Bόμβα υπέρ συνεταιρισμών

Απόφαση – βόμβα του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων δίνει
τέλος στην πολυετή ταλαιπωρία εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων πολιτών, μελών
οικοδομικών συνεταιρισμών, που εν αγνοία τους αγόρασαν κάποτε δασικές
εκτάσεις.

Νίκος Αλιβιζάτος. Ο καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου εκπροσώπησε τον Οικοδομικό Συνεταιρισμό Αναπήρων και Θυμάτων Πολέμου, που θα αποζημιωθεί από το ελληνικό κράτος

Με την απόφαση, που εκδόθηκε χθες, υποχρεώνεται το Ελληνικό Δημόσιο να
καταβάλει αποζημιώσεις στα μέλη συνεταιρισμού που αγόρασαν δασική έκταση στο
Γουδί, εν αγνοία τους, και ουδέποτε μπόρεσαν να την αξιοποιήσουν. Τα μέλη του
δικαστηρίου έκριναν ότι κάθε κράτος έχει δικαίωμα να ασκεί οικολογική
πολιτική, αλλά υποχρεούται να αποζημιώνει τους πολίτες που αγόρασαν δασικές
εκτάσεις με καλή πίστη και όχι με δόλο.

H απόφαση δίνει τέλος στην πολυετή ταλαιπωρία των μελών του συγκεκριμένου
συνεταιρισμού, καθώς το Ελληνικό Δημόσιο υποχρεούται να την εφαρμόσει,
καταβάλλοντας τις ανάλογες αποζημιώσεις. Παράλληλα συνιστά δεδικασμένο για
όσους πολίτες έχουν περιουσία, αλλά δεν μπορούν να την αξιοποιήσουν και θα
επιχειρήσουν να διεκδικήσουν αποζημιώσεις διά της δικαστικής οδού. Αν και όπως
εκτιμάται, με δεδομένη τη συγκεκριμένη απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, το
Ελληνικό Δημόσιο είναι πιθανό να διευθετήσει με τον ίδιο τρόπο και άλλες
παρεμφερείς υποθέσεις.

Προσφυγή το 2002

Στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων είχε προσφύγει από το 2002, ο
Οικοδομικός Συνεταιρισμός Αναπήρων και Θυμάτων Πολέμου, ο οποίος αγόρασε το
1957 μια έκταση 50 στρεμμάτων στο Γουδί. Από τότε περίπου άρχισε και η
περιπέτεια των μελών του συνεταιρισμού, καθώς το Ελληνικό Δημόσιο υποστήριζε
ότι η έκταση δεν ανήκε στους αρχικούς ιδιοκτήτες που την πούλησαν στον
συνεταιρισμό αντί 400.000 δραχμών, αλλά στο κράτος. Το 1960 ωστόσο, η επίμαχη
έκταση επιτάχθηκε από τις Ένοπλες Δυνάμεις χωρίς να αποζημιωθούν οι
ιδιοκτήτες, στους οποίους τελικά – τέσσερα χρόνια αργότερα – δόθηκε ως
αντάλλαγμα έκταση 100 στρεμμάτων στη θέση Κορακοβούνι Χολαργού.

Οι υποχρεώσεις του Δημοσίου

H χθεσινή απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων υποχρεώνει το ελληνικό κράτος να αποζημιώσει μέλη συνεταιρισμού που αγόρασαν δάσος εν αγνοία τους. Τα μέλη του δικαστηρίου έκριναν ότι κάθε κράτος έχει δικαίωμα να ασκεί οικολογική πολιτική, αλλά υποχρεούται να αποζημιώνει τους πολίτες που αγόρασαν δασικές εκτάσεις με καλή πίστη και όχι με δόλο

Σύμφωνα με τον δασικό νόμο, σε περιπτώσεις όπου λόγω του δασικού χαρακτήρα της
έκτασης, ο ιδιοκτήτης της χάνει το δικαίωμά του να αξιοποιήσει την περιουσία
του, το Δημόσιο υποχρεούται είτε να την απαλλοτριώσει και να καταβάλει τη
νόμιμη αποζημίωση είτε να παραχωρήσει στους δικαιούχους έκταση αντίστοιχης
αξίας στην ίδια περιοχή, όπου θα μπορούν να χτίσουν.

Ωστόσο, στην περίπτωση του Οικοδομικού Συνεταιρισμού των Αναπήρων και Θυμάτων
Πολέμου, εκτός από το γεγονός ότι η νέα έκταση δεν βρισκόταν στην ίδια
περιοχή, όπως ορίζει ο νόμος, ήταν και αυτή αμφισβητούμενη ως προς τη
δυνατότητα που είχαν οι ιδιοκτήτες της να ανεγείρουν οικοδομές. Έτσι συνέχισαν
τον αγώνα τους, εξαντλώντας όλα τα ένδικα μέσα που τους παρέχει η εθνική
νομοθεσία. H σιωπή του Δημοσίου, το 1999, στην πρόταση των μελών του
συνεταιρισμού να διευθετηθεί το ζήτημα, είτε με απαλλοτρίωση είτε με νέα
ανταλλαγή εκτάσεων, οδήγησε τα μέλη του συνεταιρισμού να προσφύγουν στο
Συμβούλιο της Επικρατείας, που όμως απέρριψε την προσφυγή τους.

Έτσι, το 2002, ο Οικοδομικός Συνεταιρισμός Αναπήρων και Θυμάτων Πολέμου,
εκπροσωπούμενος από τον καθηγητή του Συνταγματικού Δικαίου κ. N. Αλιβιζάτο και
την κ. E. Κιουσοπούλου, προσέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων
Δικαιωμάτων, διεκδικώντας τα νόμιμα.

Θα καθοριστεί η αποζημίωση

Με την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου που εκδόθηκε χθες, τέσσερα χρόνια
μετά την προσφυγή, απορρίφθηκαν οι ισχυρισμοί του Ελληνικού Δημοσίου, το οποίο
υποχρεώνεται τώρα να καταβάλει αποζημιώσεις στα μέλη του συνεταιρισμού. H
απόφαση δεν καθορίζει το ύψος της αποζημίωσης, αλλά καλεί τους διαδίκους να
υποβάλουν εντός τριών μηνών γραπτώς τις προτάσεις τους επί του θέματος και να
ενημερώσουν το δικαστήριο για οποιαδήποτε συμφωνία έχει ενδεχομένως συναφθεί
μεταξύ τους.