TPITH AΠOΨH Στα ίχνη… του υποκινητή!

«Δεν είναι ο νόμος πλαίσιο,

δεν είναι οι βαθμοί,

είναι που μας τρώνε όλη τη ζωή»

Ακόμα μια φορά ήλθαν οι νέοι, αυτός ο ευαίσθητος σεισμογράφος των γενικότερων
κοινωνικών και πολιτικών διεργασιών, να επαναφέρουν στο προσκήνιο τη ζωντανή
πολιτική και την αποτελεσματικότητά της, να ανάψουν φωτιές φέρνοντας με τον
δικό τους τρόπο στην επικαιρότητα τον κόσμο των δραστήριων – δυσαρεστημένων!

Με το παρελθόν δεν ξεμπερδεύεις εύκολα και όλα δείχνουν ότι οι φοιτητές θέλουν
να κλείσουν τους λογαριασμούς μαζί του και να ανοίξουν λογαριασμούς με το
μέλλον. Τα «αγέννητα» των μαθητικών καταλήψεων της περιόδου 1990-1991 και του
Κοντογιαννόπουλου, οι έφηβοι των κινητοποιήσεων της αντιεκπαιδευτικής
μεταρρύθμισης Αρσένη (’98-’99), οι νέοι των αντιπολεμικών διαδηλώσεων «έσκασαν
ξανά μύτη», κάνοντας κομμάτια τα δεσμά των ψευδαισθήσεων και μαζί τους την
ησυχία των δεσμοφυλάκων τους.

Στα πλαίσια αυτά μπορεί κανείς να ερμηνεύσει, κατ’ αρχήν, τις φοιτητικές
κινητοποιήσεις, τους όρους της επώασής τους, καθώς και τις «διασυνδέσεις»
τους. Είναι φανερό ότι οι αντιδράσεις των φοιτητών δεν έπεσαν ούτε «από τον
ουρανό», όπως υποστηρίζεται από τους στενόθωρους οπαδούς τού αυθορμητισμού,
ούτε οργανώθηκαν από κάποια γνωστά ή άγνωστα «κέντρα», σύμφωνα με τις μυωπικές
θεωρίες «περί υποκινητών». Αποτελούν, ανεξάρτητα από τα μηνύματα, τις
«εγγραφές» και τις «καταγραφές τους», μια φυσική αντίδραση, τόσο φυσική όσο
φυσικό είναι το να βρέχει όταν στον ουρανό συσσωρεύονται τα σύννεφα!

Είναι ανάγκη να ερμηνεύσουμε, προβάλλοντας δύο στοιχεία που δεν είχαν μέχρι
σήμερα πρόσβαση στις αναλύσεις της εκπαιδευτικής κρίσης, μια ιδιαίτερη πλευρά
των φοιτητικών κινητοποιήσεων που ηγεμονεύει στα «χαρακτηριστικά» τους: την
έκταση και κυρίως την έντασή τους.

Και παλιότερα είχαμε κινητοποιήσεις των φοιτητών και καταλήψεις Σχολών. Οι
κινητοποιήσεις όμως αυτές συνοψίζουν στις προδιαγραφές τους αντοχή,
αποφασιστικότητα και πρωτοφανές πείσμα που, καθώς δημοσιοποιείται και
«δραματοποιείται», κονιορτοποιεί τα «προγνωστικά» και τις «ετυμηγορίες» των
πάσης φύσεως σφυγμομετρητών, αυτών των μοντέρνων «αστρολόγων» – διαμορφωτών
της κοινής γνώμης.

Ποια είναι λοιπόν τα «καύσιμα» της φοιτητικής «επιμονής» που δίνει βαθύτερη
κοινωνική διάσταση στις αντιδράσεις τους; Από πού αντλεί τα «πυρομαχικά» της η
ραγδαία κλιμάκωση των φοιτητικών αντιδράσεων;

Ας μην έχει κανείς ψευδαισθήσεις. Είναι πέρα για πέρα σαφές: αν και οι
αντιεκπαιδευτικές ρυθμίσεις που έγιναν μέχρι σήμερα και ο νέος νόμος πλαίσιο
«ρυμουλκούν» τη φοιτητική αντίδραση, είναι φανερό ότι αυτή οριοθετείται και
αναζωπυρώνεται από την άρνηση της προοπτικής «ενός παρόντος και ενός
μέλλοντος» που συντρίβεται στην υπόσχεση μιας εργασιακής αβεβαιότητας έπειτα
από αυτό. Οι αντιεκπαιδευτικοί νόμοι που πέρασαν σαν το χαλάζι τα Πανεπιστήμια
και ο νόμος-πλαίσιο που προετοιμάζει το τελικό χτύπημα στη δημόσια
Πανεπιστημιακή Εκπαίδευση, η φαραωνική στάση του ΥΠΕΠΘ και τα περιφρονητικά,
για τη νεολαία, λόγια των διαχειριστών του, απλώς λειτούργησαν σαν αναμμένο
σπίρτο σε μια μεγάλης έκτασης και «έτοιμη από καιρό» πυριτιδαποθήκη: οι
πραγματικές αιτίες είναι ο αποκλεισμός και η ματαίωση των προσδοκιών μιας
ολόκληρης γενιάς που επένδυσε χρόνια και χρήματα στους σχολικούς τίτλους και
βουλιαγμένη στην προοπτική της ανεργίας αισθάνεται ότι την κορόιδεψαν. Είναι η
Generation Χ των ΗΠΑ, η «εξαπατημένη γενιά» με τα λόγια του Pierre Bourdieu, η
«γενιά του κινητού και της Γιουροβίζιον», που γαλουχήθηκε με την ψευδαίσθηση
ότι κυνηγώντας την ατομική λύση, τον βαθμό, το πτυχίο, το μεταπτυχιακό θα έχει
ανοιχτούς τους δρόμους της επαγγελματικής αποκατάστασης και της καριέρας.

Γελασμένοι όσοι πίστεψαν ότι έχουν κλείσει τις θύελλες μια για πάντα σε
γυάλινα κλουβιά.

Σ’ αυτό το παρόν, που κυριαρχείται από την εικόνα ενός ναρκοθετημένου
μέλλοντος, «βγάζουν τη γλώσσα τους» οι φοιτητές, καθώς «άτακτα» αναζητούν ένα
διαφορετικό μοντέλο ζωής, εκτός από την αδηφάγα ανταγωνιστική «ζούγκλα της
αγοράς» που δημιουργώντας τις δικές της αποικίες στον πανεπιστημιακό χώρο,
απειλεί να ρουφήξει τη δημιουργική και απαιτητική πνοή τους.

Δεν πρόκειται λοιπόν μόνο για τη ριζική αμφισβήτηση ενός νόμου, αλλά για την
αυθόρμητη και ενστικτώδη απόρριψη μιας ζωής που βουλιάζει μέσα στο τέλμα των
«συνηθισμένων σχέσεων» της υποταγής, της εκμετάλλευσης, των εφήμερων
μικροαστικών αυταπατών, του διαρκούς εξοντωτικού κυνηγιού για μια θέση στον
ήλιο που λάμπει όλο και για λιγότερους.