόμα εδώ;

Δυο τρία ακόμα και μετά θα φύγω με σύνταξη. Δεν θα τα εγκαταλείψω όμως. Εδώ θα
είμαι. Το έχω αποφασίσει.

Πώς βλέπετε να τελειώνει η απεργία;

Δεν μπορώ να ξέρω. Προετοιμάζομαι όμως. Μόλις τελειώσουμε θα κάνουμε μια
συνάντηση με ψυχολόγους.

Ψυχολόγους;

Όταν γυρίσουμε από απεργίες, θα είμαστε έτοιμοι να φάμε τις σάρκες μας, γι’
αυτό θα κάνουμε ένα πεντάωρο σεμινάριο να φύγει η ένταση και θα μπούμε στις
τάξεις μας να δουλέψουμε.

Το έχετε ξανακάνει αυτό;

Πολλές φορές. Όταν βρισκόμαστε στα δύσκολα, καλούμε τους ψυχολόγους και τους
κοινωνικούς λειτουργούς του ΚΕΘΕΑ. Θα κάνουμε και 15 συναντήσεις με δυο
τμήματα της Έκτης που είναι λίγο ζωηρά. Χρόνια το κάνουμε. Γι’ αυτό όταν
έρχονται δάσκαλοι από άλλα σχολεία, μας λένε ότι τα παιδιά μας είναι
διαφορετικά. Δεν χρειάζεται κάποιος να φωνάξει, να επιβληθεί για να κάνει
μάθημα.

Εσείς προσωπικά τι μάθημα διδάσκετε στα παιδιά;

Α, έχω πάρει ειδική άδεια και παρ’ ότι είμαι διευθύντρια διδάσκω Γλώσσα στην
Πέμπτη και Έκτη. Δεν θέλω να κάνω βοηθητικά μαθήματα όπως το συνηθίζουν οι
διευθυντές. Άλλωστε, πάνω από όλα δασκάλα είμαι.