XAΛIΛ PAMΠA Στήνει μουσείο κάτω από την Aκρόπολη

«H τέχνη είναι ζωή και η ζωή είναι τέχνη. Είναι τρόπος ζωής και ύπαρξης», λέει ο Παλαιστίνιος καλλιτέχνης Χαλίλ Ραμπά, ενώ στήνει το δικό του μουσείο κάτω από τον Ιερό Βράχο και απέναντι από το Νέο Μουσείο Ακροπόλεως

«Δεν ξέρω αν είναι πολιτικό το έργο μου», λέει στα «NEA» ο Παλαιστίνιος
καλλιτέχνης Χαλίλ Ραμπά, ενώ επιβλέπει τις εργασίες για την ολοκλήρωση του
μουσείου του κάτω από τον Ιερό Βράχο. «Πολλοί πιστεύουν κάτι τέτοιο λόγω της
καταγωγής μου. Για μένα όμως, έχει σημασία το ωραίο. H πολιτική έχει σχέση και
με το ποιοι είμαστε, τι σημαίνει να είμαστε άνθρωποι. H ομορφιά των πραγμάτων
έχει να κάνει με το πώς ζούμε μεταξύ μας, τι θέλουμε. Βεβαίως, υπό αυτή την
έννοια έχει πολιτικό χαρακτήρα, αλλά κινούμαι σε άλλο πεδίο. Ασχολούμαι με τον
τρόπο ανάγνωσης των πραγμάτων», λέει για το 120 τ.μ. Νέο Παλαιστινιακό Μουσείο
Φυσικής Ιστορίας και Ανθρωπίνου Γένους που υποδέχεται το κοινό του στην αρχή
του πεζοδρόμου της Αποστόλου Παύλου. Αυτό είναι το πρώτο από τα 85 έργα που
συμμετέχουν στη μεγάλη υπαίθρια έκθεση του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης
«Ο Μεγάλος Περίπατος», η οποία λειτουργεί στον μεγάλο πεζόδρομο της Ενοποίησης
Αρχαιολογικών Χώρων με παρακλάδια στην Πλάκα και το Γκάζι.

Ποια είναι όμως η ταυτότητα του μουσείου; Στην καρδιά των μόνιμων συλλογών του
βρίσκεται η ελιά σε κάθε μορφή της – από απολιθωμένη μέχρι σε… σαπούνι –
διότι «είναι ωραίο δένδρο», όπως και αντικείμενα τα οποία είτε έχει συλλέξει ο
44χρονος καλλιτέχνης είτε έχει φιλοτεχνήσει ο ίδιος, καθώς το μουσείο δεν
είναι παρά ένα φανταστικό μουσείο που στην πραγματικότητα γεννήθηκε το 2003,
αλλά το «καταστατικό» του αναγράφει ότι δημιουργήθηκε το 1936.

«Πρόκειται για υβρίδιο μουσείου που μεταμορφώνεται. Διοργανώνει
εκδηλώσεις, αλλά η ταυτότητά του παραμένει η ίδια», εξηγεί ο Χαλίλ Ραμπά, που
μετράει αρκετές συμμετοχές σε μεγάλες διεθνείς οργανώσεις. «Είναι ένα μουσείο
που διηγείται την ιστορία της δημιουργίας του Κόσμου και προκαλεί τον θεατή να
σκεφτεί». Το Παλαιστινιακό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας και Ανθρωπίνου Γένους,
παρά το γεγονός ότι έχει ταξιδέψει σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις – και παρά τα
τυπικώς 70 χρόνια ζωής του -, δεν διαθέτει κτίριο.

«Ήταν πρόκληση για μένα να δημιουργήσω ένα μουσείο κάτω από την Ακρόπολη και
απέναντι από το Νέο Μουσείο Ακροπόλεως», λέει ο καλλιτέχνης που στο βιογραφικό
του έχει σπουδές αρχιτεκτονικής. «Οι αρχαιότητες έπαιξαν καθοριστικό ρόλο,
καθώς είχα την αίσθηση πως ήταν πάντα εκεί. Με ενθουσιάζει ο διάλογος με την
ιστορία και το παρελθόν. Με ενδιαφέρει να έχει το κοινό την ευκαιρία να δει
τον διάλογο ανάμεσα σε μια εικαστική εγκατάσταση σύγχρονης τέχνης και στα
αρχαία μνημεία. Θέλω να δείξω πως μπορούμε να αναγνωρίζουμε, να σεβόμαστε, να
μαθαίνουμε από την Ιστορία, αλλά και να συνομιλούμε μαζί της. Κατ’ αυτή την
έννοια πιστεύω πως είναι πολιτικό το έργο μου».

Αν και ο Χαλίλ Ραμπά δεν αποδέχεται τον τίτλο του πολιτικού καλλιτέχνη,
το 2004 τόλμησε να θέσει υπό την αιγίδα του μουσείου του μια δημοπρασία με
αντικείμενα από το τείχος που χτίζουν αυθαίρετα οι Ισραηλινοί για να
διαχωρίσουν την επικράτειά τους από την παλαιστινιακή. «Μάλλον κυνική θα τη
χαρακτήριζα», λέει ο καλλιτέχνης. «Ήταν ένας τρόπος να προκαλέσω το ενδιαφέρον
του κόσμου για το περιβάλλον. Αφού δεν ενδιαφέρεται κανείς, σκέφτηκα πως
πρέπει να νοιαστεί ένα μουσείο φυσικής ιστορίας. Επιπλέον, μια δημοπρασία από
ένα ίδρυμα είναι αξιόπιστη. Θέλησα μόνο να δείξω την οικολογική καταστροφή της
περιοχής. Αναφέρθηκα στην περιοχή, όχι στο ίδιο το τείχος».

Δικαιοσύνη για όλους

Ο πόλεμος που μαίνεται στη Μέση Ανατολή δεν μπορούσε να αφήσει αδιάφορο τον
Παλαιστίνιο καλλιτέχνη. «Είμαι εντελώς κατά της κατοχής κάθε είδους, διότι
προκαλεί πολλά προβλήματα. Αν έμαθα κάτι από τη ζωή είναι ότι ο άνθρωπος δεν
μπορεί να ζήσει χωρίς δικαιοσύνη, σε όποια πλευρά και αν βρίσκεται, είτε είναι
λευκός είτε μαύρος, είτε ετεροφυλόφιλος είτε ομοφυλόφιλος. Όταν πιέζονται οι
άνθρωποι επαναστατούν. Αν θέλουμε πραγματικά να λύσουμε ένα πρόβλημα, πρέπει
να βρούμε τις αιτίες του. Στην περίπτωση της πατρίδας μου, για παράδειγμα, αν
θέλουμε να γίνουν ουσιαστικές ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις πρέπει να
απαλειφθεί το πρόβλημα».

INFO

Το Παλαιστινιακό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας και Ανθρώπινου Γένους στην είσοδο
του Διονυσιακού Θεάτρου (πεζόδρομος Διονυσίου Αρεοπαγίτου, απέναντι από τον
σταθμό Ακρόπολη). Έως 29 Σεπτεμβρίου.