Νέφος + ομίχλη = Αθήνα

Μόλις τα 100 μέτρα έφθανε χθες το πρωί η ορατότητα στην Ανατολική Αττική,
ενώ το κοκτέιλ ομίχλης και νέφους έκανε αποπνικτική την ατμόσφαιρα και
ασφυκτικές τις συνθήκες για τους κατοίκους ολόκληρου του Λεκανοπεδίου.

Οι συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων – των πιο επικίνδυνων ρύπων, σύμφωνα
με τους επιστήμονες – έφτασαν σε ύψη – ρεκόρ. Στη Λυκόβρυση, στο Γαλάτσι, στην
Αγία Παρασκευή και στο Μαρούσι οι τιμές ήταν πολύ πάνω από το όριο των 50
μικρογραμμαρίων ανά κυβικό μέτρα αέρα. Στις δύο τελευταίες περιοχές μάλιστα
ξεπέρασαν ακόμα και τα 100 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο (139 κατέγραψε ο
σταθμός του ΥΠΕΧΩΔΕ στο Μαρούσι, 112 αυτός στην Πλατεία της Αγίας Παρασκευής).

Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά στάνταρ, αν γίνονται υπερβάσεις του
ορίου των 50 μικρογραμμαρίων ανά κυβικό μέτρο αέρα, αυτές δεν επιτρέπεται να
είναι περισσότερες από 35 τον χρόνο. Σχετικές μελέτες του Τμήματος
Επιδημιολογίας της Ιατρικής Σχολής Αθηνών έδειξαν ότι «εάν τα μέσα επίπεδα των
μικροσωματιδίων ήταν κάτω από 20 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα (αντί
των 52,12 που είναι σήμερα) θα είχαμε 5.066 λιγότερους θανάτους τον χρόνο. Τα
μικροσωματίδια θεωρούνται εξαιρετικά επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία και
προκαλούν προβλήματα στο αναπνευστικό σύστημα, στους πνεύμονες και στην
καρδιά».

Συνηθισμένο φαινόμενο

«Την κατάσταση χειροτέρευσε η ομίχλη – ένα φαινόμενο συνηθισμένο για την
εποχή. Επειδή κατά τη διάρκεια της νύχτας ο υδράργυρος πέφτει, νωρίς το πρωί
συμπυκνώνονται οι υδρατμοί και δημιουργείται ένα σύννεφο πολύ χαμηλά στο
έδαφος» λέει ο μετεωρολόγος κ. Κώστας Λαγουβάρδος. Σημειώνεται ότι και οι
συγκεντρώσεις των «κλασικών» ρύπων – όζον, διοξείδιο του αζώτου, διοξείδιο του
θείου, μονοξείδιο του άνθρακα, καπνός – κινήθηκαν σε μέτρια έως υψηλά επίπεδα,
χωρίς να προσεγγίσουν τα όρια συναγερμού.

Πάντως, όπως επισημαίνει ο αναπληρωτής καθηγητής στη Σχολή Χημικών Μηχανικών
του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου κ. Γιάννης Ζιώμας, το νέφος σήμερα δεν έχει
σχέση με αυτό που υπήρχε πριν από είκοσι χρόνια. «Στα μέσα της δεκαετίας του
1980 τα κύρια συστατικά του νέφους ήταν το διοξείδιο του θείου και ο καπνός.
Το πετρέλαιο που χρησιμοποιούνταν εκείνη την εποχή ήταν κακής ποιότητας, ενώ
και οι βιομηχανικές μονάδες ήταν αρκετές στην ευρύτερη περιοχή» λέει και
συμπληρώνει ότι «με την αλλαγή του μαζούτ με ντίζελ και τη βελτίωση του
πετρελαίου, περάσαμε στο φωτοχημικό νέφος, στο οποίο το οξείδιο του αζώτου
κυριαρχούσε». Τώρα, το «νέο» φωτοχημικό νέφος περιλαμβάνει και τα μικροσωματίδια…

«Τη μεγαλύτερη ζημιά την κάνουν τα βαριά οχήματα»

ΠΡΙΝ ΑΠΟ 20 χρόνια τα οχήματα ήταν υπεύθυνα μόλις για το 20% των ρύπων,
ενώ οι κεντρικές θερμάνσεις των πολυκατοικιών και οι βιομηχανικές μονάδες ήταν
αυτές που παρήγαγαν τους περισσότερους ρύπους. «Ο αριθμός των αυτοκινήτων έχει
ξεπεράσει κάθε προηγούμενο, ενώ αποσύρεται μόλις ένα στα εκατό κάθε χρόνο»
λέει ο κ. Ζιώμας και προσθέτει ότι «ευθύνονται για το 70% των ρύπων που
δημιουργούν το νέφος».

Στους δρόμους του Λεκανοπεδίου εξακολουθούν και κυκλοφορούν 400.000,
εξαιρετικά ρυπογόνα συμβατικά Ι.Χ. – ένα συμβατικό ρυπαίνει όσο 10 καταλυτικά.
Το πιο καινούργιο από αυτά είναι 17 ετών. Αλλά και από τα καταλυτικά
αυτοκίνητα, μερικά έχουν ήδη ηλικία 16 ετών. Σύμφωνα με τα στοιχεία του
υπουργείου Μεταφορών, το 50% των Ι.Χ. δεν εκδίδει κάρτα ελέγχου καυσαερίων. Ο
καθηγητής λέει ότι «τη μεγαλύτερη ζημιά την κάνουν τα βαρέα οχήματα. Τα
φορτηγά, σε ποσοστό 90%, εισάγονται μεταχειρισμένα. Ακόμα και τα δίκυκλα κάτω
των 50 κυβικών, τα γνωστά «παπάκια», ευθύνονται για το 40% του βενζολίου
που… τροφοδοτεί καθημερινά το νέφος. Έχει υπολογιστεί ότι τα 15.000
πετρελαιοκίνητα ταξί ρυπαίνουν, όσο… 150.000 οχήματα.