Mεταναστεύουν 20.000 φοιτητές

Διπλασιασμό του αριθμού των μεταναστών φοιτητών και απογείωση του κόστους
της φοιτητικής ιδιότητας υπόσχεται το ΥΠΕΠΘ από του χρόνου με τη μεταφορά
θέσεων από τα AEI – TEI της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης στις αντίστοιχες
Σχολές της περιφέρειας.

Με ξένα κόλλυβα … κηδεία δηλαδή, καθώς, η ανύπαρκτη φοιτητική μέριμνα
ανεβάζει το κόστος των σπουδών στα 8.000 – 10.000 ευρώ ετησίως και όποιος
αντέξει στο «δημόσιο και δωρεάν» πανεπιστήμιο!

Μείωση του αριθμού των φοιτητών που σπουδάζουν σε Πανεπιστήμια και ΤΕΙ του
Λεκανοπεδίου και της Θεσσαλονίκης και μεταφορά τους σε αντίστοιχα της
περιφέρειας, αποφάσισε το υπουργείο Παιδείας. Το νέο μέτρο, που θα ισχύσει από
το ακαδημαϊκό έτος 2007-08, εξαγγέλλει με κάθε ευκαιρία κατά τη διάρκεια των
επισκέψεών της σε περιφερειακά τριτοβάθμια Ιδρύματα η υπουργός Παιδείας
Μαριέττα Γιαννάκου, προκειμένου να αμβλύνει τις αντιδράσεις τοπικών φορέων που
διαμαρτύρονται για την αποδυνάμωση δεκάδων Σχολών της περιφέρειας εξαιτίας της
εφαρμογής της βαθμολογικής βάσης.

Ποιους θίγει η ρύθμιση

H πρόθεση του ΥΠΕΠΘ να μεταφέρει θέσεις από τις Σχολές του Λεκανοπεδίου στην
περιφέρεια εκδηλώθηκε από φέτος με τη μείωση κατά 1.815 του αριθμού θέσεων στα
τριτοβάθμια Ιδρύματα του Λεκανοπεδίου. Έτσι οι πρώτοι μεγάλοι θιγμένοι από τη
νέα κατάσταση θα είναι οι φετινοί υποψήφιοι, για τους οποίους επιδεινώθηκαν οι
όροι πρόσβασης στα Τμήματα AEI – TEI του Λεκανοπεδίου.

Το αποτέλεσμα είναι η αναγκαστική μετανάστευση μεγαλύτερου από ποτέ αριθμού
φοιτητών σε τριτοβάθμιο Ίδρυμα εκτός του τόπου μόνιμης κατοικίας. Τι σημαίνει
αυτό; Καθώς είμαστε τελευταίοι στις δημόσιες δαπάνες για φοιτητική μέριμνα –
ενίσχυση των φοιτητών με 0,4% – όταν ο μέσος όρος στην E.E. ανέρχεται σε 5,7%
– και καθώς η κάλυψη των στεγαστικών αναγκών των χιλιάδων μεταναστών φοιτητών
δεν ξεπερνάει το 9%, το κόστος της φοιτητικής ιδιότητας μετακυλίεται
ολοκληρωτικά στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς κάνοντας ιδιαίτερα ακριβό
το… δημόσιο και δωρεάν πανεπιστήμιο. Σε αυτό το πλαίσιο το συνολικό –
ιδιωτικό – κόστος για τον μετανάστη φοιτητή με μέση χρονική διάρκεια τέσσερα
έως πέντε χρόνια, το κόστος του πτυχίου δηλαδή, ανέρχεται σε περίπου 40.000
ευρώ κατά μέσο όρο.

Όπως γίνεται κατανοητό, η εξέλιξη αυτή θα προκαλέσει τα μεγαλύτερα προβλήματα
στους υποψηφίους από τα λαϊκά στρώματα του Λεκανοπεδίου και της Θεσσαλονίκης,
δηλαδή εκείνους που τα οικονομικά των οικογενειών τους δεν τους επιτρέπουν να
απομακρυνθούν από τον τόπο μόνιμης διαμονής. Σε όλες τις περιπτώσεις, η
διατήρηση ενός φοιτητή εκτός τόπου μόνιμης διαμονής συνεπάγεται μείωση των
οικογενειακών εισοδημάτων που «ρίχνει» το νοικοκυριό κάτω από το όριο της
φτώχειας, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις είναι αδύνατη η συντήρηση του φοιτητή.

Απογειώνεται το κόστος

Αν κρυφάκουγε κάποιος τις συζητήσεις που ανοίγονται αυτές τις ημέρες στα
νοικοκυριά που έχουν παιδιά τα οποία περιμένουν την ανακοίνωση των
αποτελεσμάτων και της εισόδου τους στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, θα διαπίστωνε
ότι όλες οι κουβέντες εστιάζουν στους τρόπους για να καλυφθεί το κόστος της
φοιτητικής ιδιότητας του γόνου τους. Βεβαίως η ταύτιση των συζητήσεων, όπως
και η έκταση και η ένταση που τις χαρακτηρίζουν οφείλονται, στις απαράδεκτα
χαμηλές κρατικές δαπάνες για τη φοιτητική μέριμνα και στο αυξημένο κόστος ζωής
των φοιτητών, ιδιαίτερα εκείνων που σπουδάζουν εκτός του τόπου μόνιμης
κατοικίας. Και αυτό γιατί η Φοιτητική Στέγη καλύπτει μόλις το 9% των αναγκών στέγασης.

Μια τρύπα στο νερό

H ΜΕΤΑΦΟΡΑ θέσεων από τα τριτοβάθμια Ιδρύματα της Αθήνας και της
Θεσσαλονίκης στα περιφερειακά τριτοβάθμια Ιδρύματα προβάλλεται από το ΥΠΕΠΘ ως
η απάντηση στο πρόβλημα που το ίδιο δημιούργησε με την καθιέρωση της
βαθμολογικής βάσης. Ουσιαστικά το ΥΠΕΠΘ «κλείνει το μάτι» στους φορείς της
περιφέρειας που διαμαρτύρονται και τους καθησυχάζει με την «υπόσχεση» της
μεταφοράς φοιτητών, δηλαδή «αγοραστικής δύναμης», από το Λεκανοπέδιο και τη
Θεσσαλονίκη στην περιφέρεια.

Ωστόσο αυτή η ιδιόμορφη «πολιτική μεταφοράς εισοδήματος» είναι βέβαιο ότι δεν
θα έχει τα αποτελέσματα που υπονοεί. Ο αποκλεισμός μεγάλου τμήματος υποψηφίων
από τα τριτοβάθμια Ιδρύματα της περιοχής τους και η είσοδός τους σε TEI άλλων
περιοχών θα αναγκάζει πολλούς επιτυχόντες είτε να ξαναπαρουσιάζονται ως
υποψήφιοι τον επόμενο χρόνο για τη διεκδίκηση άλλης θέσης είτε να οδηγούνται
στον δρόμο των «κολεγίων» – που έξυπνα υπόσχονται: «σπούδασε αυτό που θέλεις,
εκεί όπου θέλεις» – και στη φοιτητική μετανάστευση σε Πανεπιστήμια του
εξωτερικού είτε να εγκαταλείπουν τις σπουδές που αφενός δεν επέλεξαν και
αφετέρου δεν μπορεί να στηρίξει ο οικογενειακός τους προϋπολογισμός.

Το μεγαλύτερο «αγκάθι» είναι η στέγη

ΣΕ ΚΑΘΕ ΠΟΛΗ, το σοβαρότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι μετανάστες
φοιτητές είναι αυτό της στέγασης, κυρίως για δύο λόγους:

Πρώτον γιατί, κατά κοινή παραδοχή, το δίκτυο των φοιτητικών και σπουδαστικών
εστιών είναι ελλιπές αφού καλύπτει ανάγκες περίπου 13 χιλιάδων φοιτητών.

Δεύτερον, λόγω του μεγάλου ύψους των ενοικίων των προσφερομένων διαμερισμάτων.
Όσο πιο μικρή είναι η πόλη και όσο πιο απροετοίμαστη σε υποδομές τόσο τα
ενοίκια εκτοξεύονται στα ύψη, καθώς υπάρχουν πολλές περιπτώσεις κατά τις
οποίες οι φοιτητές αντιμετωπίζονται σαν «τουρίστες του χειμώνα», δηλαδή ένα
είδος «γαλακτοφόρων αγελάδων» που αυξάνουν τον όγκο των συναλλαγών των
επιχειρήσεων και τα εισοδήματα των ιδιοκτητών ακινήτων… Σε αυτές τις
περιπτώσεις ακόμα και για μια γκαρσονιέρα η τιμή μπορεί να φτάσει τα 250 – 300
ευρώ, ενώ σε αρκετές πόλεις εκτός από τα κρούσματα εκμετάλλευσης και
αισχροκέρδειας είναι αξιοσημείωτη η υποβαθμισμένη ποιότητα των ενοικιαζομένων
διαμερισμάτων και δωματίων.