H «αμαρτωλή» ΔEKA φέρνει κέρδη

Έξι χρόνια μετά την προεκλογική περίοδο του 2000, το θρίλερ της ΔΕΚΑ με τις
επαναγορές μετοχών στο Χρηματιστήριο συνεχίζεται, κρύβοντας έντονο πολιτικό
παρασκήνιο και δικαστικές διαμάχες. Η παρέμβαση του Αρείου Πάγου, κατόπιν
κυβερνητικών αιτημάτων, με την οποία αναιρέθηκε η αρχική απαλλακτική απόφαση
για τους τότε ιθύνοντες της Δημόσιας Επιχείρησης Κινητών Αξιών, είναι το
τελευταίο επεισόδιο στο θρίλερ αυτό.

Πρωταγωνιστές στο θρίλερ είναι στελέχη του κυβερνώντος κόμματος και της
κυβέρνησης που εξακολουθούν να υποστηρίζουν ότι η ΔΕΚΑ ήταν το «μακρύ χέρι»
της τότε κυβέρνησης στην υπόθεση του Χρηματιστηρίου. Από την άλλη, όμως, η
αντιπολίτευση καταγγέλλει τη δικαστική εμμονή της κυβέρνησης και τονίζει ότι
επιδίωξη των στελεχών της Νέας Δημοκρατίας δεν είναι τίποτε άλλο από το να
επιτύχουν πάση θυσία μία καταδίκη των τότε υπηρεσιακών παραγόντων της ΔΕΚΑ,
την οποία θα επιχειρήσουν να χρησιμοποιήσουν ως επικοινωνιακό όπλο στις
προσεχείς εθνικές εκλογές.

Τι λένε οι αριθμοί

Πέρα, όμως από τις επιδιώξεις στελεχών της Νέας Δημοκρατίας, υπάρχουν και οι
αριθμοί. Όσοι χειρίστηκαν τις τύχες της ΔΕΚΑ κατά την προεκλογική περίοδο του
2000, τονίζουν ότι όποιος ακολουθούσε τα βήματά τους αγοράζοντας και
διακρατώντας μετοχές της Εθνικής, των Ελληνικών Πετρελαίων και του ΟΤΕ, θα
είχε καταγράψει υψηλές αποδόσεις και κέρδη. Το Ελληνικό Δημόσιο, από αυτές τις
επαναγορές, κερδίζει σήμερα 23 εκατομμύρια ευρώ, ενώ στα τέλη του περασμένου
Απριλίου, όταν το Χρηματιστήριο βρισκόταν στα ύψη, έφθασε να κερδίζει, ούτε
λίγο ούτε πολύ, περίπου 250 εκατομμύρια ευρώ.

Οι επτά υπηρεσιακοί παράγοντες που κατηγορούνταν ότι ζημίωσαν το Δημόσιο από
τις αγορές μετοχών που πραγματοποίησε η ΔΕΚΑ απηλλάγησαν στις αρχές του
περασμένου Δεκεμβρίου από τις κατηγορίες. Το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων
έκρινε ότι δεν μπορεί να στοιχειοθετηθεί εις βάρος τους το αδίκημα της
απιστίας περί την υπηρεσία εις βάρος του Δημοσίου, επειδή η ΔΕΚΑ είναι ανώνυμη
εταιρεία. Μετέτρεψε την κατηγορία σε πλημμέλημα (απιστία έναντι της
εταιρείας), το οποίο όμως είχε παραγραφεί λόγω της παρέλευσης πέντε ετών από
την τέλεσή του.

Οι περιπέτειές τους, όμως, δεν τελείωσαν. Μετά την απαλλακτική απόφαση αρχίζει
ένα κυβερνητικό μπαράζ αιτημάτων προς τη Δικαιοσύνη για την εκ νέου παραπομπή
τους. Οι ημερομηνίες έχουν ενδιαφέρον. H απαλλακτική απόφαση του Εφετείου
εξεδόθη στις 7 Δεκεμβρίου 2005. Μόλις εννέα ημέρες αργότερα, και ενώ δεν έχει
ακόμη καθαρογραφεί η απόφαση, στις 16 Δεκεμβρίου, ο πρόεδρος του Νομικού
Συμβουλίου του Κράτους αποστέλλει στον πρόεδρο του Αρείου Πάγου επείγουσα και
εμπιστευτική επιστολή, με την οποία ζητά την άσκηση αναίρεσης της σχετικής
απόφασης. H επιστολή συνοδεύεται από αναφορά του νομικού συμβούλου του
υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών, η οποία συντάχθηκε στις 9 Δεκεμβρίου,
μόλις δύο ημέρες μετά την απαλλακτική απόφαση. Στην αναφορά προβάλλονται οι
νομικοί λόγοι για τους οποίους θα πρέπει να γίνει αναίρεση της απόφασης.

Ο πρόεδρος του Αρείου Πάγου μεταβιβάζει τον σχετικό φάκελο σε αντεισαγγελέα
του ανώτατου δικαστηρίου. Ο αντεισαγγελέας αποφαίνεται στις 3 Μαρτίου 2006 ότι
δεν συντρέχουν λόγοι για να ασκηθεί αναίρεση της απαλλακτικής απόφασης και
απορρίπτει το σχετικό αίτημα. Την ίδια ημέρα, στις 3 Μαρτίου, ο γενικός
γραμματέας του υπουργείου Οικονομικών κ. Γ. Κουρής, υπογράφων ως πρόεδρος της
ΔΕΚΑ AE, υποβάλλει εκ νέου αίτημα προς τον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου για την
αναίρεση της απόφασης. Ο πρόεδρος του Αρείου Πάγου αναθέτει το νέο αίτημα σε
δεύτερο αντεισαγγελέα. Ο τελευταίος, δέκα ημέρες μετά την υποβολή του
αιτήματος αναίρεσης, στις 13 Μαρτίου ασκεί αναίρεση της αρχικής απαλλακτικής
αποφάσεως. Σύντομα, τα επτά στελέχη της ΔΕΚΑ θα κληθούν και πάλι να καθίσουν
στο εδώλιο του κατηγορουμένου επειδή, όπως τονίζουν, έφεραν κέρδη στο δημόσιο
ταμείο.

H αρχή της περιπέτειας

Τα γεγονότα που οδήγησαν αρχικά ενώπιον της Δικαιοσύνης τα πρώην μέλη του
Διοικητικού Συμβουλίου της ΔΕΚΑ αρχίζουν να ξεδιπλώνονται στις αρχές Μαρτίου
2000, μερικές εβδομάδες πριν από τις εθνικές εκλογές. Ο τότε πρωθυπουργός K.
Σημίτης, σε ομιλία του στο Ζάππειο, ανακοινώνει την υποβολή αιτήματος ένταξης
της χώρας στη ζώνη του ευρώ. H ανακοίνωση μεταδίδεται τηλεοπτικά και με την
έναρξη της μετάδοσης εκδηλώνεται κύμα μαζικών πωλήσεων μετοχών στο
Χρηματιστήριο. H κυβέρνηση κάνει λόγο για «παιχνίδι» που στοχεύει στην
απαξίωση του Χρηματιστηρίου.

Στις κυβερνητικές συσκέψεις που ακολουθούν – και ενώ οι μετοχές δέχονται
απανωτά χτυπήματα – αποφασίζεται η λήψη μέτρων σταθεροποίησης της αγοράς.
Κυβερνητικά στελέχη που χειρίστηκαν τότε την όλη επιχείρηση τονίζουν ότι η
πρακτική αυτή ακολουθείται σε όλες τις ανεπτυγμένες χώρες, όταν κλυδωνίζονται
οι αγορές τους, και αναφέρουν ως παραδείγματα τις μαζικές αγορές που
πραγματοποίησαν οι χρηματιστηριακές αρχές και οι επιχειρήσεις μετά το
τρομοκρατικό χτύπημα της 11ης Σεπτεμβρίου στη Νέα Υόρκη, αλλά και τη στήριξη
στις αγορές της Νοτιοανατολικής Ασίας κατά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 1997.

Τα τότε κυβερνητικά στελέχη έχουν πέντε επιπλέον λόγους για να στηρίξουν την
κλυδωνιζόμενη χρηματιστηριακή αγορά. Μετά την υποβολή του αιτήματος ένταξης
της χώρας στην ΟΝΕ, θα ακολουθήσουν εκθέσεις από πέντε κορυφαία κοινοτικά
όργανα για την κρίση της τύχης του ελληνικού αιτήματος, όπως είναι η Ευρωπαϊκή
Κεντρική Τράπεζα και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

H N.Δ. δεν… ξεχνά

Στο πλαίσιο αυτό η ΔΕΚΑ αναλαμβάνει δράση, προκειμένου να εξισορροπήσει την
αγορά. H ίδια η ΔΕΚΑ έχει έναν παραπάνω λόγο για να το κάνει. Πρέπει να
προστατεύσει την αξία του χαρτοφυλακίου της, το οποίο είναι γεμάτο από μετοχές
κρατικών τραπεζών και επιχειρήσεων. Ενδεικτικό του κλίματος που επικρατεί
είναι, ότι μερικές ημέρες πριν από τις εκλογές, ακόμη και ο σημερινός
πρωθυπουργός – τότε αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης – κάνει λόγο για
την ανάγκη «μικρο-ενέσεων» ρευστότητας στην αγορά. Το ΠΑΣΟΚ κερδίζει τις
εκλογές του 2000, αλλά η N.Δ. δεν ξεχνά τη ΔΕΚΑ. Έπειτα από μηνυτήριες
αναφορές στελεχών της στη Δικαιοσύνη ασκήθηκε δίωξη εναντίον των επτά μελών
του Δ.Σ. της εταιρείας.

Οι επαναγορές και τα κέρδη

Κατά την περίοδο των τεσσάρων προεκλογικών εβδομάδων του 2000, η ΔΕΚΑ αγόρασε:

* 4.497.715 μετοχές της Εθνικής Τράπεζας. Στα χρόνια που ακολούθησαν,
οι μετοχές αυτές λόγω διανομής δωρεάν μετοχών από διάσπαση (split) και με την
πρόσφατη αύξηση μετοχικού κεφαλαίου έφθασαν τις 12.593.602. Στα τέλη Απριλίου
προέκυπταν κέρδη για τη ΔΕΚΑ από τις αγορές μετοχών της Εθνικής που
πραγματοποιήθηκαν την προεκλογική περίοδο του 2000, τα οποία ανέρχονταν σε
123,7 εκατομμύρια ευρώ. Με δεδομένο ότι η τιμή της μετοχής της Εθνικής
υποχώρησε στη συνέχεια, τα κέρδη αυτά ψαλιδίστηκαν. * 11.506.000 μετοχές
των Ελληνικών Πετρελαίων. Από αυτές, με βάση τα διανεμηθέντα μερίσματα και
την τιμή της μετοχής στα τέλη Απριλίου (28/4), προέκυπτε κέρδος για το Δημόσιο
0,85 ευρώ ανά μετοχή ή συνολικά 9,7 εκατ. ευρώ. Μετά την υποχώρηση της τιμής
(κλείσιμο 10/7), προκύπτει ότι το Δημόσιο χάνει περίπου 9,7 εκατ. ευρώ.

* 9.454.600 μετοχές του ΟΤΕ. Από αυτές προκύπτει ζημία 9,03 ευρώ ανά
μετοχή. Οι ζημιές, όμως, υπερκαλύπτονται και προκύπτουν κέρδη για το Δημόσιο,
αν αναλογιστεί κανείς ότι με βάση αυτές τις μετοχές συνάφθηκε ανταλλάξιμο
δάνειο, ύψους 856 εκατ. ευρώ, έναντι προνομιακού επιτοκίου. Από την έκπτωση
στο επιτόκιο προκύπτει όφελος για το Δημόσιο, το οποίο υπερκαλύπτει τις ζημίες
που προκύπτουν από τη μείωση της χρηματιστηριακής τιμής.