«Η λογοτεχνία, από δημιουργία, έγινε διάρροια…»

Λάκης Προγκίδης

«Αυτή η τεράστια λογοτεχνική παραγωγή δεν είναι δημιουργία. Είναι
διάρροια…», λέει στα «ΝΕΑ» ο δοκιμιογράφος Λάκης Προγκίδης. Και διατυπώνει
την άποψη ότι η τέχνη σήμερα, συνολικά, «δεν είναι ζωντανή, αλλά διάκοσμος».

Αυτή βέβαια η άποψη είναι προσωπική. Γιατί στο περιοδικό το οποίο επιμελείται,
το γνωστό «L’ Atelier du roman» («Το εργαστήρι του μυθιστορήματος») και στα
διεθνή συνέδρια με τον ίδιο τίτλο τα οποία οργανώνει – το 8ο θα
πραγματοποιηθεί το Σαββατοκύριακο στο Ναύπλιο – εκφράζονται όλες οι τάσεις
χωρίς μονομέρεια αισθητικών αντιλήψεων. «Οι πιο αισιόδοξοι μιλούν για πέντε με
δέκα πραγματικά σημαντικούς συγγραφείς στον κόσμο σήμερα. Οι απαισιόδοξοι λένε
ότι αυτό που πρέπει να γραφτεί για όσα σήμερα συμβαίνουν δεν έχει γραφτεί
ακόμη. Αν ο κόσμος είναι σε οριακό σημείο αποσύνθεσης, το παρήγορο είναι ότι
κάποιος που περιγράφει τα πάντα μαύρα ασκεί μια κριτική που περιέχει και το
σπέρμα της αναγέννησης», λέει.

Το γαλλόφωνο περιοδικό εκδίδεται εδώ και 14 χρόνια. Σήμερα έχει έδρα το
Μόντρεαλ του Καναδά. Ξεκίνησε με δέκα συνεργάτες και τώρα έχει 300 από 35
χώρες. Στα συνέδρια παίρνουν μέρος συγγραφείς από πολύ διαφορετικά μέρη του
κόσμου. Φέτος, λ.χ., θα δούμε – η συνάντηση είναι ανοιχτή στο κοινό – τον
Ιάπωνα δοκιμιογράφο και καθηγητή Ξένων Πολιτισμών στο Πανεπιστήμιο του Τόκιο
Γιοσινάρι Νισινάγκα. Και τον δοκιμιογράφο Μπονιφάς Μόνγκο-Μπούσα που ξεκίνησε
από την Μπραζαβίλ του Κονγκό ως μαρξιστής, έκανε σπουδές στο Λένινγκραντ,
έμεινε εκεί και μετά την πτώση του Τείχους αλλά τα τελευταία δέκα χρόνια
διδάσκει αφρικανική λογοτεχνία στο Παρίσι.

Θα είναι εκεί πολλές ακόμη ξένες προσωπικότητες, ανάμεσά τους ο Καναδός
Φρανσουά Ρικάρ – ο μόνος δοκιμιογράφος που πήρε το πράσινο φως από τον Μίλαν
Κούντερα να γράφει τους επιλόγους των βιβλίων του στις εκδόσεις τσέπης – ή ο
Φρανσουά Ταγιαντιέ, «από τους λίγους Γάλλους μυθιστοριογράφους που
συνδιαλέγονται σήμερα με τον υπόλοιπο κόσμο – η Γαλλία τώρα τρέφεται από τις
σάρκες της», όπως λέει ο Λάκης Προγκίδης.

Από ελληνικής πλευράς θα είναι οι Φίλιππος Δρακονταειδής, Τάκης Θεοδωρόπουλος,
Γιάννης Κιουρτσάκης. Το θέμα της συζήτησης (θα πραγματοποιηθεί Σάββατο πρωί
και απόγευμα και Κυριακή πρωί στην Αίθουσα Βουλευτικό στην πλατεία Συντάγματος
του Ναυπλίου) είναι «Μυθιστόρημα, δοκίμιο: εκλεκτικές συγγένειες». Ο μαθητής
και φίλος του Κούντερα, Λάκης Προγκίδης, πιστεύει ότι δεν πρέπει να
μπερδεύουμε τις δύο τέχνες απλώς για τη διασκέδαση του μπερδέματος, γιατί η
σημερινή εποχή προκρίνει ακριβώς αυτό: «ένα μπέρδεμα που γίνεται σούπα στον
εγκέφαλο». Όπως κάνει και κάτι άλλο: «Διασπά το κοινό σε μικρά κοινά. “Θα μας
πεις πρώτα ποιος είσαι – γυναίκα, ομοφυλόφιλος, οπαδός του ποδηλάτου – για να
σου πούμε πώς θα ενισχύσεις την ιδιαίτερη ταυτότητά σου”. Και έτσι η
υπερβατική έννοια του κοινού κατακερματίζεται».