Φθινοπωρινή καταιγίδα ανατιμήσεων χτυπά τα νοικοκυριά

Νέα ισχυρή καταιγίδα ανατιμήσεων σε δεκάδες προϊόντα και υπηρεσίες αναμένεται
να πλήξει τους καταναλωτές από τον Σεπτέμβριο, φουντώνοντας τη φωτιά της
ακρίβειας. Η ξέφρενη κούρσα ανόδου της τιμής του πετρελαίου, που ενισχύθηκε
από την αύξηση των ειδικών φορών κατανάλωσης, σε συνδυασμό με τις συνθήκες
έντονης κερδοσκοπίας που επικρατούν στην ελληνική αγορά, προκαλεί νέο μεγάλο
κύμα ανατιμήσεων το οποίο θα εκδηλωθεί μέσα στις αμέσως επόμενες εβδομάδες.
Επιπλέον, η αύξηση των επιτοκίων – η τέταρτη μέσα σε εννέα μήνες – σε
στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια έχει βάλει θηλιά στον λαιμό χιλιάδων
νοικοκυριών που αδυνατούν πλέον να αντεπεξέλθουν στις μηνιαίες υποχρεώσεις
τους.

Μέσα σε ένα οκτάμηνο, από την αρχή του χρόνου, οι επιβαρύνσεις μιας
τετραμελούς οικογένειας από στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια, κινητά
τηλέφωνα, τσιγάρα, τρόφιμα και καύσιμα ανεβάζουν τις μηνιαίες υποχρεώσεις της
κατά 147,4 ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται και οι αυξήσεις που θα κληθούν να
πληρώσουν οι καταναλωτές από τον Σεπτέμβριο στα τιμολόγια της ΔΕΗ, στα
δίδακτρα των ιδιωτικών εκπαιδευτήριων και στα τρόφιμα.

Νέα απειλή

Μάλιστα, οι απαισιόδοξες προβλέψεις σχετικά με την τιμή που θα έχει τον
προσεχή χειμώνα το πετρέλαιο θέρμανσης κάνουν ακόμα δυσκολότερα τα πράγματα.
Παράγοντες της αγοράς κάνουν λόγο ακόμα και για αύξηση της τάξεως του 20% σε
σχέση με πέρυσι, εκτιμώντας ότι το πετρέλαιο θα πωλείται σε τιμή από 0,72 έως
και 0,75 λεπτά το λίτρο, όταν πέρυσι η τιμή του ήταν 0,62 λεπτά. Η προοπτική
αυτή βάζει φωτιά στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, καθώς τα νοικοκυριά ήδη
αντιμετωπίζουν τις αλλεπάλληλες αυξήσεις της τιμής της βενζίνης, η οποία από
0,90 λεπτά το λίτρο στην αρχή του χρόνου έχει εκτοξευθεί στα 1,20 ευρώ το
λίτρο.

Οι αυξήσεις των τιμών των καυσίμων προκαλούν αλυσιδωτές αντιδράσεις στην
αγορά, σε προϊόντα και υπηρεσίες. Οι καταναλωτές βρίσκονται ήδη αντιμέτωποι με
τις πρώτες αυξήσεις που έχουν ανακοινωθεί και θα ισχύσουν από το φθινόπωρο.
Σύμφωνα και με τους εκπροσώπους των ιδιωτικών σχολείων, τα δίδακτρα σε σχολεία
και φροντιστήρια αυξάνονται από 3,21% έως και 10% για τη νέα χρονιά
(2006-2007), ενώ ακριβότερα έως και 11% θα είναι από τον Σεπτέμβριο περίπου
150 προϊόντα σούπερ μάρκετ. Στη συνέχεια, αναμένεται να ακολουθήσουν
ανατιμήσεις σε φάρμακα.

Και άλλες αυξήσεις

Ήδη, οι τιμοκατάλογοι που έχουν κοινοποιηθεί στους λιανέμπορους από 28
βιομηχανίες δείχνουν ανατιμήσεις που φτάνουν το 11% σε βασικά είδη διατροφής
και οι επιχειρηματίες εκτιμούν ότι θα ακολουθήσουν και άλλες αυξήσεις τους
επόμενους μήνες, που ενδέχεται να είναι σημαντικά υψηλότερες. Οι εκπρόσωποι
της βιομηχανίας μιλούν για αναγκαστικές ανατιμήσεις που έφερε η τρελή κούρσα
του πετρελαίου, μεταξύ άλλων, στο κόστος συσκευασίας και στα μεταφορικά. Στη
λίστα των προϊόντων που θα ακριβύνουν από τον Σεπτέμβριο περιλαμβάνονται
γαλακτοκομικά, αλλαντικά, ζυμαρικά, αρτοσκευάσματα, χυμοί, αλκοολούχα ποτά,
ζαχαρώδη, μέλι, σάλτσες και αλεύρια. Αύξηση – τον Σεπτέμβριο ή το αργότερο τον
Οκτώβριο – αναμένεται και στην τιμή του ψωμιού κατά 10%.

Τα τιμολόγια

Η αφαίμαξη του οικογενειακού εισοδήματος φαίνεται να μην έχει τελειωμό, αφού
ήδη ανατιμήθηκαν κλιμακωτά μέχρι και κατά 6,3% τα τιμολόγια της ΔΕΗ, ενώ το
πάγιο έως και 57,5%. Στις αυξήσεις αναμένεται να ακολουθήσει και ο ΟΤΕ (5% στο
πάγιο της σταθερής τηλεφωνίας), ενώ η υψηλή τιμή του πετρελαίου είναι σχεδόν
βέβαιο ότι θα εκτοξεύσει και τις τιμές των εισιτηρίων στις συγκοινωνίες, αλλά
και τα μεταφορικά. Ήδη οι εκπρόσωποι των κλάδων αυτών έχουν ζητήσει αυξήσεις
3% στα εισιτήρια των ΚΑΤΕ, 10% στα κόμιστρα των ταξί και από 3% έως 5% στα
φορτηγά.

Κινητά και τσιγάρα

Βαρύ είναι το χαράτσι και για τους χρήστες κινητής τηλεφωνίας, καθώς από την
1η Οκτωβρίου οι συνδρομητές με συμβόλαιο θα κληθούν να επιβαρυνθούν με τον
ελάχιστο ειδικό φόρο κατανάλωσης (έως και 396%), ενώ οι καπνιστές από την
αύξηση του φόρου στα τσιγάρα (από το 65% στο 75%, δηλαδή από 10 έως 30 λεπτά
στα φθηνά τσιγάρα).

Πιο «βαριά» η μηνιαία δόση για δανειολήπτες

Δαμόκλειο σπάθη πάνω από χιλιάδες νοικοκυριά με οφειλές σε στεγαστικά /
καταναλωτικά δάνεια και πιστωτικές κάρτες αποτελούν οι αλλεπάλληλες αυξήσεις
των επιτοκίων του ευρώ. Ήδη από τον Δεκέμβριο του 2005 – δηλαδή σε διάστημα
μόλις εννέα μηνών – η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει ανεβάσει τέσσερις φορές
το βασικό επιτόκιο του ευρώ, το οποίο βρίσκεται σήμερα στο 3% (από 2%).

H εξέλιξη αυτή επηρεάζει το σύνολο των δανείων με κυμαινόμενο επιτόκιο, αλλά
και μια σειρά δανείων σταθερού επιτοκίου, καθώς αρκετές τράπεζες μετέφεραν και
εκεί τις αυξήσεις. Μάλιστα η EKT αναμένεται να προχωρήσει και σε νέες αυξήσεις
των επιτοκίων εντός του 2006, μεγαλώνοντας ακόμα περισσότερο την επιβάρυνση
για τους δανειολήπτες.

Σε απόγνωση

Το ύψος της επιβάρυνσης εξαρτάται, βέβαια, από το ποσό του δανείου και τη
διάρκειά του, όμως είναι ικανό να «τινάξει στον αέρα» τον οικογενειακό
προϋπολογισμό. Εξάλλου υπολογίζεται ότι περίπου 50.000 δανειολήπτες ήδη δεν
είναι σε θέση να αποπληρώσουν το στεγαστικό τους δάνειο, ενώ συνολικά 200.000
Έλληνες δυσκολεύονται να καλύψουν τις αυξημένες οφειλές τους.

Ενδεικτικό είναι πως τον περασμένο Δεκέμβριο ένα στεγαστικό δάνειο 120.000
ευρώ για 15 χρόνια κόστιζε 857,86 ευρώ τον μήνα, με κυμαινόμενο επιτόκιο 3,5%,
ενώ σήμερα, για το ίδιο δάνειο, η μηνιαία δόση έχει ανεβεί στα 917,99 ευρώ.
Δηλαδή, ο δανειολήπτης πληρώνει περίπου 60 ευρώ περισσότερα τον μήνα (ή 720
ευρώ τον χρόνο). Αντίστοιχα, για ένα δάνειο αυτοκινήτου ύψους 10.000 ευρώ που
αποπληρώνεται σε πέντε χρόνια, η επιβάρυνση είναι περίπου 5 ευρώ τον μήνα (ή
60 ευρώ τον χρόνο). Και αυτό γιατί ενώ (με επιτόκιο 10%) τον περασμένο
Δεκέμβριο η δόση ήταν 212,47 ευρώ, σήμερα ανέρχεται σε 217,42 ευρώ.