«Mε σκότωσαν οι δημοσιογράφοι»

Επί δεκαετίες υπέμενε την πιο σκληρή κριτική στο γυναικείο τένις σαν
βιονική γυναίκα. Κανείς δεν μπορούσε να αρνηθεί το ταλέντο της, απλώς, δεν
ήταν πολύ όμορφη, πολύ λεπτή ή αρκούντως… ετεροφυλόφιλη για να αρέσει σε
όλους. Σε απόσταση αναπνοής από τα πενήντα, η Μαρτίνα Ναβρατίλοβα έχει πολλά
να πει. Όλα αυτά τα συγκέντρωσε σε ένα βιβλίο, το «Shape your self» (Πλάσε τον
εαυτό σου), με συμβουλές αυτοβοήθειας για την εκπλήρωση κάθε προσωπικής
δυνατότητας.

Είναι μια από τις καλύτερες αθλήτριες όλων των εποχών, από τις κορυφαίες τενίστριες που οδήγησαν το άθλημα στα υψηλότερα επίπεδα. Αν όμως πείσει τους αναγνώστες της να προσέχουν τον εαυτό τους, αυτό θα είναι «το σημαντικότερο που θα έχω πετύχει μέχρι σήμερα», λέει

Τριάντα ένα χρόνια μετά το μεγάλο αντίο στην πατρίδα της την Τσεχοσλοβακία, η
Ναβρατίλοβα γύρισε ξανά. Όμως ούτε η χώρα της είναι η ίδια πια ούτε κι εκείνη.
Μετά τη Βελούδινη Επανάσταση του 1989 και την πτώση του κομμουνισμού η
Τσεχοσλοβακία διασπάστηκε σε δύο διαφορετικά κράτη. Και η ίδια επέστρεψε ως η
πρωταθλήτρια που έφυγε και θριάμβευσε, ως η Αμερικανίδα Μαρτίνα πια ή αλλιώς,
ως η συγγραφέας Ναβρατίλοβα.

Υπό τις επευφημίες 4.000 οπαδών της στο γήπεδο του τένις, προσπαθούσε να είναι
ήρεμη. Όσοι τη γνωρίζουν καλά λένε ότι κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού στην
Πράγα ήταν φορτισμένη. Για τη μητέρα της που είναι πολύ άρρωστη αλλά και για
τον αγώνα, 20 χρόνια μετά τον τελευταίο εκεί. «Έπρεπε να κάνω κάτι. Να ψάξω
για τα γυαλιά μου, να συγκρατηθώ και να μην κλάψω».

Όταν έφτασε το 1975 στην Αμερική και άρχισε να κερδίζει το ένα παιχνίδι μετά
το άλλο, απλώς εμπιστευόταν το ταλέντο της. Και επιβεβαιώθηκε. Ήταν όμως και η
πρώτη στο τένις που ανέπτυξε γύρω της μια ομάδα ειδικών, από γυμναστές μέχρι
διατροφολόγους, χαράζοντας έτσι τον δρόμο και για τους άλλους αθλητές. Οι
διακρίσεις της διαδέχτηκαν η μία την άλλη: 18 τίτλοι στο Γκραντ Σλαμ – στους
μεγάλους αγώνες – στο μονό, 40 στο διπλό, 9 στο γυναικείο μονό του
Γουίμπλεντον… Όμως ο δρόμος αυτός ήταν μακρύς και σκληρός.

«Ξένη», «αριβίστρια». H Ναβρατίλοβα φάνηκε εύκολος στόχος για τα MME.
Μεσούντος του Ψυχρού Πολέμου ήταν η «ξένη», η «αριβίστρια» και η… «τεράστια
ελπίδα» (προσβλητική αναφορά για το βάρος της). «Με σκότωσαν κατά τη δεκαετία
του ’70», λέει σήμερα, «Με έσκισαν». Λίγο αργότερα, στο ήδη πλούσιο ιστορικό
της προσετέθη κάτι ακόμη: η ομοφυλοφιλία της. Πιο διάσημη από τις συντρόφους
της, η Τζούντι Νέλσον – πρώην βασίλισσα ομορφιάς του Τέξας, που άφησε τον
σύζυγό της για τη Ναβρατίλοβα. H σχέση τους κράτησε επτά χρόνια, μέχρι τις
αρχές της δεκαετίας του 1990, ωστόσο ακόμη και σήμερα η πικρία στις δηλώσεις
της μεγάλης αθλήτριας είναι εμφανής: «Όλοι νόμιζαν ότι έζησα μια υπέροχη ζωή,
όμως είχα κι εγώ τα προβλήματά μου. Είχα τις απογοητεύσεις μου, κι αυτή ήταν
μεγάλη. Αυτό το πρόσωπο δεν ήταν αυτό που νόμιζα». H σχέση τους έληξε οριστικά
στα δικαστήρια, με τη Νέλσον να διεκδικεί περιουσιακά στοιχεία της
Ναβρατίλοβα. «Με πρόδωσε ολοκληρωτικά και πούλησε την ιστορία στην εφημερίδα
“National Enquirer”, μίλησε για πράγματα πολύ προσωπικά».

Ο πατέρας της είχε αυτοκτονήσει αφού άφησε τη μητέρα της, όταν ακόμη η Μαρτίνα
ήταν πολύ μικρή. Παρά το κακό ιστορικό όμως η ίδια δεν είχε εμφανίσει
καταθλιπτικές τάσεις… μέχρι τον χωρισμό της από τη Νέλσον. Τότε χρειάστηκε
ψυχολογική θεραπεία και το 1994 αποσύρθηκε. Εμφανώς διαφορετική, επέστρεψε στα
γήπεδα πριν από τρία χρόνια, προσθέτοντας μερικές ακόμη νίκες στο βιογραφικό
της, στο Όπεν της Αυστραλίας και στο Γουίμπλεντον.

Οι συμβουλές της Μαρτίνας για την αντιμετώπιση του στρες

* Ένας από τους πιο γρήγορους και εύκολους τρόπους για να απαλλαγείτε από
το στρες είναι να πάρετε βαθιές αναπνοές. Εισπνεύστε και εκπνεύστε
αργά. Οι ώμοι σας θα πρέπει να είναι χαλαρωμένοι, να ανασηκώνονται και να
κατεβαίνουν με κάθε αναπνοή.

* Πάρτε ένα κατοικίδιο. Είναι ένα από τα καλύτερα αγχολυτικά και δεν
προέρχεται από το φαρμακείο.

* Επικεντρώστε την προσοχή σας. Αντί να τα κάνετε όλα μαζί –
πλυντήριο, προετοιμασία δείπνου και ανάγνωση της αλληλογραφίας σας –
ολοκληρώστε μία δουλειά κάθε φορά. Δεν θα αισθάνεστε να πνίγεστε και τα
αποτελέσματα θα είναι καλύτερα.

* Θέστε προτεραιότητες. Αποφασίστε ποια δραστηριότητα είναι πιο
σημαντική για εσάς, διαμορφώνοντας έναν κατάλογο προτεραιοτήτων. Ύστερα
ακολουθήστε τον κι αν κάποια στιγμή αντιληφθείτε ότι κάτι με το οποίο
ασχολείστε δεν είναι στον κατάλογο, σταματήστε και επιστρέψτε στις
προτεραιότητές σας.

* Ελέγξτε ό,τι μπορείτε κι αφήστε ό,τι δεν ελέγχετε.

* Προετοιμαστείτε για την πιθανότερη έκβαση και ασχοληθείτε με τις
αλλαγές όταν αυτές προκύπτουν.

* Επικεντρώστε την προσοχή σας στα θετικά, χωρίς να απορρίπτεται τα
αρνητικά, κυρίως όμως έχετε πίστη στον εαυτό σας. Μπορείτε να τα καταφέρετε!

* Μιλήστε. Πείτε στους φίλους και τους αγαπημένους σας για το στρες που
αντιμετωπίζετε και ξαναδείτε τις προσδοκίες σας. Είστε ρεαλιστής;

* Διασκεδάστε. H ζωή δεν είναι ασφαλώς μόνο παιχνίδια και γέλια, αλλά
θα πρέπει και να διασκεδάζετε. Προσπαθείτε να κάνετε αυτά που αγαπάτε και να
αγαπάτε αυτά που κάνετε.

«Το σώμα μου χρειάζεται να κινείται για να νιώθει καλά», επισημαίνει η Ναβρατίλοβα, και στον ελεύθερο χρόνο της οδηγεί αγωνιστικά αυτοκίνητα

* Τέλος, κρατήστε ψηλά το κεφάλι και συνεχίστε με αυτά τα μικρά βήματα προς
τα μπρος. Προσπαθείτε να βλέπετε τις δύσκολες καταστάσεις ως προκλήσεις
για τις οποίες πρέπει να ανταποκριθείτε. Αν συγκεντρώνεστε σε ένα πρόβλημα, σε
μια λύση, σε ένα βήμα κάθε φορά, μπορείτε να χειριστείτε τα πάντα.

Έπρεπε να μου έλεγαν περισσότερο «όχι»

Σήμερα, αντιμετωπίζει τη σχέση της σαν προνόμιο. Συνδέεται με κάποιο πρόσωπο,
αλλά κρατά το όνομα για τον εαυτό της και τον στενό της κύκλο. Προσπαθεί να
μην επαναλαμβάνει τα ίδια λάθη… «Οι αθλητές δεν παραιτούνται, μέχρι να τα
καταφέρουν. Αντιλαμβάνεσαι τι πηγαίνει στραβά και προσπαθείς να ανταποκριθείς,
να μην επαναλάβεις το ίδιο λάθος, να μάθεις από αυτό… Γι’ αυτό, αν κάτι θα
ήθελα είναι να είχα περισσότερους ανθρώπους γύρω μου που θα μου έλεγαν “όχι”.
Όταν είσαι το νούμερο ένα, περπατούν γύρω σου στις μύτες των ποδιών τους.
Κανείς δεν τολμά να σου πει ότι είσαι χάλια». Έχοντας αφήσει τις οδυνηρές
παρενθέσεις στο παρελθόν, αποφασισμένη και αισιόδοξη στα ώριμα 50, η
Ναβρατίλοβα προσπαθεί να κατακτήσει σήμερα μια ακόμη νίκη, βοηθώντας τους
απλούς πολίτες να επιβληθούν στα αρνητικά συναισθήματα και το στρες. Το βιβλίο
της περιέχει συμβουλές αυτοβοήθειας και στηρίζεται σε μια βασική παραδοχή της:
«μπορεί να υπάρχουν προβλήματα, εμπόδια, όμως μπορείς πάντα να διαμορφώσεις
καλύτερα τον εαυτό σου. H νίκη της προσωπικής βούλησης είναι μόνο ζήτημα προσπάθειας».

LINK: * www.martinafanpage.net/

© The Times, 2006