… και κίτρινη κάρτα στην Tουρκία

Σκηνικό κρίσης σε σχέση με την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας διαμορφώνεται
στην Ευρωπαϊκή Ένωση για τους επόμενους μήνες, καθώς πληθαίνουν οι αυστηρές
προειδοποιήσεις να ανοίξει τα λιμάνια και τα αεροδρόμιά της το 2006. Την ίδια
ώρα, στο επίκεντρο της Ευρωπαϊκής Συνόδου Κορυφής που άρχισε χθες στις
Βρυξέλλες βρίσκεται και η συζήτηση για την αναμόρφωση του Ευρωπαϊκού
Συντάγματος.

H ελληνική αντιπροσωπεία στις Βρυξέλλες επιχείρησε και χθες να επαναφέρει στο
κείμενο των συμπερασμάτων για την Τουρκία τις διατάξεις περί καλής γειτονίας,
που είχε αποφασίσει και το Συμβούλιο Σύνδεσης του 2004, ενώ διατύπωσε
ενστάσεις για το «νέο» ενταξιακό κριτήριο της Ένωσης στο να απορροφά νέα μέλη.
Όπως μάλιστα τόνιζαν κυβερνητικές πηγές, η ανάδειξη του κριτηρίου αυτού – το
οποίο θα λαμβάνει υπόψη του τις διαθέσεις της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης – σε
μείζον ζήτημα, κινδυνεύει να στείλει ένα λανθασμένο μήνυμα στα Δυτικά Βαλκάνια
(Σερβία, Αλβανία, ΠΓΔΜ) ότι η E.E. δεν θέλει νέα μέλη.

Θερμό φθινόπωρο

Εκείνο που διαμόρφωσε πάντως το κλίμα χθες στις Βρυξέλλες ήταν η αρνητική
διάθεση της πλειοψηφίας των εταίρων απέναντι στην Τουρκία. Λίγες ημέρες μετά
την προειδοποίηση του Όλι Ρεν για ενδεχόμενο εκτροχιασμό της τουρκικής
ενταξιακής πορείας, ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ απείλησε με διακοπή των ενταξιακών
διαπραγματεύσεων τον Δεκέμβριο αν η Άγκυρα δεν εφαρμόσει το πρωτόκολλο και δεν
ανοίξει τα λιμάνια και τα αεροδρόμια. «H E.E. θα πρέπει να παγώσει τις
διαπραγματεύσεις αν η Άγκυρα δεν ανοίξει τα λιμάνια και τα αεροδρόμιά της στην
Κύπρο», είπε. Αξίζει να σημειωθεί πως ο πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου, ο
οποίος διαθέτει μεγάλο κύρος στην Ένωση, δεν απηχεί μόνον τις δικές του
απόψεις αλλά και εκείνες των ιστορικών χωρών-μελών της E.E. και της
γραφειοκρατίας των Βρυξελλών.

Διπλωματικές πηγές προβλέπουν ένα θερμό φθινόπωρο στις σχέσεις της Τουρκίας με
την E.E., εν όψει της κρίσιμης Συνόδου Κορυφής τον Δεκέμβριο, η οποία θα
αξιολογήσει την εφαρμογή του πρωτοκόλλου για την Τελωνειακή Ένωση, και δεν
αποκλείουν μάλιστα να δημιουργηθεί κρίση τον Οκτώβριο.

Διπλωματική μάχη

Είναι ενδεικτικό ότι ο αρμόδιος επίτροπος για τη διεύρυνση Όλι Ρεν επανήλθε
χθες στο θέμα, λέγοντας ότι η Τουρκία θα πρέπει να εκπληρώσει το συντομότερο
δυνατόν τις υποχρεώσεις της σχετικά με την Τελωνειακή Ένωση. Αυστηρές δηλώσεις
απέναντι στην Άγκυρα έκανε όμως και ο προεδρεύων της E.E. Βόλφγκανγκ Σίσελ, ο
οποίος με δηλώσεις του στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» υπενθύμισε στην Τουρκία πως
δεν μπορεί να θέλει να μπει σε μια λέσχη και να μην αναγνωρίζει όλα τα μέλη.
Ενδεικτικό της έντασης που υπάρχει σε σχέση με την Τουρκία στην E.E. είναι το
γεγονός ότι η τουρκική αντιπροσωπεία δεν είχε προσκληθεί. Σύμφωνα με τις ίδιες
πηγές, στο παρασκήνιο της Συνόδου υπήρξε μια διπλωματική μάχη – με την Αγγλία,
την Ιρλανδία, την Ισπανία και εν μέρει την Ιταλία να προσπαθούν να απαλύνουν
τις διατάξεις για την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας και να βρίσκουν απέναντι
τη Γαλλία, επικεφαλής ενός μπλοκ 16 χωρών.

Προκαλεί με τον στρατό

Την ίδια ώρα πάντως η Τουρκία εξακολουθεί να προκαλεί την E.E.. Ο υπουργός
Εξωτερικών Αμπντουλάχ Γκιουλ, μιλώντας στην εφημερίδα «Ραντικάλ», έπλεξε το
εγκώμιο του στρατού για τη συμβολή του στην ενταξιακή πορεία της Τουρκίας,
λέγοντας ότι «η εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων θα ήταν δύσκολη χωρίς την
υποστήριξη του στρατού» και τον ευχαρίστησε δημοσίως για την υποστήριξή του
στον στόχο της ένταξης. Διπλωματικές πηγές στις Βρυξέλλες σχολίαζαν πως η
δήλωση αυτή προκάλεσε έντονη δυσφορία στην E.E., καθώς ο περιορισμός του ρόλου
του στρατού στα τουρκικά πολιτικά πράγματα είναι η σημαντικότερη μεταρρύθμιση
την οποία ζητά η Κομισιόν μέσω των κριτηρίων της Κοπεγχάγης.