Φάρμακα: το μυστικό των ελλείψεων

«Δώρα» αξίας χιλιάδων ευρώ τάζουν στους «προμηθευτές» τους ορισμένοι
φαρμακαποθηκάριοι, για να εξασφαλίσουν ότι θα φθάσουν στα χέρια τους αρκετά
φάρμακα, ώστε να κάνουν απρόσκοπτα τις εξαγωγές που θέλουν σε άλλα κράτη-μέλη
της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πρόκειται για φάρμακα που η εξαφάνισή τους είναι συχνά ζήτημα ζωής και θανάτου
για τους ασθενείς. Εξαφανίζονται, όμως, από την ελληνική αγορά, καθώς
ορισμένες φαρμακαποθήκες, με στόχο τον διπλασιασμό του κέρδους τους, τα
εξάγουν στην Ευρώπη, όπου πωλούνται πολύ ακριβότερα.

Έτσι, τα δώρα στους προμηθευτές, όσο εντυπωσιακά κι αν μοιάζουν, είναι σταγόνα
στον ωκεανό μπροστά στα χρήματα που βγάζουν οι φαρμακαποθήκες από τις
επονομαζόμενες παράλληλες εξαγωγές, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς. Αυτό
άλλωστε αποδεικνύουν οι εκτιμήσεις του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών
Ερευνών (ΙΟΒΕ): υπολογίζει ότι το 2004 οι παράλληλες εξαγωγές φαρμάκων
ξεπέρασαν τα 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ!

Το 80% του τζίρου αυτού υπολογίζεται ότι κάνουν περίπου δέκα από τις 140
φαρμακαποθήκες και συνεταιρισμούς φαρμακοποιών που υπάρχουν στη χώρα μας, με
τους περισσότερους μεγάλους εξαγωγείς να βρίσκονται σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.

Διπλάσιο κέρδος! Οι εξαγωγές γίνονται επειδή τα φάρμακα στην Ελλάδα
είναι φθηνότερα απ’ όσο στην Ευρώπη, με αποτέλεσμα το κέρδος που αποκομίζουν
οι αποθήκες ανά συσκευασία φαρμάκου να είναι ακόμα και διπλάσιο από αυτό που
θα έβγαζαν πουλώντας το ίδιο φάρμακο στην εγχώρια αγορά.

Οι ίδιοι παράγοντες τονίζουν ότι αυτή ακριβώς είναι και η αιτία της έλλειψης
φαρμάκων, που πολύ συχνά παρατηρείται στην ελληνική αγορά την τελευταία
δεκαετία – και προσθέτουν ότι τα «δώρα» εμφανίσθηκαν από τη στιγμή που οι
φαρμακευτικές εταιρείες άρχισαν να εφαρμόζουν το «σύστημα της ποσόστωσης».

Υποσχέσεις – κίνητρα. Με το σύστημα αυτό, όταν μία φαρμακαποθήκη ή
συνεταιρισμός φαρμακοποιών κάνει μία παραγγελία (λ.χ. για 10.000 κουτιά ενός
φαρμάκου), η φαρμακευτική εταιρεία υπολογίζει πόσες είναι οι ανάγκες της
αγοράς, πόσες φαρμακαποθήκες υπάρχουν και πόσα κουτιά θα έπρεπε να στείλει στη
συγκεκριμένη αποθήκη – και στέλνει μόνο αυτά, τα οποία όμως υπολείπονται κατά
πολύ από αυτά που θέλει η αποθήκη για να κάνει εξαγωγές στην Ευρώπη. Έτσι, η
αποθήκη προσπαθεί να συμπληρώσει τα «κομμάτια» που λείπουν κάνοντας
παραγγελίες σε συναδέλφους της και σε συνεταιρισμούς φαρμακοποιών – και
κάποιες, για να είναι σίγουρες ότι δεν θα «κρεμάσουν» τους πελάτες τους στο
εξωτερικό, τάζουν και… δωράκια.

Με το σταγονόμετρο εδώ. Στελέχη τριών φαρμακευτικών εταιρειών εξήγησαν
στα «NEA» ότι μεταξύ των φαρμάκων που πουλιούνται «τρελά» στο εξωτερικό – και
ως εκ τούτου έχουν μεγάλο «συντελεστή βαρύτητας» – συμπεριλαμβάνονται φάρμακα
για την καρδιά, για τις ημικρανίες, το άσθμα, τον προστάτη, την επιληψία.
Συνολικά, περισσότερα από 300 φάρμακα διατίθενται στην Ευρώπη μέσω παράλληλων
εξαγωγών, με ορισμένα από αυτά να υπάρχουν εδώ και χρόνια με το…
σταγονόμετρο στην εγχώρια αγορά.

Τι να απαγορευθεί. «Για να λυθεί επιτέλους το πρόβλημα της έλλειψης
φαρμάκων στην ελληνική αγορά, πρέπει το υπουργείο να απαγορεύσει τις πωλήσεις
φαρμάκων από φαρμακαποθήκη σε φαρμακαποθήκη και από συνεταιρισμό φαρμακοποιών
σε φαρμακαποθήκη», λέει στέλεχος μεγάλης πολυεθνικής φαρμακοβιομηχανίας. «Αν
τώρα με την ανακοστολόγηση φθηνύνουν και άλλο, δεν θα μείνει κανένα φάρμακο
στην Ελλάδα».

Κόντρα εταιρειών – αποθηκών

Οι εκπρόσωποι των φαρμακευτικών εταιρειών τονίζουν ότι τρεις είναι οι κύριοι
λόγοι για τη «διαμάχη» που έχει ξεσπάσει μεταξύ αυτών και των
φαρμακαποθηκαρίων και τελικά έχουν ως συνέπεια να δημιουργείται ένας φαύλος
κύκλος.

Ο πρώτος είναι ότι βάσει νόμου οι φαρμακευτικές εταιρείες είναι
υπεύθυνες για την κάλυψη της ελληνικής αγοράς με φάρμακα, διότι αυτές έχουν
την άδεια κυκλοφορίας τους. Συνεπώς, εάν συμβεί κάτι σε ασθενή που δεν θα
βρίσκει το φάρμακό του, θα τρέχουν και δεν θα φτάνουν.

Ο δεύτερος είναι ότι αντιμετωπίζουν προβλήματα με τις «αδελφές»
εταιρείες τους του εξωτερικού, καθώς όταν τα ελληνικά φάρμακα βγαίνουν στην
Ευρώπη πλήττεται ο τζίρος τών εκεί φαρμακευτικών εταιρειών και αρχίζει μια
ατέλειωτη διαμάχη που τελικά φτάνει έως τις μητρικές εταιρείες.

Και ο τρίτος είναι ότι μόλις οι μητρικές εταιρείες μάθουν για τις
εξαγωγές περικόπτουν τις παρτίδες των φαρμάκων που στέλνουν στην Ελλάδα,
φρονώντας ότι «εφόσον τα φάρμακα εξάγονται, έχουν καλυφθεί οι ανάγκες της
ελληνικής αγοράς, άρα στείλαμε πάρα πολλά»!

Δελεαστικά ταξίδια με… «συντελεστή βαρύτητας»!

Σε έγγραφο που έχουν στη διάθεσή τους «TA NEA», ο διαχειριστής μεγάλης
φαρμακαποθήκης, η οποία δραστηριοποιείται στη Βόρεια Ελλάδα, υπόσχεται ως δώρο
πανάκριβα ταξίδια στους δύο πρώτους «προμηθευτές» του και μικρότερα δώρα στους
τρεις επόμενους, οι οποίοι θα τον τροφοδοτήσουν με τα περισσότερα φάρμακα από
αυτά που χρειάζονται οι «πελάτες» του.

Για να μην υπάρχει μάλιστα παρανόηση ως προς το ποια φάρμακα πρέπει να του
στείλουν, εξηγεί ότι θα τα βρουν από τον… συντελεστή βαρύτητας που συνοδεύει
κάθε φάρμακο το οποίο τους ζητά.

Ο συντελεστής αυτός «είναι μικρός ή μεγάλος ανάλογα με τη σπουδαιότητα που
έχει το κάθε είδος για τους πελάτες μας», γράφει ο διαχειριστής. Και προσθέτει
ότι «καταλαβαίνετε ότι όσο μεγαλύτερος είναι ο συντελεστής βαρύτητας τόσο πιο
σημαντικό είναι το είδος για εμάς».

Προκειμένου, λοιπόν, να ανταμείψει η φαρμακαποθήκη όσους συγκεντρώσουν «τα
περισσότερα δύσκολα είδη», καθιερώνει «σύστημα ανταμοιβών».

Το «σύστημα» προβλέπει ταξίδι αξίας 10.000 ευρώ σε προορισμό της επιλογής του
για τον πρώτο καλύτερο προμηθευτή (δηλαδή αυτόν που θα αποστείλει «τα
περισσότερα φάρμακα με τη μεγαλύτερη βαρύτητα»), αντίστοιχο ταξίδι αξίας 5.000
ευρώ για τον δεύτερο και δώρα συνολικής αξίας 5.000 ευρώ για τους τρεις
επόμενους!

Ορίζει, μάλιστα, και χρονικό όριο για το οποίο θα ισχύσει ο «διαγωνισμός»: από
την 1η Ιουνίου 2005 έως την 31η Μαρτίου 2006.

Το έγγραφο, που τιτλοφορείται «Επεξήγηση σημασίας συντελεστών βαρύτητας
φαρμακευτικών προϊόντων – παροχή κινήτρων», εστάλη σε φαρμακαποθήκες και
συνεταιρισμούς φαρμακοποιών στις 30 Μαΐου 2005 , ως συνοδευτικό καταλόγου με
νέες παραγγελίες.