Συμβιβασμός α λα φινλανδικά

THN ΠΡΩΤΗ συμβιβαστική φόρμουλα για την αποτροπή της κρίσης στις
ευρωτουρκικές σχέσεις έχει επεξεργασθεί η φινλανδική προεδρία, σε πλήρη
συνεργασία με την Κομισιόν, καθ’ ότι ο αρμόδιος για τη διεύρυνση επίτροπος,
Όλι Ρεν, τυγχάνει Φινλανδός.

Ο όρος «συμβιβαστική» χρησιμοποιείται για να χαρακτηρισθούν οι διαφορετικές
αντιλήψεις μεταξύ των εταίρων – και, κυρίως, τη στάση της Βρετανίας και της
Ισπανίας οι οποίες θέλουν να πέσει η Άγκυρα όσο γίνεται στα… μαλακά και της
Αυστρίας, που επιθυμεί ακριβώς το αντίθετο.

Βάση της πρότασης των Φινλανδών είναι η αρχή πως όσο η Τουρκία δεν επικυρώνει
το πρόσθετο Πρωτόκολλο για την επέκταση της τελωνειακής ένωσης στα 10 νέα
μέλη, περιλαμβανομένης της Κύπρου, πρέπει να έχει κυρώσεις στη
διαπραγματευτική της πορεία. H «φόρμουλα», στην οποία έχουν συμβάλει σε μεγάλο
βαθμό οι υπηρεσιακοί παράγοντες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, θεωρεί ως δεδομένο
πως η Άγκυρα δεν θα έχει συμμορφωθεί με τον όρο της Ένωσης για εφαρμογή του
Πρωτοκόλλου μέχρι το τέλος του 2006.

Τα τρία σενάρια

H πρόταση προεδρίας – Κομισιόν περιλαμβάνει τρεις παραλλαγές – τρία
εναλλακτικά σενάρια:

* Το πρώτο προβλέπει πως όσο η Άγκυρα δεν επικυρώνει το πρόσθετο
Πρωτόκολλο στο Κοινοβούλιό της, κανένα κεφάλαιο δεν πρέπει να ανοίξει ή να
κλείσει.

* Το δεύτερο, πως όσο δεν επικυρώνεται στο τουρκικό Κοινοβούλιο το
Πρωτόκολλο δεν θα ανοίξουν προς διαπραγμάτευση τα συναφή με την τελωνειακή
ένωση κεφάλαια. Εδώ, βέβαια, η ερμηνεία ως προς το ποια είναι συναφή μπορεί να
ποικίλει, από τρία – μεταφορές, συγκοινωνίες, ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών –
μέχρι… καμιά τριανταριά.

* Το τρίτο – κι επικρατέστερο σύμφωνα με κοινοτικές πηγές – προβλέπει
πως δεν θα ανοίξουν τα συναφή κεφάλαια της διαπραγμάτευσης ώσπου να ανοίξουν
τα τουρκικά λιμάνια και αεροδρόμια για τα κυπριακά πλοία κι αεροπλάνα.

Προτιμήσεις

Ελληνικές και διπλωματικές πηγές στις Βρυξέλλες εκφράζουν μια… υπόγεια
προτίμηση προς το δεύτερο σενάριο της φινλανδικής πρότασης: πρώτα επικύρωση,
χωρίς δήλωση μη αναγνώρισης, και μετά άνοιγμα συναφών κεφαλαίων.

Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι η πρόταση της προεδρίας είναι απλώς μια
προσπάθεια να αποσπασθεί η σύμφωνη γνώμη όλων των εταίρων προς την κατεύθυνση
αποσόβησης της κρίσης. Αυτό δε σημαίνει πως ο κ. Παπαδόπουλος δεν θα μπορεί
ανά πάσα στιγμή να προβάλει «βέτο» στο άνοιγμα ή το κλείσιμο οποιουδήποτε
κεφαλαίου – είναι ένα δικαίωμα που του παρέχεται από τη διακυβερνητική μορφή
της διαπραγμάτευσης. Ως εκ τούτου, όπως λέγεται ακόμη και από τους πλέον
άσπονδους φίλους του Κύπριου Προέδρου στην έδρα της Κομισιόν: «Όλοι ξέρουν πως
τώρα είναι η ώρα που μπορεί ο Τάσσος να διαπραγματευθεί, όλοι γνωρίζουν ότι θα
το κάνει, όλοι ξέρουν ότι κρατά και το μαχαίρι και το πεπόνι… κι έχει και
την πολύτιμη βοήθεια της τουρκικής αδιαλλαξίας γι’ αυτό!».