Πετρελαϊκός εφιάλτης

Τορπίλη για την παγκόσμια οικονομία, τα χρηματιστήρια και τα νοικοκυριά
είναι η έκρηξη των τιμών του μαύρου χρυσού, που αν επιβεβαιωθούν οι εφιαλτικές
προβλέψεις των αναλυτών δεν αποκλείεται να σκαρφαλώσουν ακόμη και στα
επίπεδα-σοκ των 100 δολαρίων το βαρέλι τους επόμενους μήνες.

H πολεμική αντιπαράθεση στη Μέση Ανατολή ήδη έχει εκτοξεύσει την τιμή του
πετρελαίου στα 77 δολάρια (την Παρασκευή έκανε νέο ρεκόρ αγγίζοντας τα 78,4
δολάρια) προκαλώντας ντόμινο δραματικών οικονομικών επιπτώσεων, η διάρκεια και
η ένταση των οποίων είναι πλέον απρόβλεπτες.

Μειώνουν την κατανάλωση

Στην Ελλάδα η μέση τιμή της αμόλυβδης αναμένεται σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των
εταιρειών ότι θα αυξηθεί αυτήν την εβδομάδα κατά 3-4 λεπτά το λίτρο βάζοντας
φωτιά στους προϋπολογισμούς των ελληνικών νοικοκυριών. Τα τελευταία, όπως
προκύπτει από τα στοιχεία των εταιρειών εμπορίας που δείχνουν μείωση των
πωλήσεων κατά 5% τον Ιούνιο, ήδη έχουν αρχίσει να μειώνουν την κατανάλωση
καυσίμων λόγω των υψηλών τιμών. H άνοδος των τιμών των καυσίμων προκαλεί
αλυσιδωτές ανατιμήσεις στην αγορά σε εκατοντάδες βασικά προϊόντα και υπηρεσίες
όπως δείχνουν οι προβλέψεις για άνοδο του πληθωρισμού, τουλάχιστον στο 3,4%
τον Ιούλιο από 3,21% τον Ιούνιο, αλλά και οι προαναγγελίες για νέες αυξήσεις
τιμών στην αγορά έως 9,5% από εμπόρους και βιομηχάνους.

Τα χρηματιστήρια

Την ίδια στιγμή στα χρηματιστήρια επικρατεί κλίμα πανικού και οι βίαιες
αναταράξεις είναι μόνιμο φαινόμενο το τελευταίο διάστημα. Την Παρασκευή
συνεχίσθηκε η πτώση των μεγάλων ξένων χρηματιστηρίων με το Λονδίνο (FTSE) να
υποχωρεί κατά 1%, το Παρίσι (CAC 40) κατά 1,48% και τη Φρανκφούρτη (DAX) κατά
1,90%. Αναλυτές προβλέπουν ότι όσο διαρκεί η κρίση στη Μέση Ανατολή, η
περίοδος των αναταράξεων θα συνεχίζεται πολύ περισσότερο καθώς η παγκόσμια
οικονομία βρίσκεται σε κύκλο ανόδου των επιτοκίων η οποία πλήττει και τα
χρηματιστήρια. Από αυτή την άποψη η αναμενόμενη αύξηση στις 3 Αυγούστου από
την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα του βασικού της επιτοκίου θα συμβάλει στην
επιδείνωση του κλίματος.

Δεν λείπουν μάλιστα όσοι υπενθυμίζουν την «προφητεία» του επενδυτικού οίκου
Goldman Sachs, ότι ίσως η τιμή του πετρελαίου να φτάσει και στα 100 δολάρια το
βαρέλι. Σημειώνεται ότι σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τα επίπεδα αυτά αναλογούν
στις τιμές στις οποίες είχε εκτοξευτεί ο μαύρος χρυσός κατά τη διάρκεια της
περασμένης πετρελαϊκής κρίσης στις αρχές της δεκαετίας του ’80. Το σενάριο
αυτό, αν βέβαια επαληθευτεί, όχι μόνο θα πλήξει την οικονομία αλλά εκτιμάται
ότι θα πλήξει και το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων που βασίζεται στην πορεία του
χρηματιστηρίου. Όσον αφορά τις επιπτώσεις στην ανάπτυξη, εκτιμάται ότι για
κάθε δολάριο αύξηση στη διεθνή τιμή του πετρελαίου, αφαιρείται από τον ρυθμό
ανάπτυξης 0,25 της μονάδας, ενώ όσον αφορά τον πληθωρισμό, αυτός αυξάνεται
κατά 0,25 της μονάδας.

Κερδοσκοπικά παιχνίδια στην αγορά

Το Σαββατοκύριακο τα πρατήρια βενζίνης στα Χανιά πωλούσαν την αμόλυβδη στα επίπεδα του 1,16 ευρώ το λίτρο

THN ΙΔΙΑ ώρα πληθαίνουν τα ανησυχητικά μηνύματα σχετικά με τις
επιπτώσεις από την άνοδο της τιμής του μαύρου χρυσού και την κερδοσκοπία που
αυτή συνεπάγεται σε μια σειρά από τομείς της ελληνικής οικονομίας.
Χρησιμοποιώντας ως πρόσχημα την άνοδο του μεταφορικού κόστους λόγω του
πετρελαίου, οι τιμές πολλών οπωροκηπευτικών διπλασιάστηκαν την περασμένη
εβδομάδα, ακόμη και σε εποχικά είδη, ενώ αρτοποιοί και σούπερ μάρκετ
προαναγγέλλουν ανατιμήσεις το επόμενο διάστημα. Οι αρτοποιοί έκαναν λόγο για
ανατιμήσεις ώς 10% στην τιμή του ψωμιού, επικαλούμενοι την αύξηση του κόστους
λειτουργίας τους από το πετρέλαιο, ενώ γύρω στις 15 βιομηχανίες έχουν
αποστείλει νέους τιμοκαταλόγους στις λιανεμπορικές αλυσίδες με αυξήσεις ώς 7%
σε 14 κατηγορίες προϊόντων. Την ίδια ώρα και οι κατασκευαστές κτιρίων
προαναγγέλλουν αυξήσεις στο κόστος οικοδομής της τάξης του 10% ώς το τέλος του
έτους, καθώς επικαλούνται τις μεγάλες ανατιμήσεις έως και 40% που έγιναν μέσα
σε ένα εξάμηνο στα υλικά οικοδομών χάρη στην κούρσα του μπρεντ. Σύμφωνα με
τους κατασκευαστές, οι προμηθευτές τους, δοθείσης της ευκαιρίας,
εκμεταλλεύθηκαν την κούρσα του πετρελαίου και έχουν φορτώσει με αδικαιολόγητες
αυξήσεις τις τιμές βασικών οικοδομικών υλικών. Οι παρενέργειες από μια τέτοια
αύξηση στο κόστος οικοδομής – αν τελικά γίνει – θα κάνουν ακόμη πιο ακριβό
όνειρο την απόκτηση κατοικίας από του χρόνου, αφού σύμφωνα πάντα με τους
κατασκευαστές οι νέες αυξήσεις θα εμφανιστούν στην αγορά από το 2007.

Μειώνονται οι πωλήσεις βενζίνης

TO ΡΑΛΙ της αμόλυβδης βενζίνης κάνει τους οδηγούς να περιορίζουν τις
μετακινήσεις τους και να βάζουν στο ρεζερβουάρ τους λιγότερη ποσότητα
καυσίμου. Οι περισσότεροι οδηγοί, όπως λέει στέλεχος πολυεθνικής, δεν γεμίζουν
το ρεζερβουάρ αλλά βάζουν το πολύ έως 20 ευρώ βενζίνη.

Μάλιστα τα στοιχεία που έχει στα χέρια της ξένη εταιρεία εμπορίας, δείχνουν
ότι οι πωλήσεις της σε βενζίνη πέφτουν για πρώτη φορά με ρυθμό 5% σε σχέση με
πέρυσι, όταν σε αντίστοιχες συγκυρίες τα προηγούμενα χρόνια η μείωση στα
πρατήρια που ελέγχει δεν υπερέβαινε το 2,5%.

Οι νέες αυξήσεις κατά 3-4 λεπτά το λίτρο που αναμένονται στην αμόλυβδη λόγω
της ανόδου της τιμής του πετρελαίου την περασμένη Παρασκευή θα φανούν στην
αντλία από αύριο. Θα προκαλέσουν αύξηση της μέσης τιμής πανελλαδικά ίσως και
πάνω από 1,10 ευρώ. Την εβδομάδα που πέρασε η αμόλυβδη ανατιμήθηκε κατά
τουλάχιστον μισό έως ένα λεπτό για να διαμορφωθεί στα 1,080-1,085 ευρώ (το
υπουργείο Ανάπτυξης ανακοινώνει σήμερα τις ακριβείς τιμές). Σε μια τέτοια
περίπτωση, ακόμη και στα παραδοσιακά φθηνότερα πρατήρια της αγοράς, δεν θα
βρίσκει κανείς αμόλυβδη κάτω από ένα ευρώ. Ήδη, σε παραδοσιακά ακριβούς νομούς
της χώρας, όπως τα Χανιά, το Σαββατοκύριακο υπήρχαν πρατηριούχοι που πωλούσαν
την αμόλυβδη προς 1,16 ευρώ. Τις επιπτώσεις από το ράλι της βενζίνης νιώθουν
από πρώτο χέρι όσοι τις ημέρες αυτές ταξιδεύουν: Για παράδειγμα. ο οδηγός
μεσαίου κυβισμού οχήματος που καίει 10 λίτρα στα 100 χιλιόμετρα, για να κάνει
τη διαδρομή Αθήνα-Θεσσαλονίκη μετ’ επιστροφής πέρυσι τον Ιούλιο ξόδεψε 94
περίπου ευρώ. Φέτος, χρειάζεται 108 ευρώ περίπου, δηλαδή 14 ευρώ παραπάνω (15%
περισσότερα).