Δύσκολοι καιροί για κόμικς ήρωες

Αριστερά: Ο Αλμπέρ Ιντερζό, μετά τον θάνατο του συνεργάτη του, Ρενέ Γκοσινί, έγραψε και σχεδίασε μόνος του τις τελευταίες περιπέτειες του Αστερίξ. Όμως η υποδοχή από τους αναγνώστες κάθε άλλο παρά θερμή ήταν. Εδώ, ο Ιντερζό με την πιο πρόσφατη έκδοση, με τίτλο «Και ο ουρανός έπεσε στο κεφάλι τους». Δεξιά: Και ο Λούκι Λουκ τελευταία δέχεται πυροβολισμούς για την ποιότητα των περιπετειών του…

«Το περίμενα με μεγάλη λαχτάρα. Το πήρα στα χέρια μου και όταν το διάβασα,
είπα από μέσα μου: Αποκλείεται να είναι αυτό Αστερίξ. Το πέταξα στα σκουπίδια.
H δική μου προσωπική συλλογή από τεύχη του γνωστού Γαλάτη ήρωα ολοκληρώθηκε με
το αμέσως προηγούμενο άλμπουμ».

Είναι ένα μόνο από τα χιλιάδες e-mail που έφτασαν στα γραφεία του γαλλικού
οίκου που εκδίδει τις ιστορίες του μικρόσωμου Γαλάτη. Πολλά από αυτά
προέρχονται από τη χώρα μας. Όσοι μεγάλωσαν με τον Αστερίξ, ξεφυλλίζοντας το
νέο τεύχος είδαν έκπληκτοι τους κατοίκους του γαλατικού χωριού να συμμαχούν με
έναν «καλό»… εξωγήινο που συμβολίζει το αμερικανικό κόμικς ενάντια σε έναν
«κακό» εξωγήινο που συμβολίζει το ιαπωνικό κόμικς. Και απόρησαν…

Το «ηλεκτρονικό γραμματοκιβώτιο» του πολυκαταστήματος Fnac στη Γαλλία
βομβαρδίστηκε με μηνύματα… απόρριψης της τελευταίας ιστορίας – ο τίτλος της
ήταν «Και ο ουρανός έπεσε στο κεφάλι τους» και κυκλοφόρησε τον περασμένο
Οκτώβριο. Στο επίσημο σάιτ του Γαλάτη ήρωα υπάρχει, για πρώτη φορά, ένα
ολόκληρο κεφάλαιο με τίτλο «Αμφισβητήσεις» και αναφέρεται σε όσα αρνητικά
έχουν γραφεί στον ευρωπαϊκό Τύπο για το τελευταίο τεύχος. H Μαμούθ Κόμιξ που
εκδίδει τις ιστορίες στην Ελλάδα δέχθηκε πλήθος τηλεφωνημάτων διαμαρτυρίας,
ενώ στη μικρή αθηναϊκή κοινότητα των φανατικών των κόμικς η απογοήτευση ήταν
έκδηλη.

Είχε προηγηθεί πριν από ενάμιση χρόνο ανάλογη απογοήτευση για την καινούργια –
εκείνη την περίοδο – περιπέτεια του Λούκι Λουκ.

«Βρισκόμαστε μπροστά σε έναν καταιγισμό επικρίσεων των κόμικς το τελευταίο
διάστημα», αναφέρει ο κ. Δημήτρης Δημακόπουλος, ειδικός συντάκτης του μηνιαίου
περιοδικού «Κόμιξ». «H τελευταία περιπέτεια του Αστερίξ σίγουρα δεν ήταν στο
ύψος των προηγούμενων, τόσο αυτών που βασίζονται σε σενάριο του Ρενέ Γκοσινί,
όσο και εκείνων που έγραψε και σχεδίασε μόνος του ο Αλμπέρ Ιντερζό. Όμως
νομίζω ότι η ομοβροντία των επικρίσεων κυρίως στον γαλλικό Τύπο ήταν άδικη.
Πρώτον, επειδή… ο Αλμπέρ Ιντερζό είναι ο Αλμπέρ Ιντερζό, ένας από τους
κορυφαίους Ευρωπαίους σχεδιαστές. Δεύτερον, επειδή είναι κυριολεκτικά ένας από
τους ”πατριάρχες” του γαλλικού και γενικότερα του ευρωπαϊκού κόμικς»,
συμπληρώνει.

Οι επικρίσεις εναντίον του Αστερίξ έφεραν στην επιφάνεια ξανά το ζήτημα εάν
πρέπει με τον θάνατο ή την απόσυρση των δημιουργών να σταματούν και οι
περιπέτειες των δημιουργημάτων τους ή να συνεχίζονται από άλλους. «Είναι ένα
ζήτημα που απασχολεί κατά καιρούς την κοινότητα των κομικόβιων», επισημαίνει ο
καθηγητής Αρχιτεκτονικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου κ. Πέτρος Μαρτινίδης.
«Είναι δύσκολο να δώσει κανείς μια γενική απάντηση στο ερώτημα αυτό», λέει ο
κ. Δημακόπουλος. «Κατ’ αρχάς ο Ιντερζό έχει κάθε ηθικό δικαίωμα να γράψει
Αστερίξ αφού είναι συνδημιουργός του. Ο κανόνας μάλιστα είναι η συνέχιση των
περιπετειών των διαφόρων ηρώων από άλλους σχεδιαστές και σεναρίστες και
μάλιστα πριν από τον θάνατο ή τη συνταξιοδότηση των δημιουργών τους. Υπάρχουν
βέβαια και σειρές τόσο στενά συνδεδεμένες με την προσωπικότητα του δημιουργού
τους που δύσκολα μπορεί κανείς να φανταστεί μια συνέχεια: τι νόημα θα είχαν
περιπέτειες με τον Σνούπι και τον Τσάρλι Μπράουν που δεν είναι γραμμένες και
σχεδιασμένες από τον Τσαρλς Σουλτς, ο οποίος μας άφησε χρόνους το 2000;».

Ο επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Μέσων, Επικοινωνίας και Πολιτισμού του
Παντείου Πανεπιστημίου κ. Γιάννης Σκαρπέλος τονίζει ότι «η πρακτική της
“συνέχισης” των περιπετειών ενός ήρωα είναι μια από τις πιο γοητευτικές
ιδιομορφίες των κόμικς: οι ήρωές τους, σε αντίθεση με τις μορφές της κλασικής
ή λαϊκής λογοτεχνίας, του κινηματογράφου κ.λπ., ζουν σε εποχές και
αντιμετωπίζουν καταστάσεις που δεν θα μπορούσε να είχε φανταστεί ο δημιουργός
τους, πρωταγωνιστούν σε περιπέτειες γραμμένες από ανθρώπους που μπορεί να μην
είχαν καν γεννηθεί όταν έκαναν την πρώτη τους εμφάνιση στις σελίδες κάποιου
περιοδικού. Και εν πάση περιπτώσει πρέπει να προσαρμόζονται στις ανάγκες των
νέων αναγνωστών κάθε φορά».

Ο κίνδυνος του «συνεχιστή»

H συνέχιση μιας σειράς αποτελεί ρίσκο για τους δημιουργούς, που κινδυνεύουν να
κατηγορηθούν ότι απέτυχαν να σταθούν στο ύψος της πρωτότυπης σειράς, ότι
μιμήθηκαν δουλικά τον προκάτοχό τους ή αντίθετα ότι πρόδωσαν το πνεύμα του.
Ακόμα και η επιτυχία κρύβει τον κίνδυνο να καταξιωθεί ένας δημιουργός ως
«συνεχιστής» κάποιου άλλου και να δει τις πιο προσωπικές δουλειές του να

επισκιάζονται από την επιτυχία ιστοριών με ήδη γνωστούς ήρωες. Πάντως, τα
τελευταία χρόνια έχουμε δει αρκετές ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες «αναβιώσεις»
κλασικών ηρώων ή συνέχειες παλιών σειρών, όπως στην περίπτωση των Μπλέικ και
Μόρτιμερ του E.Π. Γιάκομπς ή το «νέο επεισόδιο» των Σκορπιών της Ερήμου του
Ούγκο Πρατ από τον Πιερ Γουαζέμ, που κυκλοφόρησε τον Φεβρουάριο του 2005.

LINKS:

Ιστοσελίδες διαμαρτυριών για τα νέα τεύχη του Αστερίξ:

http: //www.hindustantimes.com

http: //www.asterix.co.nz/take-a-look/fallingsky/index.html