Yπερχρεώνουν και δεν ενημερώνουν

Τέσσερα «φάουλ» κάνουν οι τράπεζες στους πελάτες τους: δεν τους πληροφορούν
εγκαίρως και πλήρως για τις αλλαγές στις συμβάσεις δανείων, καρτών και
καταθέσεων, τους επιβαρύνουν με υψηλές προμήθειες για τη μηνιαία ή την
τριμηνιαία ενημέρωση που τους κάνουν, τους δελεάζουν με παραπλανητικές ή
ασαφείς διαφημίσεις και δεν αναπροσαρμόζουν εγκαίρως τα κυμαινόμενα επιτόκια
των παλαιών δανείων.

Οι παραβάσεις των τραπεζών εις βάρος των καταναλωτών επιβεβαιώθηκαν χθες από
τα πρόστιμα που επέβαλε σε οκτώ από αυτές η Τράπεζα της Ελλάδος.

Αν και τα πρόστιμα της Τραπέζης της Ελλάδος – που ισοδυναμούν με περίπου
315.000 ευρώ – θεωρούνται… συμβολικά σε σχέση με τα κέρδη που έχουν
ανακοινώσει οι τράπεζες τα τελευταία χρόνια και εξυπηρετούν τη δημιουργία
εντυπώσεων, εν τούτοις επιβεβαιώνουν τη δεινή θέση στην οποία βρίσκονται
εκατοντάδες χιλιάδες δανειολήπτες και καταθέτες που είναι έκθετοι στις
«γκρίζες» και πολλές φορές παραπλανητικές πρακτικές των τραπεζών.

Παγίδες σε νέα προϊόντα

H χθεσινή απόφαση της Τραπέζης της Ελλάδος συνδέεται πάντως με την κριτική που
δέχθηκε τις τελευταίες ημέρες για ελλιπή εποπτεία στο τραπεζικό σύστημα σε
σχέση με την προστασία των δικαιωμάτων των καταναλωτών, οι οποίοι τελικά είναι
απροστάτευτοι.

Κι αυτό γιατί εκτός από τα υψηλά επιτόκια και τις «τσουχτερές» προμήθειες που
πληρώνουν οι Έλληνες δανειολήπτες σε μια σειρά από συναλλαγές συγκριτικά με
τους Ευρωπαίους εταίρους τους, οι πελάτες των τραπεζών το τελευταίο διάστημα
βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα μπαράζ διαφημίσεων που κρύβουν παγίδες όσον
αφορά τα νέα προϊόντα που διαθέτουν οι τράπεζες στην καταναλωτική και
στεγαστική πίστη. Επιπλέον, συχνά βρίσκονται προ τετελεσμένου γεγονότος, καθώς
δεν ενημερώνονται εγκαίρως για τις αλλαγές που κάνουν από μόνες τους οι
τράπεζες στις συμβάσεις, ενώ ταυτόχρονα χρεώνονται με υψηλές προμήθειες για
την ενημέρωση που οι τράπεζες είναι υποχρεωμένες να προσφέρουν. Παράλληλα, τα
τελευταία χρόνια οι τράπεζες δεν μείωσαν όσο μειώθηκαν τα επιτόκια του ευρώ τα
κυμαινόμενα επιτόκια των παλιών δανείων τους, τα οποία και καθορίζουν οι
ίδιες.

Για τους λόγους αυτούς, η Τράπεζα της Ελλάδος επέβαλε χθες πρόστιμα σε οκτώ
τράπεζες, χωρίς να ανακοινώσει ποιες είναι αυτές, με τη μορφή άτοκης κατάθεσης
έξι μηνών συνολικά 14.453.000 ευρώ.

1. Δεν ενημερώνουν ούτε για μονομερείς αλλαγές

ΟΙ ΤΡΑΠΕΖΕΣ δεν ενημερώνουν εγκαίρως τους πελάτες τους για αλλαγές που
κάνουν από μόνες τους στις συμβάσεις δανείων και καρτών. Σύμφωνα με την
προθεσμία που έχει θέσει για τον σκοπό αυτό η Τράπεζα της Ελλάδος, οι πελάτες
πιστωτικών καρτών, δανείων και άλλων τραπεζικών προϊόντων πρέπει να
ενημερώνονται τουλάχιστον 30 ημέρες πριν για τις όποιες αλλαγές στο επιτόκιο
αλλά και τους όρους της σύμβασής τους, προκειμένου να μπορούν να καταγγείλουν
τη σύμβασή τους αν δεν συμφωνούν με τις αλλαγές. Για παράδειγμα, οι τράπεζες
αυξάνουν την ετήσια συνδρομή στις πιστωτικές κάρτες, αυξάνουν τις προμήθειες
στις χρηματιστηριακές συναλλαγές ή ανεβάζουν το επιτόκιο των δανείων και των
καρτών, όμως οι δανειολήπτες πληροφορούνται τις επιπλέον χρεώσεις αυτές είτε
ελάχιστο χρονικό διάστημα πριν αυτές εφαρμοσθούν είτε ακόμα και «κατόπιν
εορτής», συνήθως με τον μηνιαίο λογαριασμό τους.

Παράλληλα, στα ενημερωτικά κείμενα υπάρχουν συχνά «ψιλά γράμματα» αλλά και
κρυφές χρεώσεις, ενώ σε πολλά καταστήματα δεν υπάρχουν σε κοινή θέα οι
απαραίτητες πληροφορίες (π.χ. επιτόκια, χρεώσεις κ.λπ.), παρά το γεγονός ότι
κάτι τέτοιο προβλέπεται από την Τράπεζα της Ελλάδος.

2. Χρεώσεις για προμήθειες-μυστήριο

ΟΙ ΤΡΑΠΕΖΕΣ χρεώνουν τους πελάτες τους κάθε μήνα με υπέρογκα έξοδα για
ενημέρωση, που σύμφωνα με τις διατάξεις της Τραπέζης της Ελλάδος είναι
υποχρεωμένες να παρέχουν. Σε πολλές περιπτώσεις, πελάτες που συμμετέχουν σε
αμοιβαία κεφάλαια διατηρούν λογαριασμό σε χρηματιστηριακή εταιρεία που είναι
θυγατρική της τράπεζας, έχουν πάρει δάνειο ή ακόμα και έχουν λογαριασμό
καταθέσεων με χαμηλό υπόλοιπο, χρεώνονται κάθε μήνα ή τρίμηνο για τα
ενημερωτικά σημειώματα που λαμβάνουν το σπίτι τους. H χρέωση αυτή κυμαίνεται
από 30 λεπτά έως και 1 ευρώ, ανάλογα με την τράπεζα ή και τον λογαριασμό, πολύ
συχνά όμως έχουν τον χαρακτήρα επιπλέον προμήθειας, καθώς ξεπερνούν κατά πολύ
το κόστος των τραπεζών για τη διαδικασία αυτή. Επιπλέον, συχνά οι τράπεζες δεν
ενημερώνουν αναλυτικά τους πελάτες τους για τα έξοδα αυτά, όπως ορίζει η
Τράπεζα της Ελλάδος.

3. Οι διαφημίσεις που κρύβουν παγίδες…

ME ΑΣΑΦΕΙΣ και ακατανόητες διαφημίσεις συχνά οι τράπεζες επιδιώκουν να
προσελκύσουν πελάτες, χωρίς να αναφέρουν όλα τα χαρακτηριστικά των προϊόντων
τους, αλλά και τα «ψιλά γράμματα» που υπάρχουν στις συμβάσεις. Για παράδειγμα,
στις περιπτώσεις όπου οι τράπεζες δίνουν δωρεάν χρήματα για κάθε στεγαστικό
δάνειο, στο κείμενο της διαφήμισης δεν αναφέρεται ότι σε περίπτωση πρόωρης
αποπληρωμής του δανείου ή μεταφοράς του σε άλλη τράπεζα οι δανειολήπτες θα
πρέπει να επιστρέψουν ένα μέρος των χρημάτων αυτών. Αντίστοιχα, στα στεγαστικά
δάνεια με προστασία επιτοκίου, οι τράπεζες δεν αναφέρουν ότι επιβαρύνουν τους
δανειολήπτες με ποινή πρόωρης αποπληρωμής. Επίσης, στις διαφημίσεις για
προγράμματα μεταφοράς υπολοίπου «ξεχνούν» να αναφέρουν το επιτόκιο μετά την
περίοδο χάριτος, ενώ υπολογίζουν τη Συνολική Ετήσια Πραγματική Επιβάρυνση
(ΣΕΠΕ) κατά τρόπον ώστε το τελικό κόστος να εμφανίζεται ως το χαμηλότερο
δυνατό, ανεξάρτητα αν αυτό μόνο θεωρητικά αντιστοιχεί στην πραγματικότητα.

4. «Ξεχνούν» να ρίξουν τα κυμαινόμενα επιτόκια!..

ΟΙ ΤΡΑΠΕΖΕΣ «ξεχνούν» να αναπροσαρμόσουν τα κυμαινόμενα επιτόκια των
παλαιών δανείων που έχουν χορηγήσει, παρά την πτώση των επιτοκίων της
Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και, παράλληλα, δεν ενημερώνουν τους πελάτες
τους για τις εξελίξεις. Στα στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια που δεν
εξαρτώνται από το βασικό επιτόκιο της EKT ή από το διατραπεζικό επιτόκιο
Euribor, οι τράπεζες καθορίζουν οι ίδιες το κυμαινόμενο επιτόκιο δανεισμού.
Εντούτοις, και παρά την πτώση των επιτοκίων τα τελευταία χρόνια, συνεχίζουν να
χρεώνουν αδικαιολόγητα τους παλαιούς δανειολήπτες με επιτόκια άνω του 5,5%,
ενώ το μέσο κυμαινόμενο επιτόκιο σήμερα δεν ξεπερνά το 4,5%.

Οι άλλες ποινές – για άλλες παραβάσεις

H Τράπεζα της Ελλάδος επέβαλε πρόστιμο με τη μορφή εξάμηνης άτοκης κατάθεσης
1.866.000 ευρώ σε επτά τράπεζες, για τη μη τήρηση διατάξεων που αφορούν
ξέπλυμα βρώμικου χρήματος. Επίσης, επέβαλε πρόστιμο ύψους 54.000 ευρώ σε
τέσσερα πιστωτικά ιδρύματα για μη άμεση παράδοση στην Αστυνομία πλαστών
χαρτονομισμάτων και για τη μη έγκαιρη παροχή στοιχείων σε οφειλέτες, καθώς και
πρόστιμα ύψους 20.000 ευρώ σε δύο για παράβαση κανόνων διαφάνειας και
διατάξεων εποπτικού περιεχομένου.