«Στο διάολο ο νόμος!», είπε ο δικαστής

Στην αίθουσα. Ο Γουίλιαμ Γκόρι, ένας από τους συνοικιακούς δικαστές στο αυτοσχέδιο δικαστήριό του, στο Ντουέιν της Νέας Υόρκης

ΜΕΡΙΚΑ από τα δικαστήρια δεν είναι καν δικαστήρια, αλλά μικρά γραφεία ή
υπόγεια χωρίς έδρα για τον δικαστή ή έδρανα για τους ενόρκους. Μερικές φορές
το κοινό δεν επιτρέπεται να παρακολουθεί τη δίκη, οι μάρτυρες δεν ορκίζονται
να πουν την αλήθεια, δεν τηρούνται πρακτικά. Τα τρία τέταρτα των δικαστών δεν
έχουν σπουδάσει Νομικά και πολλοί από αυτούς – φορτηγατζήδες, υπάλληλοι στην
αποχέτευση ή εργάτες – δεν γνωρίζουν καν τις βασικές νομικές αρχές. Μερικοί
δεν έχουν τελειώσει ούτε το Γυμνάσιο.

Κι όμως, σε αυτά τα μικρά δωμάτια στην πολιτεία της Νέας Υόρκης συμβαίνουν
σοβαρά πράγματα. Άνθρωποι έχουν σταλεί στη φυλακή χωρίς καν να δικαστούν ή
έχουν εκδιωχθεί από τα σπίτια τους χωρίς ένταλμα. Κατά παράβαση της
νομοθεσίας, πολλοί κατηγορούμενοι δεν έχουν δικηγόρους, ενώ άλλοι
καταδικάζονται σε φυλάκιση πολλών εβδομάδων επειδή δεν μπορούν να πληρώσουν
ένα πρόστιμο. Τρομοκρατημένες γυναίκες διαπιστώνουν ότι δεν τους παρέχεται
καμιά προστασία από την κακοποίηση.

Ανικανότητα

Το θύμα. Ο Μάικλ Πρόντι φυλακίστηκε παράνομα, όταν καταδικάστηκε από τον «συνοικιακό δικαστή» επειδή αποκάλεσε ψεύτη τον βοηθό του σερίφη!

Αυτά τα 1.250 δικαστήρια είναι γνωστά ως justice courts (συνοικιακά
δικαστήρια). Οι δικηγόροι που περνούν από αυτά διασκεδάζουν λέγοντας μεταξύ
τους καλαμπούρια για την ανικανότητα των δικαστών, αλλά μια γυναίκα από το
Μαλόουν που δικάστηκε πρόσφατα δεν το διασκέδασε καθόλου. Είχε καταφύγει στη
Δικαιοσύνη για να την προστατεύσει από τον σύζυγό της, που τη χτυπούσε και
απειλούσε να τη σκοτώσει. Ο δικαστής όμως, πρώην έφιππος αστυνομικός χωρίς καν
απολυτήριο, όχι μόνο αρνήθηκε να τη δικαιώσει, αλλά ακούστηκε να λέει σε
υπάλληλο του δικαστηρίου: «Κάθε γυναίκα χρειάζεται ένα γερό χέρι ξύλο κάθε
τόσο».

Ένας μαύρος στρατιώτης που δικαζόταν για έναν καβγά κοντά στο Fort Drum,
διαμαρτυρήθηκε όταν ο κατήγορός του τον αποκάλεσε στο δικαστήριο «αυτός ο
έγχρωμος», αλλά ο δικαστής, ναυτιλιακός πράκτορας επίσης χωρίς απολυτήριο,
απέρριψε τις διαμαρτυρίες του και τον καταδίκασε, διευκρινίζοντας ότι θα το
καταλάβαινε απολύτως αν τον είχαν αποκαλέσει «αράπη».

Οι κάτοικοι της μικρής πόλης Ντανμόρα έπρεπε να ανέχονται για 13 χρόνια τον
τοπικό δικαστή, έναν επισκευαστή τηλεφώνων, που έβριζε χυδαία τους
κατηγορούμενους και τους καταδίκαζε συχνά χωρίς δίκη. Όταν μια μέρα ξέφυγε από
τη γειτόνισσά του ο σκύλος της, απείλησε να τη στείλει στη φυλακή και έδωσε
εντολή να θανατωθεί ο σκύλος. «Ακολουθώ το ένστικτό μου», είπε σε μια
συνέντευξή του. «Στο διάολο ο νόμος!».

Οι «Νιου Γιορκ Τάιμς» ερεύνησαν για ένα χρόνο αυτό τον άγνωστο κόσμο, που
ξεκινά από τα προάστια της Νέας Υόρκης και φτάνει μέχρι τους καταρράκτες του
Νιαγάρα. Και διαπίστωσαν ότι αυτά τα δικαστήρια λειτουργούν ανεξέλεγκτα. Οι
αξιωματούχοι της πολιτείας γνωρίζουν ελάχιστα για τους δικαστές και δεν
μπορούν να πουν πόσες υποθέσεις φτάνουν στα δικαστήρια και για πόσες ασκείται
έφεση. Επί πολλές δεκαετίες, αλλά ακόμη και σήμερα, άνθρωποι καταδικάζονται
παράνομα, ενώ άλλοι έρχονται αντιμέτωποι με τέτοιο φυλετικό ή σεξουαλικό
φανατισμό που νομίζει κανείς ότι ζουν σε άλλες εποχές και άλλες χώρες. Η αρχή
«κάθε πολίτης είναι αθώος μέχρις αποδείξεως του εναντίου» είναι άγνωστη σε
αυτό τον κόσμο.

Τα κατάλοιπα

Η Νέα Υόρκη είναι μία από τις 30 πολιτείες που εξακολουθούν να στηρίζονται σε
τέτοια δικαστήρια, κατάλοιπα των αποικιακών ημερών, όταν οι δικηγόροι ήταν
λιγοστοί. Πολλές πολιτείες, ύστερα από τόσα λάθη και τόσες καταχρήσεις, έχουν
εκσυγχρονίσει αυτά τα δικαστήρια ή τα έχουν κλείσει, αλλά η Νέα Υόρκη δεν έχει
κάνει τίποτα τέτοιο και έχει αφήσει στους δικαστές τις ίδιες εξουσίες. Κάπως
έτσι έφτασε να καταδικαστεί ένας 76χρονος επειδή αμφισβήτησε πρόστιμο για
υπερβολική ταχύτητα και αποκάλεσε τον βοηθό του σερίφη ψεύτη. Έμεινε στη
φυλακή δύο χρόνια και πλήρωσε πρόστιμο 8.000 δολάρια, προτού ένα εφετείο
κρίνει ότι η φυλάκισή του ήταν παράνομη.