Νdigital Γραφειοκρατία… τέλος!

Πώς θα σας φαινόταν να μην έχετε να στηθείτε στην ουρά για να βγάλετε το
νέο σας διαβατήριο; Να μη χρειάζεται να αφήσετε τη δουλειά σας για να κάνετε
αίτηση για πιστοποιητικό γέννησης; Να μπορείτε να βρίσκετε όλες τις
πληροφορίες που χρειάζεστε για να κάνετε τη δουλειά σας σε ένα και μοναδικό
site;

Μπορεί όλα αυτά να καθυστερούν απελπιστικά στην Ελλάδα, ωστόσο το σχέδιο
υπάρχει και η χώρα μας έχει δεσμευθεί ότι σταδιακά θα προσαρμοστεί στα νέα
δεδομένα. Η λέξη κλειδί είναι η ηλεκτρονική διακυβέρνηση, με την Ευρωπαϊκή
Ένωση να πιέζει προς αυτήν την κατεύθυνση, αρχικά μέσω της «Στρατηγικής της
Λισαβώνας» που υιοθετήθηκε το 2000 και πρόσφατα μέσα από την πρωτοβουλία
i2010. Σύμφωνα με τον ορισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης «ηλεκτρονική διακυβέρνηση
είναι η χρήση των τεχνολογιών της πληροφορικής και των τηλεπικοινωνιών στη
δημόσια διοίκηση σε συνδυασμό με οργανωτικές αλλαγές και νέες δεξιότητες του
προσωπικού, με σκοπό τη βελτίωση της εξυπηρέτησης του κοινού, την ενδυνάμωση
της δημοκρατίας και την υποστήριξη των δημόσιων πολιτικών».

Όταν αναφερόμαστε σε υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, περιγράφουμε μια
σειρά από δραστηριότητες, τις οποίες μπορούμε να κατατάξουμε σε τέσσερα
επίπεδα. Στο πρώτο επίπεδο έχουμε καθαρά ενημερωτικές υπηρεσίες σχετικά με τη
δομή, την οργάνωση και την επικοινωνία μας με τις δημόσιες υπηρεσίες. Στη
συνέχεια, έχουμε τη δυνατότητα οι όποιες αιτήσεις μας (ή ακόμα και απλά
ερωτήματά μας) να υποβάλλονται ηλεκτρονικά. Πιο σύνθετη είναι η διαδικασία της
κάθετης ολοκλήρωσης των υπηρεσιών, η οποία συνδέει ουσιαστικά τα δεδομένα που
είναι διαθέσιμα σε μια δημόσια υπηρεσία ή οργανισμό σε μια ενιαία βάση
δεδομένων, επιτρέποντας έτσι την παροχή ολοκληρωμένων υπηρεσιών εντός του
οργανισμού. Τέλος, έχουμε την οριζόντια ολοκλήρωση, όπου οι βάσεις δεδομένων
των διαφόρων υπηρεσιών, οργανισμών, υπουργείων ή άλλων φορέων μπορούν να
επικοινωνήσουν σε έναν ενιαίο σύστημα.

Με βάση το ίδιο σκεπτικό, μπορούμε να εντοπίσουμε τρία είδη διαφορετικών
υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης:

* Κυβέρνηση-προς-Κυβέρνηση (G2G): ανταλλαγή δεδομένων και πληροφόρησης
μεταξύ των δημοσίων υπηρεσιών.

* Κυβέρνηση-προς-Πολίτες (G2C): υπηρεσίες και επικοινωνία μεταξύ του
δημοσίου και των πολιτών.

* Κυβέρνηση-προς-Επιχειρήσεις (G2B): συναλλαγές κράτους και
επιχειρήσεων.

Μέχρι το… 2013

Το τελικό ζητούμενο είναι η δημιουργία ενός κυβερνητικού ηλεκτρονικού
«one-stop-shop», όπου θα είναι δυνατό για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις να
εντοπίζουν εύκολα και γρήγορα τις υπηρεσίες που θα τους εξυπηρετήσουν και στη
συνέχεια να διεκπεραιώνουν τις εκκρεμότητές τους. Μέχρι να φτάσουμε εκεί όμως,
υπάρχουν αρκετά βήματα που πρέπει να γίνουν. Σε ένα πρώτο στάδιο, η εθνική
στρατηγική προβλέπει την ανάπτυξη της ευρυζωνικότητας και στη χώρα μας (κάτι
που κουτσά-στραβά προχωράει), την εξοικείωση των πολιτών με τη χρήση των
υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, την ανάπτυξη εφαρμογών ηλεκτρονικού
ελέγχου και διοίκησης στο Δημόσιο (τομέας που γνωρίζει τεράστιες
καθυστερήσεις). Στη συνέχεια, με ορίζοντα το 2013, υπολογίζεται ότι θα μπορεί
να δημιουργηθεί αυτό το διαβόητο κυβερνητικό one stop shop, αρχικά για τις
επιχειρήσεις και στη συνέχεια για τους πολίτες.

Καλή ενημέρωση, λίγες υπηρεσίες

Όπως δείχνουν και τα στατιστικά στοιχεία αρκετών ερευνών, η παροχή υπηρεσιών
του Δημοσίου προς τους πολίτες μέσω Διαδικτύου στην Ελλάδα υστερεί σημαντικά
και όχι μόνο σε σχέση με τους Ευρωπαίους εταίρους μας. Είναι χαρακτηριστικό
ότι με βάση τη Λίστα Αξιολόγησης Δικτυακής Ετοιμότητας για το έτος 2005
(Networked Readiness Index Rankings 2005), που εκδίδει κάθε έτος το Παγκόσμιο
Οικονομικό Φόρουμ, η χώρα μας βρίσκεται μόλις στην 43η θέση, μεταξύ 115 κρατών
σε παγκόσμιο επίπεδο, σε ό,τι αφορά στη χρήση της πληροφορικής.

Όσο μάλιστα και αν οι κυβερνώντες προσπαθούν να μας πείσουν ότι οι χαμηλές μας
επιδόσεις στον τομέα αυτό σχετίζονται με την περιορισμένη διείσδυση του
Internet στον ελληνικό πληθυσμό και την αναποφασιστικότητα ή αδυναμία μας να
το αξιοποιήσουμε προς όφελός μας, τα στοιχεία άλλα δείχνουν.

81% οι επιχειρήσεις

Σύμφωνα με μελέτη του ΣΕΒ, όταν το κράτος παρέχει αξιόπιστες και χρηστικές
online υπηρεσίες, οι Έλληνες πολίτες αποδεικνύεται ότι είναι έτοιμοι να τις
αξιοποιήσουν. Για παράδειγμα, το ποσοστό των επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν το
Διαδίκτυο για συναλλαγές με το Δημόσιο (και κυρίως αναφερόμαστε στο σύστημα
TAXIS – υποβολή φορολογικών δηλώσεων, ΦΠΑ κ.α.) φτάνει το 81%. Βλέπουμε δηλαδή
ότι ένα αξιόπιστο και χρηστικό σύστημα αρκεί για να κατατάξει τη χώρα μας στην
πέμπτη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Αν κάποιος ψάξει τις δημόσιες υπηρεσίες που μπορεί να αξιοποιήσει στο ελληνικό
Διαδίκτυο, δεν θα βρει και πολλές. Βέβαια, τα πράγματα είναι αρκετά
βελτιωμένα, καθώς τουλάχιστον υπάρχουν αρκετά σε επίπεδο ενημέρωσης.
Ανακοινώσεις, προκηρύξεις, αλλά και δυνατότητα επικοινωνίας είναι μια πρώτη
αρχή για να βρούμε τον δρόμο μας στον λαβύρινθο της ελληνικής γραφειοκρατίας.

Μόλις πέντε επιλογές

Από εκεί και πέρα, αν κάποιος θελήσει να βρει online υπηρεσίες που να του
επιτρέπουν να μην επισκεφθεί τον αρμόδιο φορέα, θα διαπιστώσει ότι αυτές
μετριούνται στα δάχτυλα του ενός χεριού. Το ποιο επιτυχημένο παράδειγμα είναι
ασφαλώς το Taxis του υπουργείου Οικονομικών. Ουσιαστικά πρόκειται και για τη
βασική αιτία που έχει αποσυμφορήσει τις Εφορίες, αν και σίγουρα μπορεί να
βελτιωθεί ακόμα περισσότερο, κυρίως στο επίπεδο των αιτήσεων και των
βεβαιώσεων που μπορεί να λάβει κανείς. Οι υπηρεσίες του Taxis, που είναι πολύ
δημοφιλείς, περιλαμβάνουν την υποβολή φορολογικών δηλώσεων, περιοδικών
δηλώσεων ΦΠΑ κ.ά.

Και βάση δεδομένων

Σημαντική είναι και η προσπάθεια που γίνεται στο site του ΙΚΑ, έστω και αν οι
υπηρεσίες αυτή τη στιγμή περιορίζονται κυρίως στην εξυπηρέτηση των
επιχειρήσεων και όχι των ασφαλισμένων. Πιο χρήσιμο για τους απλούς πολίτες
είναι το site των Κέντρων Εξυπηρέτησης Πολιτών, τα οποία σε συνδυασμό με ένα
αρκετά εκτεταμένο δίκτυο καταστημάτων έχει καταφέρει να διευκολύνει αρκετά τη
ζωή μας. Στην ίδια λογική αξίζει να σημειώσουμε το site του ΟΑΕΔ, το οποίο, σε
αντίθεση με τον ίδιο τον οργανισμό, είναι αρκετά λειτουργικό, αλλά και την
ιστοσελίδα του Εθνικού Τυπογραφείου η οποία διαθέτει μια αρκετά εύχρηστη βάση
δεδομένων η οποία δίνει πρόσβαση στα φύλα της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως.

Tip

Υπηρεσίες που προβλέπεται να παρέχονται online στις χώρες της Ευρωπαϊκής
Ένωσης μετά την εφαρμογή του προγράμματος i2010: Φόρολογία, εύρεση εργασίας,
πιστοποιητικά, αίτηση για κοινωνικά επιδόματα, έκδοση ταυτότητας, διπλωμάτων
κ.λπ, αδειοδοτήσεις, χρήση δημόσιων βάσεων δεδομένων, εγγραφή σε εκπαιδευτικά
ιδρύματα, υπηρεσίες υγείας (π.χ. λίστες αναμονής στα νοσοκομεία), σύσταση
εταιρείας.

Μπορείτε να επισκεφθείτε

ΚΕΠ – http: //www.kep.gov.gr:
Δυνατότητα υποβολής αιτήσεων online. Απευθύνεται στους πολίτες και εκτός από
υπηρεσίες αιτήσεων, προσφέρει πλούσια ενημέρωση, αλλά και παραπομπές σε άλλα
χρήσιμα site.

ΙΚΑ – http: //www.ika.gr: Υποβολή στοιχείων
για επιχειρήσεις, αιτήσεις και βεβαιώσεις.

TAXIS – http: //www.taxisnet.gr:
Φορολογικές δηλώσεις, περιοδική ΦΠΑ, πίνακας Πελατών – Προμηθευτών, μεταβολές
αυτοκινήτων.

ΟΑΕΔ – http: //www.oaed.gr: Αναζήτηση
εργασίας και πληροφόρηση σχετικά με τα προγράμματα εκπαίδευσης και κατάρτισης.

Εθνικό Τυπογραφείο – http: //www.et.gr:
Αναζήτηση όλων των φύλλων της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως.