«Όχι» στην Tεχεράνη αναμένεται να πει η Δύση

Μαχμούντ Αχμαντινε-τζάντ. Ο πρόεδρος του Ιράν

ΣΤΗΝ ΑΠΑΝΤΗΣΗ του σ’ ένα πακέτο κινήτρων που του προσέφεραν οι μεγάλες
δυνάμεις (τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας και η Γερμανία) για να
σταματήσει τον εμπλουτισμό ουρανίου, το Ιράν ζητεί διευκρινίσεις σε σημαντικά
σημεία και ένα χρονοδιάγραμμα για την εφαρμογή του πακέτου, όπως έγινε χθες
γνωστό από Ιρανούς εμπειρογνώμονες στη Βιέννη. Σύμφωνα με τους ειδικούς
αυτούς, το Ιράν θέτει περί τα 100 ερωτήματα στην απάντησή του, την οποία
παρουσίασε ως ένα άνοιγμα για συνομιλίες με στόχο τον τερματισμό της
αντιπαράθεσής του με τη Δύση.

«Ανεπαρκής»

Ωστόσο οι ΗΠΑ και η Γερμανία ανακοίνωσαν πως η απάντηση του Ιράν υπολείπεται
του αιτήματος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ να σταματήσει τον εμπλουτισμό
ουρανίου ως τις 31 Αυγούστου για να επωφεληθεί από τα κίνητρα, υπονοώντας ότι
μπορεί να του επιβληθούν κυρώσεις μετά την ημερομηνία αυτή. Ούτε οι δυτικοί
ούτε το Ιράν έχουν αποκαλύψει λεπτομέρειες της 21σέλιδης απάντησης.
Ανακοίνωσαν μόνο πως η Τεχεράνη αποκλείει το ενδεχόμενο να σταματήσει τον
εμπλουτισμό ουρανίου ως προϋπόθεση για τη διεξαγωγή συνομιλιών, αλλά
προσφέρεται να συζητήσει τη διακοπή αυτή στο πλαίσιο διαπραγματεύσεων.

Σύμφωνα με τους Ιρανούς εμπειρογνώμονες Αμπάς Μαλεκί και Καβέχ Αφρασιαμπί, οι
οποίοι διατηρούν καλές σχέσεις με την επίσημη Τεχεράνη, τα ερωτήματα που θέτει
το Ιράν στην απάντησή του επικεντρώνονται στις αοριστίες που υπάρχουν, κατά τη
γνώμη του, στην προσφορά των Δυτικών, όπως η απουσία χρονοδιαγράμματος για την
εφαρμογή της. Οι δύο εμπειρογνώμονες είπαν ότι το Ιράν θέλει επίσης να υπάρξει
μια σύντομη αναφορά σ’ έναν ενδεχόμενο ιρανικό ρόλο στο πλαίσιο μιας
περιφερειακής διευθέτησης ασφαλείας – κάτι ιδιαίτερα σημαντικό για την
Ισλαμική Δημοκρατία, δεδομένης της εχθρότητας των ΗΠΑ προς τους σημερινούς
ηγέτες της. Το Ιράν ρωτάει επίσης γιατί στο πακέτο των κινήτρων αναφέρονται οι
υποχρεώσεις του Ιράν έναντι της Συνθήκης για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών, αλλά
όχι το άρθρο της εν λόγω συνθήκης που αναφέρεται στο «απαράγραπτο δικαίωμα»
κάθε χώρας να αποκτά ειρηνική πυρηνική τεχνολογία. Το Ιράν ζητεί ακόμη σαφείς
εγγυήσεις για τη βοήθεια που του προσφέρεται όσον στην πυρηνική τεχνολογία,
για παράδειγμα όσον αφορά την πώληση αντιδραστήρων ελαφρού ύδατος καθώς και
την προμήθεια πυρηνικού καυσίμου από το εξωτερικό.

Ωστόσο η κυβέρνηση Μπους έχει ήδη χαρακτηρίσει ανεπαρκή την ιρανική απάντηση,
χθες η Γερμανίδα καγκελάριος Μέρκελ τη χαρακτήρισε μη ικανοποιητική, ενώ ο
Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Φιλίπ Ντουστ-Μπλαζί είπε ότι το Ιράν πρέπει να
διακόψει τον εμπλουτισμό ουρανίου αν θέλει να επιστρέψει στις
διαπραγματεύσεις. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, το πιθανότερο είναι πως οι
μεγάλες δυνάμεις θα απορρίψουν την ιρανική απάντηση, μολονότι το υπουργείο
Εξωτερικών της Ρωσίας ανακοίνωσε πως θα συνεχίσει να επιδιώκει μια λύση με
διαπραγματεύσεις και η Κίνα απηύθυνε έκκληση για υπομονή και περισσότερο
διάλογο.