Eλύτης και ζωγραφική ή με τη «νόηση των οφθαλμών»

Αν δεν είχα λάβει, πριν από λίγες ημέρες, φρεσκοτυπωμένη την «Ποίηση»
εδώ στα «NEA», θα ήθελα να την ξεφύλλιζα απομεσήμερο στην άκρη ενός
κυκλαδίτικου ακρωτηρίου. Εκεί, λοιπόν, θα διάβαζα το θέμα για την ιδιαίτερη
σχέση του Οδυσσέα Ελύτη με τη ζωγραφική, μέσα από τα κείμενα της Πάολα
– Μαρία Μινούτσι («Οι συντεταγμένες της ποίησής του είναι ταυτόχρονα φως,
αίσθηση, ήχος, εικόνα, αρχιτεκτονική σύνθεση»), της Ιουλίτας Ηλιοπούλου («Με
τη νόηση των οφθαλμών ο Ελύτης, αλλά ταυτόχρονα και με τη διεισδυτική όραση
της σκέψης του, επιτυγχάνει να κινείται με την ίδια ευχέρεια στον χώρο της
ποίησης και σ’ αυτόν της ζωγραφικής…») και της Αντονέλλα Ανέντα («Ο Ελύτης
επιτυγχάνει σ’ ένα δυσκολότατο έργο, αποδίδει δηλαδή με τη γραφή το βλέμμα
εκείνου που ζωγραφίζει κι εκείνου που παρατηρεί, συνθέτοντάς τα σε ένα τρίτο
νεύμα, σε ένα τρίτο βλέμμα»). Στη συνέχεια θα απολάμβανα το εξαιρετικό
αφιέρωμα στον Αντρέ Μπρετόν (110 χρόνια από τη γέννησή του, 40 από τον
θάνατό του) που επιμελήθηκε η Ευγενία Γραμματικοπούλου και θα έμενα στη φράση
του «πάντοτε μου απαγόρευα να σκέφτομαι το μέλλον». Την άλλη μέρα,
ξεκούραστος, θα προσπαθούσα να τελειώσω το κείμενο του Ντεριντά
«Differance». Καταμεσήμερο θα διάβαζα ελληνική ποίηση: Ανθή Μαρωνίτη, Βικτωρία
Καπλάνη, Σάκης Σερέφας, Χρήστος Τσιάμης, Αναστασία Αναστασιάδου, Βασίλης
Καραβίτης, Κική Κανάρη, Χάρης Ψαρράς, Χρύσα Καρπαθιωτάκη – κι αφήστε να λένε
ότι δεν έχουμε καλούς νέους ποιητές. Αυτά για σήμερα. Απομένουν για διάβασμα
άλλες 230 σελίδες, με ενδιαφέροντα θέματα.

… Κι ύστερα και πάλι «Σιωπή»

«Το “Τεχνοπαίγνιον” δεν κουράστηκε, γιατί δεν πρόλαβε να κουραστεί.
Νιώθει απλώς την ανάγκη ν’ αφουγκραστεί τον εαυτό του. Έτσι με τα τεύχη 4 και
5 περί “Σιωπής” θα περάσει σε μακρά χειμερία νάρκη, σε μία παρατεταμένη σιωπή
αναστέλλοντας την κυκλοφορία του». M’ αυτές τις γραμμές αναγγέλλει ο
Γιώργος Στεφανάκις το τέλος τού εξαιρετικά φροντισμένου περιοδικού του,
κι αισθάνομαι την ανάγκη να πω κρίμα. Ο λόγος για τη «Σιωπή», λοιπόν, σ’ αυτό
το προτελευταίο τέταρτο τεύχος, με ποιήματα, μικρά δοκίμια, σύντομα
μελετήματα, μεταφράσεις από 22 συνεργάτες.

Μικρές αναφορές: «Αν η ζωή χωρίς τον θάνατο δεν θα ήταν παρά μια απερίσταλτη
τυχαιότητα, ο λόγος δίχως τη σιωπή δεν θα ήταν παρά μια ανεξέλεγκτη
χυδαιότητα» (Κώστας Γ. Παπαγεωργίου). «H σιωπή τής γιαγιάς μου, ολόγιομο
φεγγάρι» (Γιάννης Κοντός), «Με νύχτα μπουκώνει η σιωπή» (Πρόδρομος X.
Μάρκογλου). «Πρέπει να μπορούμε να σιωπούμε σε όλες τις γλώσσες του κόσμου…»
(Χρήστος Ζουμανίδης). Να σημειώσω, ακόμα, το κείμενο της Λίτσας Λεμπέση με
τίτλο «Ο Γιώργος Χειμωνάς και η Σιωπή μέσα από τον Λόγο». H Λεμπέση επιλέγει
αποσπάσματα ή και μικρές φράσεις από τα έργα του Χειμωνά που επέμενε «στη
σιωπηρή οντότητα του λόγου».

Τις τελευταίες δεκαπέντε σελίδες το περιοδικό αφιερώνει στον συγγραφέα
Δημήτρη Δημητριάδη με ανέκδοτο κείμενο του τιμωμένου και κείμενα για το
έργο από την Τζίνα Πολίτη, τον Σάββα Μιχαήλ και τη Βάνα Χαραλαμπίδου.

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

«ΠΟΙΗΣΗ»: Εκδόσεις Νεφέλη, Ασκληπιού 6, Αθήνα 106 80, τηλ. 210-3607.744

«ΤΕΧΝΟΠΑΙΓΝΙΟΝ»: Αλεξανδρουπόλεως 48, Αθήνα 115 27, τηλ. 210-7750.168
και 6977-535.105