Συμφώνησαν να… διαφωνήσουν

Πρόκειται μάλλον για μια συμφωνία που έγινε με το ζόρι. Ο Πρόεδρος Τάσσος
Παπαδόπουλος και ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Μεχμέτ Αλί Ταλάτ μονόγραψαν το Σάββατο
– ύστερα από τρεις ώρες διαβουλεύσεων – το κείμενο που τους πρότεινε ο
απεσταλμένος των Ηνωμένων Εθνών Ιμπραχίμ Γκαμπάρι, αλλά προτού στεγνώσει το
μελάνι τη συμφωνία τυλίγουν σύννεφα απαισιοδοξίας.

Περίσσεψαν τα χαμόγελα κατά τη μονογραφή του κειμένου του απεσταλμένου των Ηνωμένων Εθνών Ιμπραχίμ Γκαμπάρι ανάμεσα στον Τάσσο Παπαδόπουλο και τον Μεχμέτ Αλί Ταλάτ. Ωστόσο προτού στεγνώσει το μελάνι, τη συμφωνία τυλίγουν σύννεφα απαισιοδοξίας

«Ο Γκαμπάρι δεν θα έπρεπε να είχε έλθει», έλεγε διπλωματική πηγή. Από την ώρα
όμως που ο αξιωματούχος των Ηνωμένων Εθνών πάτησε το πόδι του στην Κύπρο και
κατά τρόπο πεισματικό επεδίωκε τριμερή συνάντηση, ο Τάσσος Παπαδόπουλος δεν θα
μπορούσε να πει όχι. Διότι ο Γκαμπάρι εξασφάλισε την υποστήριξη των πέντε
μόνιμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας και μια άρνηση του κ. Παπαδόπουλου να
συμμετάσχει θα παρουσίαζε ξανά την ελληνοκυπριακή πλευρά ως αδιάλλακτη. Πολύ
περισσότερο που στη Νέα Υόρκη ο Κόφι Ανάν και το Συμβούλιο Ασφαλείας
περιμένουν την έκθεσή του για να χαράξουν πορεία.

Το επάνω χέρι

Επιπροσθέτως ο Κύπριος Πρόεδρος με όπλο τη συμφωνία των Παρισίων για τη
λειτουργία των τεχνικών επιτροπών είχε το επάνω χέρι, αφού ο κ. Ταλάτ –
δηλώνοντας ότι η συμφωνία των Παρισίων δεν τον δεσμεύει – επί μήνες αρνούνταν
να συζητήσει και θέματα ουσίας του Κυπριακού, πέραν αυτών της καθημερινότητας.

Έτσι ο κ. Ταλάτ θέλοντας να μπει και αυτός στο παιχνίδι επεδίωξε τη συνάντηση
ώστε να μετατρέψει τη διμερή συμφωνία Παπαδόπουλου – Ανάν για τη λειτουργία
τεχνικών επιτροπών σε τριμερή, με τη δική του συμμετοχή. Τα κατάφερε, αλλά το
κέρδος για την ελληνοκυπριακή πλευρά είναι ότι ο κ. Ταλάτ αποδέχθηκε κάτι που
ήθελε να αποφύγει. Δηλαδή ότι χωρίς συζήτηση και θεμάτων ουσίας του Κυπριακού
δεν θα υπάρξει και συζήτηση θεμάτων καθημερινότητας ή μέτρων οικοδόμησης
εμπιστοσύνης.

Απαισιοδοξία

Κυβερνητικές πηγές δεν κρύβουν την απαισιοδοξία τους ως προς το αν θα υπάρξουν
οποιαδήποτε αποτελέσματα από τη συμφωνία αυτή, ενώ ο Κύπριος Πρόεδρος δήλωσε
προτού αναχωρήσει για την Αθήνα ότι τα δύσκολα έπονται, διευκρινίζοντας ότι το
ζητούμενο είναι αν θα υπάρξουν κοινές θέσεις των δύο πλευρών για τα θέματα
ουσίας που πρέπει – κατά τη συμφωνία – να συζητηθούν παραλλήλως και
ταυτοχρόνως με τα θέματα καθημερινότητας, από το τέλος Ιουλίου.

Από την άλλη πλευρά, ο κ. Ταλάτ έσπευσε να ξεκαθαρίσει ότι η τουρκική πλευρά
θεωρεί πως το σχέδιο Ανάν είναι η βάση για λύση του Κυπριακού και ότι οι
θέσεις τους όταν θα συζητούνται τα θέματα ουσίας θα βρίσκονται εντός των
παραμέτρων του σχεδίου Ανάν. Με άλλα λόγια όποιες άλλες προτάσεις εκ μέρους
ελληνοκυπριακής πλευράς διατυπωθούν, θα απορρίπτονται από την τουρκική. Εδώ
ακριβώς είναι το κομβικό σημείο.

«Τι θα γράψω εγώ;»

H απαισιοδοξία των κυβερνητικών κύκλων στηρίζεται στο τι έγινε κατά την
τριμερή συνάντηση, αφού σύμφωνα με τους ίδιους κύκλους ο κ. Ταλάτ αρνήθηκε να
πει ποια είναι τα θέματα ουσίας που θέλει να συζητήσει και μόνο όταν ο κ.
Γκαμπάρι ουσιαστικά τον απείλησε με τη φράση «τότε τι θα γράψω εγώ στην έκθεσή
μου προς το Συμβούλιο Ασφαλείας;» συμφώνησε να δώσει κατάλογο τις επόμενες
ημέρες. Αντιθέτως, ο Τάσσος Παπαδόπουλος ανέφερε τα θέματα της διακυβέρνησης,
της ενιαίας οικονομίας, το θέμα της Αμμοχώστου, των εποίκων και το
περιουσιακό.

Αξιολόγηση για Άγκυρα

Ταυτοχρόνως, οι ίδιες κυβερνητικές πηγές διατυπώνουν φόβους ότι η υλοποίηση
της συμφωνίας που πέτυχε ο κ. Γκαμπάρι σε συνδυασμό με τη διαφαινόμενη
αναζωπύρωση του αμερικανικού ενδιαφέροντος για το Κυπριακό, το οποίο θα
εκδηλωθεί με την επίσκεψη Μπράιζα στο τρίγωνο Λευκωσία – Αθήνα – Άγκυρα, είναι
δυνατόν να αποτελέσει ένα πρώτης τάξεως άλλοθι για την Άγκυρα κατά τη
διαδικασία αξιολόγησής της από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Δέσμευση για επανένωση της Κύπρου

TO ΣΥΜΦΩΝΗΜΕΝΟ κείμενο που ανέγνωσε μετά τη συνάντηση ο βοηθός γενικός
γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών για πολιτικές υποθέσεις κ. Ιμπραχίμ Γκαμπάρι
έχει ως εξής:

Δέσμη αρχών

1. Δέσμευση για επανένωση της Κύπρου στη βάση μιας διζωνικής,
δικοινοτικής ομοσπονδίας και πολιτικής ισότητας, όπως περιγράφεται στα σχετικά
ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας.

2. Αναγνώριση του γεγονότος ότι το στάτους κβο είναι απαράδεκτο και ότι
η παράτασή του θα είχε αρνητικές επιπτώσεις για τους Τουρκοκυπρίους και τους
Ελληνοκυπρίους.

3. Δέσμευση ότι μια συνολική λύση είναι και επιθυμητή και δυνατή και
δεν θα έπρεπε να καθυστερήσει περαιτέρω.

4. Συμφωνία όπως αρχίσει αμέσως μια διαδικασία που θα συνεπάγεται
δικοινοτική συζήτηση επί θεμάτων που επηρεάζουν την καθημερινή ζωή των
ανθρώπων και άλλων ουσιαστικών θεμάτων, για την επίτευξη μιας συνολικής λύσης.

5. Δέσμευση να διασφαλιστεί η «κατάλληλη ατμόσφαιρα» ώστε η διαδικασία
να είναι επιτυχής. Σε σχέση με αυτό, μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης είναι
απαραίτητα, τόσο για βελτίωση της ατμόσφαιρας όσο και για βελτίωση της ζωής
των Τουρκοκυπρίων και των Ελληνοκυπρίων. Επίσης, σε σχέση με αυτό, θα πρέπει
να τεθεί τέρμα στο λεγόμενο «παιχνίδι ευθυνών».

Αποφάσεις των δύο ηγετών

Οι Τεχνικές Επιτροπές για θέματα που επηρεάζουν την καθημερινή ζωή των
ανθρώπων θα αρχίσουν στο τέλος Ιουλίου, με την προϋπόθεση ότι οι δύο ηγέτες θα
έχουν ανταλλάξει κατάλογο θεμάτων ουσίας και τα περιεχόμενά του θα έχουν
μελετηθεί από δικοινοτικές ομάδες εργασίας αποτελούμενες από εμπειρογνώμονες
και θα οριστικοποιηθούν από τους δύο ηγέτες.

Οι δύο ηγέτες θα συναντώνται, από καιρού εις καιρόν, για να δίνουν
κατευθύνσεις στις δικοινοτικές ομάδες εργασίας και να αναθεωρούν την εργασία
των Τεχνικών Επιτροπών.