ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Ο γυάλινος κόσμος του Πρωθυπουργού

Ο Γερμανός φιλόσοφος Hans Magnus Enzensberger λέει το εξής καταπληκτικό
πράγμα: Ένας επαγγελματίας της πολιτικής δεν επιτρέπεται να εκφράζεται για
τίποτε. Από την άλλη μεριά δεν επιτρέπεται ούτε και να σιωπά. Υπό αυτές τις
συνθήκες είναι μάλλον πλεονέκτημα όταν μιλά να μη λέει απολύτως τίποτε.

Γιατί τα αναφέρω αυτά; Γιατί αυτό έκανε ο Κ. Καραμανλής στη Διεθνή Έκθεση της
Θεσσαλονίκης. Δηλαδή ή σιώπησε επιδεικτικά για πολλά προβλήματα ή όταν μίλησε
το έκανε με ένα τέτοιο παραπλανητικό τρόπο που αποκάλυψε περίτρανα ότι ο
Πρωθυπουργός ζει σε ένα γυάλινο πύργο!

Και ας αρχίσουμε κατ’ αρχήν από το βασικό ζήτημα για το οποίο ο ανώτατος
παράγοντας της εκτελεστικής εξουσίας προτίμησε την «νεκρική σιωπή». Έτσι ο
Πρωθυπουργός δεν είπε απολύτως τίποτε για το μεγαλύτερο κατασκοπευτικό
σκάνδαλο που συντάραξε την Ελλάδα, δηλαδή για το σκάνδαλο των τηλεφωνικών
υποκλοπών. Και το ερώτημα είναι το εξής:

Γιατί ο Κ. Καραμανλής δεν νιώθει την πολιτική αναγκαιότητα να
«λογοδοτήσει» – έστω και τώρα – δημόσια για μια υπόθεση που κατέλυσε τα
θεμελιώδη συνταγματικά δικαιώματα αναρίθμητων συμπολιτών μας; Μήπως κάτι
συμβαίνει; Ή μήπως θέλει να καταγραφεί στην ιστορία ως μια «θολή» φιγούρα που
κράτησε την ίδια συγκαλυπτική στάση με αυτή που είχε υιοθετήσει και ο Νίξον
στο σκάνδαλο του Γουότεργκεϊτ;

Αντίθετα ο Πρωθυπουργός για την οικονομία «μίλησε» (και δεν σιώπησε). Όμως μας
παρουσίασε τη δικιά του υποκειμενική (και ταξική αλήθεια). Κατ’ αυτόν τον
τρόπο ο Κ. Καραμανλής μας εμφάνισε μια σταθερή οικονομία που μειώνει το
δημόσιο χρέος της και πλησιάζει τα αντίστοιχα δεδομένα της ευρωζώνης.

Δεν ξέρω από πού αντλεί αυτή την αδικαιολόγητη αισιοδοξία ο Πρωθυπουργός, αλλά
γνωρίζω ότι την τελευταία διετία διογκώθηκαν απαράδεκτα οι οικονομικές
ανισότητες (και το εισόδημα των πιο πλούσιων Ελλήνων έγινε εξαπλάσιο σε σχέση
με το εισόδημα των λιγότερο εύπορων συμπατριωτών μας, όπως αποδεικνύει η πιο
πρόσφατη έκθεση του Επιστημονικού Ινστιτούτου της ΓΣΕΕ).

Πάντως ο Πρωθυπουργός απέδειξε πανηγυρικά ότι ζει σε ένα γυάλινο κόσμο, όταν
μίλησε στη Θεσσαλονίκη για τη διαφθορά. Γιατί; Γιατί μας επανάλαβε κατ’ αρχήν
το ανούσιο στερεότυπο για τη «μηδενική ανοχή».

Και πριν περάσουν δύο μέρες αποκαλύφθηκε ότι κομματικά στελέχη της Ν.Δ. που
λάτρευαν το χρήμα είχαν διαβρώσει τη λειτουργία της Επιτροπής Ανταγωνισμού
(και είχαν αφήσει αυτή την κοινωνία έκθετη απέναντι στις αρπακτικές διαθέσεις
των μεγάλων γαλακτοκομικών εταιρειών).

Εδώ θα ήθελα να σημειώσω σύντομα δύο πράγματα. Κατ’ αρχήν διαφθορά υπήρχε και
επί ΠΑΣΟΚ (και μάλιστα άφθονη στα μικρομεσαία κρατικά στελέχη). Επιπλέον η
εταιρική διαφθορά μαστίζει σήμερα όλες τις δυτικές χώρες. Έτσι η Γερμανία
συνταράσσεται από υποθέσεις δωροδοκίας υψηλών στελεχών της Audi, της
Volkswagen και άλλων εταιρειών («Dogmeat and truffle pig», «Economist»,
7/9/2006)

Όμως το πρόσφατο απεχθές σκάνδαλο της Ελλάδας έχει μια μοναδική ιδιαιτερότητα.
Έτσι η διάβρωση της Επιτροπής Ανταγωνισμού αποδεικνύει δυστυχώς ότι έχουν
κομματικοποιηθεί ακόμη και οι Ανεξάρτητες Αρχές και, επομένως, θα μπορούσε να
καταταχθεί η χώρα μας στα «αδύνατα ή διεφθαρμένα κράτη» (αν λάβουμε υπόψη μας
την εύρυθμη λειτουργία των θεσμών, όπως προτείνει ο F. Fukuyama,
«Οικοδόμηση των κρατών»).

Επιπρόσθετα, η υπόθεση τούτη μας κάνει να αναρωτιόμαστε αν υπάρχει πράγματι
στην Ελλάδα μια «λειτουργούσα αγορά» προς όφελος του καταναλωτή. Για αυτά τα
ζητήματα πρέπει να μας μιλήσει ο Κ. Καραμανλής (και όχι για την ανέξοδη
«μηδενική ανοχή»).

Παρ’ όλα αυτά η πολιτική δυναμική του Πρωθυπουργού δεν αποδυναμώνεται (και η
αιτία για αυτό θα πρέπει να αναζητηθεί και στην αδυναμία άρθρωσης ενός
σύγχρονου αριστερού και αντιπολιτευτικού λόγου, που δεν θα επηρεάζεται απλώς
από τη δυναμική των συγκυριών, όπως συνέβη με το ΠΑΣΟΚ, που σύρθηκε άκριτα
πίσω από τους φοιτητές στα ζητήματα της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης).

Ποιο είναι το συμπέρασμα από όλα αυτά; Η ομιλία του Κ. Καραμανλή στη
Θεσσαλονίκη και το σκάνδαλο με την Επιτροπή Ανταγωνισμού αποδεικνύουν
πανηγυρικά ότι ο Πρωθυπουργός ζει απομονωμένος στον δικό του «γυάλινο
κόσμο» (Enzensberger)!

Ο Γρηγόρης Καλφέλης είναι καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ.