Δωρεάν γεύματα στα μουσεία

Σε γευστική εμπειρία θα αναδειχθεί η επίσκεψη σε 34 αρχαιολογικούς χώρους και
μουσεία, καθώς πικάντικες λιχουδιές και γεύσεις που χάθηκαν στους αιώνες θα
υποδέχονται σε πολλές περιπτώσεις το ευρύ κοινό που θα θελήσει να γνωρίσει τα
μυστικά της κουζίνας του παρελθόντος. Αφορμή οι Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής
Κληρονομιάς – 22 έως 24 Σεπτεμβρίου – που φέτος συμπληρώνουν 12 χρόνια
παρουσίας και έχουν ως θέμα τους τον «Πολιτισμό στο τραπέζι και τις ποικίλες
προσεγγίσεις της ιστορίας της διατροφής».

Ο Χυτρίων – ένας μάγειρας της κλασικής εποχής – θα «ζωντανέψει» στις γωνιές
της Αρχαίας Αγοράς. Θα αποκαλύψει σε όσους σπεύσουν να τον γνωρίσουν πως στην
κουζίνα του δεν είχε ποτέ μελιτζάνες, πατάτες, ντομάτες ή πιπεριές, αλλά πως
από τις σπεσιαλιτέ του ήταν τα σουβλάκια (!) όχι μόνο με κρέας κατά προτίμηση
χοιρινό – είχε μεγαλύτερη ζήτηση ως φθηνότερο – αλλά και με λουκάνικο. Στο
τσουκάλι του βράζουν συχνά-πυκνά όσπρια, κρεμμυδόσουπες για τα χαμηλά βαλάντια
και τσουκνίδες, ενώ δεν σερβίριζε ποτέ χωρίς ψωμί. Και αφού μιλήσει για τα
ακριβά κρασιά της εποχής του (Χίου, Νάξου, Θάσου, Μιλήτου) θα μας δείξει τα
μαγειρικά του σκεύη που φυλάσσονται στο μουσείο και θα κεράσει μία από τις
σπεσιαλιτέ του στις 22 (μόνο για σχολεία) 23 και 24 Σεπτεμβρίου.

Από την Αίγυπτο έχει φτάσει ο ποντικός Ραμί που έχει ξεγλιστρήσει από
μια μινωική κουζίνα και θα βρεθεί στην περιοδική έκθεση του πολυχώρου Αθηναΐς
(Καστοριάς 34-36) στις 23 Σεπτεμβρίου. Θα αποκαλύψει τα μυστικά που κρύβονταν
στο μαγειρείο του παλατιού του μυθικού Μίνωα και των υπηκόων του και θα τους
δείξει από ποια σκεύη έκλεβε φαγητό από όσα φιλοξενούνται στην έκθεση «Η Κρήτη
ταξιδεύει…».

Βυζαντινό χρώμα θα έχει η τρίτη από τις εκδηλώσεις που διοργανώνει το Τμήμα
Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Επικοινωνίας του υπουργείου Πολιτισμού. Στο
επίκεντρο η Μονή Καισαριανής και πρωταγωνιστής ο Σφουγγάτος. Όχι το γνωστό
βυζαντινό πιάτο, αλλά ένας συνονόματός του γάτος που δίπλα στην τράπεζα του
μοναστηριού θα μιλήσει για τους χοίρους και τα λάχανα, το παστό κρέας και τα
φρούτα που κυριαρχούσαν στα τραπέζια της εποχής, επιφυλάσσοντας εκπλήξεις για
όσους στις 24 Σεπτεμβρίου φτάσουν ώς εκεί.

Γλυκιά συνταγή

Στα Μαθήματα Μαγειρικής, όπως απεικονίζονται σε πήλινο ειδώλιο από τη Βοιωτία του τέλους του 6ου αιώνα π.Χ., δεν θα είχε θέση το πανάκριβο και σπάνιο πιπέρι (περσικόν), καθώς οι έμποροι που το έφερναν από την Ανατολή κινδύνευαν να χαρακτηριστούν κατάσκοποι των Περσών!

Για να φτιάξετε σησαμίδες, σφαιρικά γλυκάκια από μέλι, σουσάμι και λάδι
(γνωστά και ως παγκάρπια επειδή τα τύλιγαν με λεπτό πάπυρο για να διατηρούν το
σχήμα τους) χρειάζεστε 100 γρ. σουσάμι, τέσσερις μεγάλες κουταλιές μέλι και
αμύγδαλα ή καρύδια. Βάζετε σε μια κατσαρόλα το μέλι με το σουσάμι και
ανακατεύετε σε χαμηλή φωτιά έως ότου το μείγμα πάρει βαθύ χρυσαφί χρώμα.
Αφήστε το να κρυώσει. Πλάθετε σε μπαλάκια, ενώ βρέχετε τα χέρια σας συχνά.
Αντί για πάπυρο σήμερα υπάρχουν χάρτινες θήκες ζαχαροπλαστικής.

Το καλάθι της νοικοκυράς

Για να φάει φιλέτο παστού τόνου ένας στρατιώτης της κλασικής εποχής έπρεπε να
δώσει το μισό του μεροκάματο, ενώ στα ρωμαϊκά χρόνια τα ίδια χρήματα έπρεπε να
δώσει ο λεγεωνάριος για να εξασφαλίσει το ψωμί της ημέρας. Στη βυζαντινή
περίοδο ένας τεχνίτης έπρεπε να δώσει μόλις 10 νούμμια για την καθημερινή του
διατροφή, όταν το ημερομίσθιό του έφτανε τα 480 νούμμια (δηλαδή 12 φόλλεις).
Στη δε Τουρκοκρατία η δουλειά μιας ολόκληρης ημέρας απαιτούνταν για να
μπορέσει ένας ανειδίκευτος εργάτης να αγοράσει οκτώ κιλά ψωμί ή κάτι
περισσότερο από δυόμισι κιλά ρύζι. Περισσότερα περί οικονομίας στις 22 και 23
Σεπτεμβρίου στο Νομισματικό Μουσείο (Πανεπιστημίου 12, τηλ. 210-3643.774) από
τις 10.00 ώς τις 14.00 όπου αρχαιολόγοι καλούν τους επισκέπτες να κάνουν
υπολογισμούς και να αποκτήσουν δωρεάν αναμνηστικό μετάλλιο.

Γευθείτε…

«Καλώς ήλθατε στο τραπέζι σας», ελληνοεβραϊκές συνταγές – κέρασμα και
εκπαιδευτικό πρόγραμμα στο Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος, τηλ. 210-3225.582. (22/9).

«Η κοινωνική διάσταση της διατροφής», θεματική ξενάγηση στο
Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης για τις συνήθειες διατροφής, βραδιά
αφιερωμένη στη σχέση Φαγητό και Επικοινωνία και δείπνο (22-24/9).

«Ο πολιτισμός στο τραπέζι», φωτογραφική έκθεση, εκπαιδευτικό πρόγραμμα,
ημερίδα και παραδοσιακές συνταγές της γιαγιάς στο Αρχοντικό Τοπάλη – Μουσείο
Μακρινίτσας (22-24/9).

«Το λιτοδίαιτο των Μανιατών», προβολές, ξεναγήσεις, προσφορά
παραδοσιακών εδεσμάτων στον Πύργο Μούρτζινου στην Καρδαμύλη (22- 23/9).