Ένα ρήγμα θα μετατρέψει την Eρυθραία και τμήμα της Aιθιοπίας σε νησί!

H Ερυθρά Θάλασσα διευρύνεται με τρόπο που μπορεί να δημιουργήσει έναν νέο
ωκεανό και να χαράξει ξανά τον χάρτη της Αφρικής και της Αραβίας. Μια τεράστια
ρωγμή που εμφανίσθηκε πέρυσι κατά μήκος ενός ρήγματος στην έρημο Αφάρ της
Αιθιοπίας, όπου συναντώνται η αφρικανική και η αραβική τεκτονική πλάκα,
προσφέρει την ισχυρότερη ώς τώρα ένδειξη πως οι πλάκες αυτές απομακρύνονται η
μία από την άλλη και σχηματίζουν έναν νέο ωκεανό.

Οι γεωλόγοι πιστεύουν πως είναι μάρτυρες μιας τεκτονικής διαδικασίας παρόμοιας
με εκείνη που οδήγησε στον σχηματισμό του Ατλαντικού Ωκεανού, στο πλαίσιο της
οποίας γειτονικές πλάκες απομακρύνονται σε διάρκεια εκατομμυρίων ετών
αλλάζοντας το σχήμα των ηπείρων. Ενώ η ακριβής πορεία που θα ακολουθήσουν οι
ήπειροι στην κίνησή τους είναι δύσκολο να προβλεφθεί, το ρήγμα υπόσχεται να
διευρύνει την Ερυθρά Θάλασσα, ανάμεσα στην Αφρική και την Αραβική Χερσόνησο,
και να την επεκτείνει προς Νότο. H Ερυθραία και η Βορειοανατολική Αιθιοπία,
που είναι ενωμένες με την Αφρική, αλλά βρίσκονται πάνω στην αραβική πλάκα, θα
σχηματίσουν ένα νέο νησί.

Οι ήπειροι του κόσμου δεν είναι στατικές, όπως πιστευόταν κάποτε, αλλά
βρίσκονται πάνω σε τεκτονικές πλάκες που κινούνται ακολουθώντας την κίνηση των
λειωμένων βράχων, του μάγματος που βρίσκεται κάτω από τον φλοιό της Γης, και
ενώνονται σε ασταθή ρήγματα. Σε ορισμένα από τα ρήγματα αυτά, οι πλάκες
τρίβονται η μία πάνω στην άλλη, και σε άλλα η μία εξαφανίζεται κάτω από μια
άλλη. Το ρήγμα Άφαρ είναι μια τρίτη ποικιλία, ένα διευρυνόμενο ρήγμα όπου το
μάγμα ανεβαίνει στην επιφάνεια και πιέζει τις δύο πλάκες να απομακρυνθούν.

Το πιο γνωστό από αυτά τα διευρυνόμενα ρήγματα είναι εκείνο που υπάρχει στη
μέση του Ατλαντικού, το οποίο σπρώχνει τη βορειοαμερικανική και τη
νοτιοαμερικανική πλάκα μακριά από την ευρασιατική και την αφρικανική.
Διευρύνει τον Ατλαντικό κατά ένα ή δύο εκατοστά τον χρόνο. Εδώ και αρκετά
εκατομμύρια χρόνια, μια παρόμοια διαδικασία απομακρύνει σιγά σιγά την
αφρικανική από την αραβική πλάκα, που σχηματίζουν την Ερυθρά Θάλασσα στον
Βορρά και τη Μεγάλη Ρηξιγενή Κοιλάδα στην Ανατολική Αφρική. H νέα έρευνα στο
ρήγμα Άφαρ, η οποία δημοσιεύθηκε χθες στην επιθεώρηση «Nature», προσφέρει νέες
γνώσεις για τη διαδικασία που μπορεί να καταλήξει στον σχηματισμό μιας νέας
θάλασσας ή ενός νέου ωκεανού.

Μια ομάδα γεωλόγων από το πανεπιστημιακό Κολέγιο Χάλογουεϊ, το Πανεπιστήμιο
του Λονδίνου, το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και το Πανεπιστήμιο της Αντίς
Αμπέμπα κατέγραψε μια περίοδο έντονης δραστηριότητας στο ρήγμα πέρυσι τον
Σεπτέμβριο. Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν δεδομένα από τον δορυφόρο Envisat
για να δείξουν πώς εμφανίσθηκε μια ρωγμή πλάτους 8 μέτρων σε ένα τμήμα του
ρήγματος μήκους 60 χλμ. μέσα σε μόλις τρεις εβδομάδες.

Είναι η πρώτη φορά που παρατηρήθηκε τόσο λεπτομερώς από δορυφόρο η δημιουργία
μιας τέτοιας ρωγμής και δείχνει πως η διαδικασία σχηματισμού της δεν είναι
ήπια. Οι επιστήμονες, με επικεφαλής τη Σίντι Έμπινγκερ του Ρόαγιαλ Χάλογουεϊ
και τον Τιμ Ράιτ της Οξφόρδης, αποφάνθηκαν ότι καθώς το ρήγμα άνοιγε, γέμιζε
με μάγμα που ανέβλυζε από θυλάκους που βρίσκονταν κάτω από δύο ηφαίστεια στο
βόρειο άκρο του. Το μάγμα αυτό θα σκληρύνει και θα σχηματίσει έναν νέο ωκεάνιο
βυθό.