Το Αιγαίο πάλι στο… ράφι

Όταν ανέλαβε τα ηνία της Βασιλίσσης Σοφίας η υπέρμαχος του σχεδίου Ανάν κ.
Μπακογιάννη, ένας ήταν – σύμφωνα με διπλωματικές πηγές – ο μεγαλύτερος
εφιάλτης της κυπριακής πλευράς: ότι η Αθήνα θα ρίξει το βάρος της στα ζητήματα
του Αιγαίου, αφήνοντας κατά μέρος το Κυπριακό. Όχι πλέον.

Ντόρα Μπακογιάννη. Το υπουργείο Εξωτερικών προχώρησε σε πλήρη στροφή στη στρατηγική του, όσον αφορά τις επιδιώξεις της Αθήνας στο πλαίσιο των ευρωτουρκικών σχέσεων

Η Αθήνα, σύμφωνα με διπλωματικούς κύκλους, προχώρησε το τελευταίο διάστημα σε
πλήρη στροφή στη στρατηγική της, όσον αφορά τις επιδιώξεις της στο πλαίσιο των
ευρωτουρκικών σχέσεων. Μία στροφή που ουδόλως έχει να κάνει με τις επιθυμίες
του Κύπριου Προέδρου. Απλούστατα, η κ. Μπακογιάννη, όπως λένε οι ίδιες πηγές,
γνωρίζει πλέον καλά τα όρια της διαπραγμάτευσης που ήδη βρίσκεται σε πλήρη
εξέλιξη μεταξύ Τουρκίας – Ευρώπης.

Οι άλλες χώρες. «Όταν όλες οι χώρες βγαίνουν μία μία και παίρνουν θέση
στα μεγάλα θέματα των ευρωτουρκικών, όπως εάν πρέπει η Τουρκία να γίνει πλήρες
μέλος ή να έχει ειδική σχέση, εάν πρέπει να διακοπούν οι διαπραγματεύσεις
επειδή δεν εκπληρώνει τους όρους των Ευρωπαίων ή να της δοθεί κι άλλος χρόνος,
θα ήταν αστείο εμείς να “σολάρουμε” απαιτώντας ένα νέο Ελσίνκι ή την προσφυγή
στη Χάγη. Έχουμε γίνει αρκετές φορές γραφικοί με τέτοιες κινήσεις», έλεγε ωμά
διπλωμάτης του υπουργείου Εξωτερικών που παρακολουθεί τις εξελίξεις στις
Βρυξέλλες.

Η αλλαγή στάσης της Αθήνας υπαγορεύθηκε κι από μια άλλη παράμετρο: από τη
συναίσθηση πως η Άγκυρα, όταν δεν είναι διατεθειμένη να εκπληρώσει καν τις
συμβατικές της υποχρεώσεις προς την Ένωση, όπως το άνοιγμα των λιμανιών της
στα κυπριακά πλοία ή την προώθηση των μεταρρυθμίσεων, δεν πρόκειται φυσικά να
δεχθεί νέους όρους. Ήδη, στελέχη της Κομισιόν αναρωτιούνται ανοικτά εάν η
Τουρκία πράγματι επιθυμεί τη συνέχιση της ευρωπαϊκής πορείας της ή έχει
αλλάξει γνώμη.

Η έκθεση. Στο προσχέδιο της έκθεσης της Κομισιόν για την πρόοδο της
Τουρκίας, που θα δοθεί στη δημοσιότητα στις 8 Νοεμβρίου, στο κεφάλαιο για τις
ελληνοτουρκικές σχέσεις σημειώνονται απλώς τα γεγονότα, χωρίς επικρίσεις. Η
μόνη αιχμή που υπάρχει – και είναι πρώτη φορά που περιλαμβάνεται σε έκθεση της
Ευρωπαϊκής Επιτροπής – αναφέρεται στη διατήρηση του casus belli εκ μέρους της
Άγκυρας στην περίπτωση που η Ελλάδα επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα. Σύμφωνα με
πληροφορίες, εάν η ελληνική πλευρά ήθελε να γίνει πιο «σκληρή» η φρασεολογία
της έκθεσης, θα μπορούσε κάλλιστα να το επιτύχει. Δεν το έκανε όμως. Είναι
λοιπόν σαφές, λένε διπλωματικοί κύκλοι, ότι δεν είναι προτεραιότητα της Αθήνας
«να κάνει το κολάρο πιο σφικτό» αυτήν την περίοδο.

Τα προβλήματα στο Αιγαίο παραμένουν – και ουδείς γνωρίζει πώς θα εξελιχθούν
μετά και την ανοικτή διαμάχη των πανίσχυρων στρατηγών με την κυβέρνηση
Ερντογάν. Ως εκ τούτου προκύπτει το εύλογο ερώτημα «ποια είναι η πολιτική
μας». Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η ελληνική πλευρά θα επιδιώξει χαμηλούς
τόνους και συνέχιση των διμερών επαφών – αν και στο υπουργείο Εξωτερικών δεν
είναι και πολύ ενθουσιασμένοι στην προοπτική της άφιξης του Αμπντουλάχ Γκιουλ
στην Αθήνα. Γι’ αυτό και ήδη η επίσκεψη του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών,
πολλαπλώς αναβληθείσα, τοποθετήθηκε για έναν μήνα αργότερα, στο δεύτερο
δεκαπενθήμερο του Νοεμβρίου.