KPIΣTIAN MΠΟΛTANΣKI «Πιο εύκολα χάνονται ζωές παρά έργα τέχνης»

![]() |
![]() |
|
«Δεν είμαι ευτυχισμένος που είμαι καλλιτέχνης. Δεν βρίσκω λόγο να σηκωθώ από |
«Όσο ακραίο κι αν ακούγεται, όταν πηγαίνω τα ρούχα μου στο καθαριστήριο δεν
λέω το πραγματικό μου επίθετο, το εβραϊκό. Ούτε στους οδηγούς ταξί λέω ότι
είμαι Εβραίος. Όχι πως πιστεύω ότι βρίσκομαι σε κίνδυνο, αλλά δεν σας κρύβω
πως αισθάνομαι καλύτερα όταν δεν αποκαλύπτω την ταυτότητά μου. Μπορεί εγώ να
αισθάνομαι Γάλλος, αλλά ξέρω ότι μία ημέρα ο γείτονάς μου μπορεί να με
σκοτώσει λόγω της καταγωγής μου» λέει στα «NEA» ο Κριστιάν Μπολτάνσκι, ο
διεθνώς αναγνωρισμένος Γάλλος καλλιτέχνης που έχει αφήσει έντονα τα ίχνη του
στην παγκόσμια εικαστική σκηνή. «H κατάσταση δεν είναι πάντα ρόδινη, παρ’ όλο
που δεν θεωρώ πως στη Γαλλία κυριαρχεί η αντισημιτική νοοτροπία, διότι και οι
δύο πόλοι της πολιτικής είναι κατά των Εβραίων και ορισμένες φορές όχι άδικα»,
συνεχίζει ο δημιουργός που δηλώνει ενσωματωμένος μετανάστης (καθώς ο Εβραίος
παππούς του πήγε ως εργάτης στη Γαλλία) στη γαλλική κοινωνία, αν και
παραδέχεται ότι δεν έχει διαβάσει ποτέ του βιβλία που δεν είναι εβραϊκά.
Ο δρόμος του τον έφερε για λίγο στην Ελλάδα, για τη συμμετοχή του στον
«Μεγάλο Περίπατο», τη μεγάλη έκθεση του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης στην
οποία συμμετέχουν 44 καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο. Ειδικά για την περίσταση
δημιούργησε ένα καινούργιο έργο υπό τον τίτλο «Ο ακριβής χρόνος»,
χρησιμοποιώντας ως «πρώτη ύλη» τις ασπρόμαυρες φωτογραφίες της πρωτοπόρου τη
δεκαετία του ’70 Ελληνίδας καλλιτέχνιδος Μπίας Ντάβου που πέθανε το 1996
και λευκές κουρτίνες τις οποίες κρέμασε στον πρώτο όροφο του κτιρίου του
Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων στον πεζόδρομο της Ερμού. Ένα έργο που εντάσσεται
στο γενικότερο πνεύμα που κυριαρχεί στη δουλειά του 62χρονου καλλιτέχνη τις
τέσσερις τελευταίες δεκαετίες: στη μνήμη και στο εφήμερο της ανθρώπινης
ύπαρξης.
Γιατί επιλέγει τον συγκεκριμένο άξονα; «Διότι λατρεύω τη ζωή. Πέφτω σε
κατάθλιψη κάθε φορά που αισθάνομαι πως δεν γνώρισα υπέροχους ανθρώπους που
βρέθηκαν στον περιβάλλον μου, γι’ αυτό και θα σας πρότεινα να διαθέτετε χρόνο
στους συνανθρώπους σας. Μάθετε όλα εκείνα που μπορεί να τους κάνουν
διαφορετικούς, διότι θα χαθούν ξαφνικά όταν πεθάνουν».
H σκιά της κρίσης στη Μέση Ανατολή όμως πέφτει βαριά και παρά το γεγονός ότι ο
Κριστιάν Μπολτάνσκι θεωρεί πως «οι καλλιτέχνες δικαιούνται να μιλούν μόνο περί
τέχνης» δεν αρνείται να σχολιάσει την κατάσταση. «Το κράτος του Ισραήλ
δημιουργήθηκε όταν μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο καμία χώρα δεν ήθελε τους
Εβραίους, χωρίς αυτό να σημαίνει πως δεν έγιναν πολλά λάθη και από την εβραϊκή
πλευρά. Είναι λύση η κατάργηση ενός κράτους; Το καλύτερο κατά τη γνώμη μου θα
ήταν να εφαρμοστεί στη Μέση Ανατολή ένα μοντέλο αντίστοιχο με της Ευρωπαϊκής
Ένωσης, που να περιλαμβάνει τα ελεύθερα κράτη του Ισραήλ, της Παλαιστίνης και
του Λιβάνου».
Και όσο για τη σχέση τέχνης και πολιτικής; «Λύση θα ήταν να κάνουμε έργα
τέχνης στα παλαιστινιακά και τα εβραϊκά εδάφη, διότι οι αντιμαχόμενες πλευρές
δύσκολα καταστρέφουν έργα τέχνης. Μπορεί να ακούγεται ανόητο πως μετρά
περισσότερο στις συνειδήσεις ένα έργο τέχνης από ό,τι ένας άνθρωπος, αλλά ίσως
και να έπιανε το τέχνασμα».
«Ο Ζιζού είναι άγιος»
Το ποδόσφαιρο και η επίθεση του Ζιντάν στον Ματεράτσι λίγο πριν πέσει η αυλαία
του φετινού Μουντιάλ στη Γερμανία δεν θα μπορούσε να μην απασχολήσει και τον
Κριστιάν Μπολτάνσκι. «Ο Ζιζού είναι άγιος και πολύ καλά έκανε αν όντως ο
Ματεράτσι μίλησε άσχημα για τη μητέρα του», λέει ο καλλιτέχνης. «Είδα το ματς
σαν μια αρχαία τραγωδία με τον Ζιντάν σε ρόλο πρωταγωνιστή. Στον ρόλο ενός
ημίθεου που έδινε πάντα το καλό παράδειγμα. Την τελευταία στιγμή έγινε ξαφνικά
άνθρωπος και έχασε το μέτρο. Κατέστρεψε τη φήμη του χωρίς να έχει πλέον
ευκαιρία να επανορθώσει. Πιστεύω όμως πως εκείνο που μετρά περισσότερο είναι
πως άφησε να αναδειχθεί η ανθρώπινη πλευρά του».
«Αδιαφορώ για το κόστος»
«Ο στόχος μου είναι να συγκινώ τον θεατή. Χρησιμοποιώ εικόνες αντί για λόγια
όταν θέλω να εκφραστώ. Με ενδιαφέρει να δημιουργώ έργα που να αποτελούν γροθιά
στο στομάχι, αδιαφορώντας για το αν θα με κρίνουν θετικά ή αρνητικά. Δεν
υπολογίζω το κόστος μπροστά στην επίτευξη του στόχου μου», λέει ο Κριστιάν
Μπολτάνσκι σχετικά με το πώς αντικρύζει την τέχνη. «Δεν ενδιαφέρομαι για τα
λεφτά, αν και πλέον δεν μετράει πόσο καλός είναι ένας καλλιτέχνης αλλά το πόσο
πουλάει», συνεχίζει ο Μπολτάνσκι, που για χάρη της τέχνης άφησε το σχολείο στα
εφηβικά του χρόνια και είδε τα πρώτα έργα του να εκτίθενται σε ηλικία μόλις 14
ετών, ενώ οι εικαστικές δημιουργίες του έχουν φιλοξενηθεί στα μεγαλύτερα
μουσεία σε όλο τον πλανήτη. «Πιστεύω όμως ότι δεν είναι καλό να δημιουργώ με
μοναδικό σκοπό να κερδίσω χρήματα. Δεν είμαι πλούσιος και κάνω ό,τι μου
αρέσει. Αν είχα όμως μεγάλη ακίνητη περιουσία θα έπρεπε να φτιάχνω έργα που να
πωλούνται για να τα βγάζω πέρα. Το έργο μου στην Αθήνα μετά το τέλος της
έκθεσης θα καταστραφεί, όπως άλλωστε και το 70% σχεδόν της δουλειάς μου.
Σήμερα η εξουσία στον χώρο της τέχνης έχει περάσει στα χέρια των συλλεκτών με
αποτέλεσμα η τέχνη να βγει χαμένη απέναντι στο οικονομικό κέρδος».
INFO
To έργο του Κριστιάν Μπολτάνσκι «Ο ακριβής χρόνος» παρουσιάζεται στο κτίριο
του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων (Ερμού 136) έως τις 29 Σεπτεμβρίου.















