APIAN MNΟYΣKIN «Διεκδικούμε να είμαστε ένα λαϊκό θέατρο»

H δασκάλα Αριάν Μνουσκίν διδάσκει τους ηθοποιούς της στο «Τελευταίο καραβανσαράι». «H μουσική είναι σύμμαχος του σώματος των ηθοποιών. Και παίζει μεγάλο ρόλο στις παραστάσεις μας», λέει

«Το όνομά του είναι Αλί Ρεζά Κισιπούρ. Είναι Ιρανός πρόσφυγας. Ζωγράφος. Ο
αδελφός του είναι γλύπτης, ζει στη Γαλλία με διαβατήριο πολιτικού πρόσφυγα που
πολύ αγωνιστήκαμε να το βγάλουμε και δουλεύει μαζί μας ως τεχνικός. Ο Αλί Ρεζά
βρίσκεται, απ’ ό,τι ξέρουμε, στο στρατόπεδο προσφύγων “Βάνα” στην Κομοτηνή.
Βοηθήστε να τον ελευθερώσουν ή τουλάχιστον να μην τον στείλουν πίσω – το
χειρότερο – στο Ιράν. Σας διαβεβαιώνω, δεν είναι τρομοκράτης. Αν η Ελλάδα
μπορούσε να τον δεχτεί ως πολιτικό πρόσφυγα, οι παραστάσεις μας εδώ θα
μπορούσαν να έχουν και ένα νόημα αλληλεγγύης».

H έκκληση της Κυρίας Αριάν Μνουσκίν, της ακτιβίστριας σκηνοθέτριας,
σφράγισε τη συνέντευξη Τύπου που έδωσε με αφορμή την έναρξη των παραστάσεων
στην Αθήνα του «Θεάτρου του Ήλιου» με την τελευταία παραγωγή του «Το τελευταίο
καραβανσαράι (Οδύσσειες)», μια «συλλογική δημιουργία» όπως χαρακτηρίζεται –
και όπως είναι – που παιζόταν από το 2003 μέχρι πρόσφατα στο Παρίσι, έγινε
ταινία από την ίδια την Αριάν Μνουσκίν και τώρα περιοδεύει για να φτάσει και
στην Ελλάδα καλεσμένη από το Φεστιβάλ Αθηνών: η ζωή ξεπέρασε το θέατρο. Ένα
θέατρο που αντλεί ευθέως από τη ζωή. Και το ξεπέρασε μέσα από τα λόγια μιας
γυναίκας, η οποία το θέατρο υπηρετεί, στους βασικούς πυλώνες του σύγχρονου
θεάτρου ανήκει, αλλά δεν αγνοεί και τη ζωή.

Ομολογώ ότι ύστερα από αυτό δεν μπορώ να είμαι «αντικειμενικός». Μπορώ μόνο να
υποκλιθώ στην Κυρία Μνουσκίν, «την Άνθρωπο».

Επιτέλους! H Αριάν Μνουσκίν και το «Θέατρο του Ήλιου», που ξεκίνησε την πορεία
του το 1964, στην Ελλάδα! Για να παρουσιάσουν το μεγάλο αυτό θέαμα,
συμπαραγωγή με την Τριενάλε της Ρουρ – οι παραστάσεις εδώ δίνονται με χορηγούς
την Αγροτική Τράπεζα και την Αγροτική Ασφαλιστική – που μιλάει – σε δώδεκα
γλώσσες! – για το καυτό θέμα της προσφυγιάς και αποτελείται από δύο μέρη: «Το
άγριο ποτάμι» και «Καταγωγές και πεπρωμένα». Και που χρειάστηκαν – χωρίς να
υπολογιστεί η έρευνα – έξι μήνες για να προετοιμαστεί το πρώτο το οποίο
εστιάζει στην Έξοδο των προσφύγων και δυόμισι μήνες το δεύτερο που αναζητά τα
αίτια των εκπατρισμών.

Όχι. Καμία σχέση με την τυπική έννοια «συνέντευξη Τύπου» η χθεσινή. Θα το
καταλάβατε ήδη. H Κυρία Αριάν Μνουσκίν, γλυκύτατη, με τα γκρίζα μαλλάκια και
τα ήρεμα γκρίζα μάτια της, με τον πρόεδρο του Ελληνικού Φεστιβάλ Γιώργο Λούκο
στον οποίο οφείλουμε την έλευση του «Θεάτρου του Ήλιου» καθισμένο πλάι της,
έχοντας μαζέψει σαν κλώσα γύρω της τους συνεργάτες και μερικούς από τους
σαράντα ηθοποιούς της παράστασης, αστειευόμενη μαζί τους και με τον μουσικό
της Ζαν Ζακ Λεμέτρ με τη βιβλική γενειάδα, τον πλακατζή της παρέας – διότι
περί μιας παρέας πρόκειται, που τα μέλη της παίρνουν ίσες αμοιβές και τρώνε
από το ίδιο πιάτο -, μίλησε για τη δουλειά της καθόλου τυπικά: πνευματικά και
ουσιαστικά. Και τα πρόσωπα όλων τους είχαν μια καθαρότητα, μια διαύγεια
σπάνια.

H ζεστή κουβέντα έκλεισε με τις ευχαριστίες προς την Αριάν Μνουσκίν για
ό,τι κάνει για τους πρόσφυγες του παριστάμενου – μαζί με την ιδρύτρια και
αντιπρόεδρο του μη κυβερνητικού Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες κ.
Χαρίκλεια Μπρισίμη – μέλους του Δ.Σ. του κ. Ηλία Κακούρη. Τυχαία το βλέμμα μου
έπεσε, ανάμεσα στους ηθοποιούς, στην Ιρανή ηθοποιό Σαγκαγιέγκ – Σασά –
Μπεχεστί. Και είδα τα τεράστια μαύρα μάτια της πλημμυρισμένα. H εικόνα αυτή
στο μέλλον θα με ακολουθεί. Απόλυτα ταυτισμένη με «Το τελευταίο καραβανσαράι»
τής Μνουσκίν.

«Σύμμαχός μας η μουσική»

Είπε, ανάμεσα σε πολλά, η Αριάν Μνουσκίν, με τους συνεργάτες της και τους
ηθοποιούς της να τη συμπληρώνουν:

* «Φιλοδοξούμε, διεκδικούμε να είμαστε ένα λαϊκό θέατρο»

* «Κάνουμε λαϊκό θέατρο, γιατί το θέατρο που κάνουμε είναι μουσικό. H
μουσική είναι σύμμαχος του σώματος των ηθοποιών. Και παίζει μεγάλο ρόλο στις
παραστάσεις μας. Μόνο όταν κάναμε τον “Ταρτούφο” του Μολιέρου δεν είχαμε
μουσική, επειδή υπήρχε η μουσική των στίχων του Μολιέρου. H μουσική μάς
περιβάλλει. Μέσα από τη μουσική μπορούμε να ακούσουμε τον άνεμο, το θρόισμα
των φύλλων, το πεπρωμένο, τη θύελλα που έρχεται, τους χτύπους της καρδιάς…».

* «Το δικό μας θέατρο είναι θέατρο συλλογικό».

* «Δεν ξέρω ποια είναι τα κριτήρια που επιλέγω τους ηθοποιούς, είναι
ένα μυστήριο και για μένα. Όταν έρχεται ένα άτομο στον θίασό μας, το πρώτο που
σκέφτομαι είναι αν θα μπορέσω να ζήσω μαζί του. Μετά κοιτώ να δω αν έχει
φαντασία, αν έχει ζήλο, αφοσίωση, μια παιδικότητα… Δεν θέλω να υπάρχει μέσα
του καμιά σκιά κυνισμού, απογοήτευσης, απόγνωσης. Είναι καλλιτεχνικά τα
κριτήρια, αλλά όχι μόνο καλλιτεχνικά».

* «Δεν λέω εγώ στους ηθοποιούς ποια θα ανοίξουν από τις “πόρτες” που
συναντούν στην πορεία τους. Οι “πόρτες” είναι μέσα τους – δικές τους. Είναι
στάδια που πρέπει ο καθένας να ξεπεράσει μόνος του».

INFO

Στο Ολυμπιακό Κλειστό Γυμναστήριο Φαλήρου (Δέλτα, τηλ. 210-3272.000, http // www.hellenicfestival.gr). Το
A’ Μέρος απόψε και στις 26, 27/7, το B’ στις 21, 23, 28, 30/7 στις 21.00 και
μαζί το A’ και B’ Μέρος στις 22 και 29/7 στις 20.00. Εισιτήρια: 20, (μειωμένο)
10 και στις 22 και 29/7 30, (μειωμένο) 15 ευρώ. Με ελληνικούς υπέρτιτλους.