Είμαστε «αποθήκη» δηλητηρίων

Δηλητήρια αποθηκευμένα στο σώμα μας, ακόμη κι από τον καιρό που ήμασταν στη
μήτρα, αποκαλύπτουν μακρινές μας μνήμες αλλά και σημερινές συνήθειες και
σκιάζουν ανησυχητικά το μέλλον μας.

Ένας δημοσιογράφος του «National Geographic», ο Ντέιβιντ Γιούινγκ Ντάνκαν,
υποβλήθηκε σε αναλύσεις αίματος για να ανιχνευθούν 320 ουσίες που θα μπορούσαν
να έχουν περάσει στο σώμα του από τις τροφές, τα ποτά, την ατμόσφαιρα, τα
διάφορα αντικείμενα. Στόχος του πειράματος ήταν να διαπιστωθεί ποιες ουσίες
αποθηκεύονται στο σώμα ενός μέσου ανθρώπου στη διάρκεια της ζωής του και από
πού προέρχονται. Τα αποτελέσματα, τα οποία δημοσιεύονται στο τεύχος Οκτωβρίου
του αμερικανικού περιοδικού (κυκλοφορεί το ερχόμενο Σάββατο), έδειξαν πως ο
Ντάνκαν μολύνθηκε για πρώτη φορά από τη χημική «σαβούρα» που υπήρχε στο σώμα
της μητέρας του, μέσω του πλακούντα και του ομφάλιου λώρου, όταν ήταν ακόμη
έμβρυο. Άλλα ανεπιθύμητα μόρια, όπως εντομοκτόνα, έφτασαν στον οργανισμό του
από το μητρικό γάλα. Ακόμη και τα πρώτα του παιγνίδια αποδείχθηκαν επικίνδυνα:
όταν ο Ντέιβιντ ήταν παιδί, στα τέλη της δεκαετίας του 1960, περνούσε τα ζεστά
καλοκαίρια με τους φίλους του σε μια μικρή κατασκήνωση κοντά στο σπίτι του,
στο Κάνσας. Όμως η κατασκήνωση βρισκόταν κοντά σε χωματερή και αργότερα
περιελήφθη στον κατάλογο των τοποθεσιών που χαρακτηρίστηκαν επικίνδυνες από
την αμερικανική Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος.

Η ενηλικίωση του Ντέιβιντ σε μια εποχή στην οποία είχε πια ξεκινήσει το
ενδιαφέρον του κόσμου για την οικολογία, δεν τον έσωσε από τον βομβαρδισμό με
ανεπιθύμητα χημικά μόρια. Το ωραίο άρωμα λεβάντας του σαμπουάν του ήταν όλο
φθαλικά άλατα – οργανικές ουσίες που χρησιμοποιούνται ως πλαστικοποιητές και
σε καλλυντικά και συνδέονται με υπογονιμότητα και πρόωρες γεννήσεις, καθώς και
με τους καρκίνους των όρχεων, των ωοθηκών και του μαστού. Ένα γεύμα με ξιφία
αλιευμένο στον κόλπο του Σαν Φρανσίσκο ανέβασε κάθετα στο αίμα του τον δείκτη
του επικίνδυνου υδραργύρου.

Έρευνα της διεθνούς περιβαλλοντικής οργάνωσης WWF που έγινε σε επτά χώρες,
μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, και δημοσιεύτηκε την περασμένη εβδομάδα,
αποκάλυψε την παρουσία επικίνδυνων χημικών και στην τροφική αλυσίδα. Τι
μπορούμε όμως να κάνουμε για να μειώσουμε τον χημικό κίνδυνο χωρίς να
απαρνηθούμε τα πλεονεκτήματα και την ασφάλεια που προσφέρει η τεχνολογία;
«Πρέπει να επέμβουμε γρήγορα, επειδή για το 86% των 2.500 χημικών παραγόντων
που χρησιμοποιούνται σε μεγάλες ποσότητες δεν έχουμε αρκετές πληροφορίες όσον
αφορά τις επιπτώσεις τους στην υγεία», λέει στην ιταλική «Ρεπούμπλικα» η Μαρία
Γκράτσια Μιντούλα, υπεύθυνη της διεθνούς περιβαλλοντικής οργάνωσης WWF. «Μέσα
σε λίγες μέρες, η Επιτροπή του Ευρωκοινοβουλίου για το Περιβάλλον θα έχει τη
δυνατότητα να επέμβει. Θα πρέπει να αποφανθεί σχετικά με την υποχρέωση να
αντικατασταθούν οι πιο επικίνδυνες ουσίες στις περιπτώσεις όπου υπάρχουν ήδη
υποκατάστατα, με την υιοθέτηση της οδηγίας Reach για την κανονιστική ρύθμιση
των χημικών προϊόντων. Θα είναι η ευκαιρία για να κάνουμε ένα βήμα προς την
κατεύθυνση της ασφάλειας χωρίς θυσίες». Η αντικατάσταση αυτή υπολογίζεται ότι
θα κοστίσει 3,5 δισεκατομμύρια ευρώ μέσα σε 11 χρόνια.