Οι Γάλλοι και οι… άλλοι

Το πράσινο φως του Γ. Αλογοσκούφη στην Credit Agricole για την εξαγορά της Εμπορικής ανοίγει τον δρόμο για περαιτέρω ανακατατάξεις στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα. Στη φωτό, ο υπουργός Οικονομίας με τον διευθύνοντα σύμβουλο της γαλλικής τράπεζας, Ζορζ Ποζέ

Το σύνθημα για περαιτέρω ανακατατάξεις στον τραπεζικό χώρο, σε ορίζοντα
περίπου μιας διετίας, εκτιμάται από τραπεζικούς κύκλους ότι θα δώσει η
επικείμενη μεταβίβαση της Εμπορικής Τράπεζας στην Credit Agricole, η οποία θα
οριστικοποιηθεί ώς τις 7 Αυγούστου.

Παρ’ ότι ο υπουργός Οικονομίας κ. Γ. Αλογοσκούφης υποστηρίζει, σε κατ’ ιδίαν
συνομιλίες του, ότι η πώληση της Εμπορικής δεν αλλάζει τις ισορροπίες στο
ελληνικό τραπεζικό σύστημα, οι εκτιμήσεις των τραπεζικών κύκλων δείχνουν να
επιβεβαιώνουν περισσότερο την πρόσφατη πρόβλεψη του διοικητή της Τραπέζης της
Ελλάδος, κ. N. Γκαργκάνα, ότι θα δημιουργηθούν μεγαλύτερα τραπεζικά σχήματα.
Διότι, ναι μεν σε αυτή τη φάση δεν αλλάζουν οι ισορροπίες, υπό την έννοια ότι
δεν συνενώνονται μεταξύ τους δύο ελληνικές τράπεζες, όμως στο σύντομο μέλλον,
όταν οι Γάλλοι θα ολοκληρώσουν τα σχέδιά τους για την Εμπορική, θα υπάρχει
στην ελληνική αγορά ένας παίκτης που θα παίζει με όρους πολυεθνικούς. Και αυτό
από μόνο του ανατρέπει τις ισορροπίες.

Ο ελληνικός τραπεζικός χώρος, ο οποίος κάθε άλλο παρά αδρανής έχει υπάρξει τα
τελευταία χρόνια, βρίσκεται τώρα αντιμέτωπος με ένα νέο δεδομένο, την εμφάνιση
ενός ισχυρού ξένου ομίλου στο έδαφός του. H Εμπορική δεν θα μεταμορφωθεί σε
δυναμική τράπεζα από τη μια μέρα στην άλλη, αλλά υπολογίζεται ότι σε 2-3
χρόνια θα έχει γίνει η αναδιάρθρωση και εξυγίανση του χαρτοφυλακίου της, θα
έχουν ολοκληρωθεί οι αλλαγές στο προσωπικό, με την εθελούσια έξοδο των 500
εργαζομένων και την πρόσληψη άλλων 250, και θα έχει μπει στο παιχνίδι ως ένας
κρίκος, πλέον, της μεγάλης γαλλικής τράπεζας.

Θα έχουν πλεονέκτημα

Στην καλύτερη περίπτωση, εκτιμούν τραπεζικές πηγές, αν η επιχείρηση πετύχει
και δεν χάσουν οι Γάλλοι το ενδιαφέρον τους για την τράπεζα, θα τη ρίξουν στο
παιχνίδι του ανταγωνισμού για να κερδίσουν μεγαλύτερο μερίδιο αγοράς και να
αποκομίσουν περισσότερα κέρδη. Στο παιχνίδι αυτό θα έχουν το πλεονέκτημα –
έναντι των εγχώριων παικτών – της δυνατότητας άντλησης φθηνότερου χρήματος,
στο πλαίσιο του διεθνούς ομίλου και, άρα, τη δυνατότητα να ρίξουν τις τιμές,
δηλαδή να προσφέρουν χαμηλότερα επιτόκια στους Έλληνες πελάτες.

Με αυτό τον τρόπο, οι εγχώριες τράπεζες θα δεχθούν ίσως την ισχυρότερη
ανταγωνιστική πίεση και θα υποστούν πλήγμα στην κερδοφορία τους. Αναπόφευκτα,
για να επιβιώσουν και να συνεχίσουν να έχουν υψηλά κέρδη, θα αντιδράσουν
προχωρώντας σε κινήσεις ισχυροποίησής τους, είτε με τη συγχώνευση μεταξύ τους
και με ξένες τράπεζες, είτε επεκτεινόμενες στο εξωτερικό και κυρίως σε
αναπτυσσόμενες χώρες, όπου εξακολουθούν να υπάρχουν μεγάλα περιθώρια κέρδους.

Καμία από τις μεγάλες τράπεζες δεν προβλέπεται να μείνει έξω από το παιχνίδι
αυτό. Άλλωστε, εκτός από την Εμπορική, η Εθνική προχώρησε σε κινήσεις –
έκπληξη τους τελευταίους μήνες, κυρίως με την εξαγορά της Finansbank, αλλά και
της Π&K Χρηματιστηριακής, αναστατώνοντας και αυτή το τοπίο.

Δύο φόβοι

Σύμφωνα με εκτιμήσεις υψηλόβαθμου κυβερνητικού στελέχους, η ελληνική τραπεζική
αγορά φοβήθηκε δύο εξελίξεις το τελευταίο διάστημα: την έλευση της Credit
Agricole και τη δραστηριοποίηση της Εθνικής, με τις κινήσεις Αράπογλου.
Μάλιστα, η ίδια πηγή ανέφερε ότι η εξαγορά της Π&K από την Εθνική
αναστάτωσε ιδιαιτέρως την Eurobank, η οποία είχε τα πρωτεία στην ιδιωτική
τραπεζική.

Alpha Bank, Eurobank και Πειραιώς είναι τώρα οι πρωταγωνιστές στους οποίους
συγκεντρώνεται το ενδιαφέρον, ενώ και η Marfin με τα αραβικά κεφάλαια της
Dubai εμφανίζεται κινητική, πότε με τη διερεύνηση της πιθανότητας εκδήλωσης
ενδιαφέροντος για την Εμπορική και πότε με τη δημιουργία «θέσης» στην Πειραιώς
για trading, όπως διευκρίνισε. Από την άλλη πλευρά, το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο
είναι ο επόμενος προσφιλής στόχος που, πιθανότατα, θα προσφερθεί προς πώληση
από το 2007. Έναν στόχο τον οποίο φέρονται να επιδιώκουν οι περισσότερες
ελληνικές, αλλά και μια ακόμη γαλλική τράπεζα, η Societe Generale, που έχει
παραμείνει στο περιθώριο των ελληνικών εξελίξεων με τη Γενική. Ιδιαίτερο ρόλο
είναι πιθανό να παίξει και η ATE, παρ’ ότι η κυβέρνηση έχει δεσμευθεί για τη
διατήρηση του δημόσιου χαρακτήρα της, αλλά και μικρότερες τράπεζες.

Οι κίνδυνοι

Οι εξελίξεις δεν είναι υποχρεωτικά θετικές στο τέλος του δρόμου για όλους:

* Αν ο ανταγωνισμός φέρει συγχωνεύσεις μεταξύ ελληνικών τραπεζών, η
αγορά θα καταλήξει με λιγότερους παίκτες, και αυτό ίσως τον αποδυναμώσει και
πάλι στη συνέχεια. Τα οφέλη, δηλαδή, από τη μείωση του spread μεταξύ τραπεζών
χορηγήσεων και καταθέσεων, τα οποία θεωρεί σίγουρα η κυβέρνηση, ίσως πάψουν να
υπάρχουν στο μέλλον.

* Το γεγονός ότι η Εμπορική γίνεται πλέον ένας απλός κρίκος στην
αλυσίδα της Credit Agricole, την κάνει πιο ευάλωτη σε λανθασμένες αποφάσεις
και εκτιμήσεις της μητρικής εταιρείας για την τύχη της και πιο εύκολα
αναλώσιμη, σε περίπτωση που η μητρική εταιρεία αντιμετωπίσει πρόβλημα
οπουδήποτε στον κόσμο. Αυτό είναι το βασικό επιχείρημα που επικαλούνται οι
υποστηρικτές των «εθνικών πρωταθλητών», όπως ο πρώην υπουργός Οικονομίας κ. N.
Χριστοδουλάκης, που τάσσονται υπέρ της δημιουργίας μεγάλων και ισχυρών εθνικών
σχημάτων (όπως η συγχώνευση της Εθνικής με την Alpha, που τελικά δεν
ευοδώθηκε).

* Ο σκληρότερος ανταγωνισμός θα έχει θύματα μεταξύ των εργαζομένων στον
τραπεζικό χώρο. H ήδη αποδυναμωμένη διαπραγματευτική ικανότητα των εργαζομένων
προβλέπεται να κλονισθεί ακόμη περισσότερο και οι συνθήκες εργασίας να γίνουν
σκληρότερες.