«Ακόμα αισθάνομαι το φάντασμα του Κάραγιαν»

«Οι άνθρωποι ισχυρίζονται ότι θέλουν αλλαγή, αλλά όταν η αλλαγή έρχεται, αισθάνονται αμήχανα» λέει ο Σάιμον Ρατλ

Μαχαίρια έχουν βγει στο Βερολίνο εναντίον του Σάιμον Ρατλ. Αναπόφευκτα μάλλον,
αφού βρίσκεται στο τιμόνι της μεγαλύτερης ορχήστρας του κόσμου. Οι προσδοκίες
είναι μεγάλες. Ο μήνας του μέλιτος πέρασε, ο γάμος του μαέστρου με τη
Φιλαρμονική του Βερολίνου μετράει πια τέσσερα χρόνια και οι μουσικοκριτικοί
έχουν αρχίσει να γίνονται σκληροί.

Ο Ρατλ έχει ριζοσπαστικές απόψεις για τις ορχήστρες και επιπλέον δεν είναι
Γερμανός, γεγονός που έχει χρησιμοποιηθεί εναντίον του από μερίδα του
γερμανικού Τύπου που ισχυρίζεται ότι ο μαέστρος δεν καταλαβαίνει ούτε τη
γερμανική μουσική ούτε τον μεγαλοπρεπή σκοτεινό ήχο που έχει δημιουργήσει η
Φιλαρμονική εδώ και 125 χρόνια. «Ναι, έχω δυσκολίες. Αλλά ο Κλάουντιο Αμπάντο
πέρασε χειρότερα όταν ήταν εδώ. Νομίζω αρρώστησε, αλλά το ότι ένας μουσικός
δέχεται κακές κριτικές δεν είναι είδηση», λέει.

«Κάποιοι άνθρωποι πάντα θα απεχθάνονται όσα κάνω, παρ’ όλο που δεν μπορώ να
φανταστώ ότι μπορούν να γίνουν πιο σκληροί απ’ όσο είμαι ο ίδιος με τον εαυτό
μου. Το πρόβλημα είναι ότι κάποιοι κριτικοί έγραψαν φρικτές κριτικές χωρίς να
έχουν έλθει καν στις συναυλίες». Ο Ρατλ έζησε τα πρώτα του 25 χρόνια ως
μαέστρος μέσα σε μια σχεδόν διαρκή λάμψη επαίνων. Τον έχει ενοχλήσει η κακία
με την οποία τον αντιμετωπίζουν στη Γερμανία; «Δεν υπάρχει περίπτωση να
ταραχτώ, ειδικά όταν οι κριτικές γίνονται προσωπικές. Έχω τεράστια υποστήριξη
από την ορχήστρα, που στην ουσία είπε στον Τύπο: Ο Σάιμον είναι δικός μας. Μην
τον ενοχλείτε».

Βέβαια, παραδέχεται ότι κάποιες φορές δυσκολεύεται: «Το δύσκολο ήταν όταν
μερικές φορές ερχόμουν μέσα και σκεφτόμουν. “Να μια συμφωνία του Μπραμς, ας
φτιάξουμε τη μουσική… αλλά, τι θα σκεφτούν οι άλλοι;”. Είναι η χειρότερη
πνευματική κατάσταση για έναν μουσικό». Ύστερα από τέσσερα χρόνια ο Ρατλ
πρέπει να έχει συμβιβαστεί με το φάντασμα του Κάραγιαν όποτε διευθύνει μια
γερμανική συμφωνία. «Είναι παράξενο· αυτό δεν χάνεται ποτέ. Και όταν
προσπαθείς να δεις πίσω από έναν τεράστιο τοίχο, δεν είναι κακό να έχεις τους
ώμους του Κάραγιαν».

Ο Ρατλ έχει βαλθεί, πάντως, να ανανεώσει τον ορχηστρικό κόσμο, επανεξετάζοντας
τους κλασικούς και εισάγοντας νέα κομμάτια. «Πιστεύω πως είναι σημαντικό να
αισθανόμαστε πάντα ότι παίζουμε σύγχρονη μουσική, ακόμη κι αν πρόκειται για
Μπετόβεν. Είναι επίσης σημαντικό η εκτέλεση της νέας μουσικής να γίνεται με
την ίδια αγάπη και φροντίδα με την παλιά».