Διάλογος με το Iράν, αλλά υπό… προϋποθέσεις

Στροφή στην έως τώρα θέση τους για το Ιράν φαίνεται να πραγματοποιούν οι
ΗΠΑ. Διά στόματος Τζορτζ Μπους ανακοίνωσαν για πρώτη φορά ότι αναλαμβάνουν
ηγετική πρωτοβουλία ώστε να λυθεί διπλωματικά το ζήτημα που έχει δημιουργηθεί
με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν – πρωτοβουλία που το Ιράν χαρακτήρισε
«κίνηση προπαγάνδας».

Τζορτζ Μπους. Είναι η πρώτη φορά που οι Αμερικανοί δείχνουν διατεθειμένοι να συνομιλήσουν με τους Ιρανούς

H Κοντολίζα Ράις βέβαια τόνισε ότι αυτό δεν σημαίνει ότι έχει αποσυρθεί από το
τραπέζι των διαπραγματεύσεων «η στρατιωτική επιλογή».

Έτοιμες να συμμετάσχουν στις απ’ ευθείας συνομιλίες της ευρωπαϊκής τρόικας με
το Ιράν – με την προϋπόθεση όμως η Τεχεράνη να αναστείλει τη διαδικασία
εμπλουτισμού ουρανίου και αυτό να αποδειχθεί – εμφανίστηκαν χθες οι ΗΠΑ. Είναι
η πρώτη φορά που οι Αμερικανοί δείχνουν διατεθειμένοι να συνομιλήσουν με τους
Ιρανούς έστω και αν δεν πρόκειται για διμερείς διαπραγματεύσεις, όπως έσπευσε
να διευκρινίσει ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Τομ Σνόου, και αναγνωρίζουν
ρητώς το δικαίωμα του Ιράν να διατηρεί πυρηνικό πρόγραμμα για ειρηνικούς
σκοπούς, υποσχόμενοι ενίσχυση της οικονομικής συνεργασίας εφόσον διακοπεί ο
εμπλουτισμός ουρανίου. Σε μία πρώτη αντίδραση από το Ιράν, το επίσημο ιρανικό
πρακτορίο ειδήσεων IRNA χαρακτήρισε «κίνηση προπαγάνδας» την αμερικανική
πρόταση, τονίζοντας ότι ο τερματισμός της διαδικασίας εμπλουτισμού ουρανίου
δεν συνάδει με τα συμφέροντα της Τεχεράνης.

H Κοντολίζα Ράις

Των δηλώσεων του Αμερικανού προέδρου είχαν προηγηθεί αντίστοιχες δηλώσεις της
κ. Ράις, η οποία φρόντισε όμως να τονίσει ότι οι ΗΠΑ θα αρχίσουν συνομιλίες με
το Ιράν εάν η Τεχεράνη αποδείξει ότι αναστέλλει το πρόγραμμα εμπλουτισμού του
ουρανίου και τις δραστηριότητες επανεπεξεργασίας των πυρηνικών καυσίμων. H
ισραηλινή κυβέρνηση δήλωσε ότι υποστηρίζει την αμερικανική πρόταση. Θετική
ήταν η αντίδραση των Ευρωπαίων στην αμερικανική πρόταση, με τον Γάλλο ΥΠΕΞ
Φιλίπ Ντουστ – Μπλαζί να τονίζει πως αυτή η θέση των ΗΠΑ «ενισχύει την
αξιοπιστία» των ευρωπαϊκών προσπαθειών για τον ιρανικό πυρηνικό φάκελο. Θετικά
αντέδρασαν και η Ρωσία και η Κίνα, με το Πεκίνο να απευθύνει έκκληση στις ΗΠΑ
να μη συνδέουν την πρότασή τους με την προϋπόθεση να αναστείλει η Τεχεράνη τον
εμπλουτισμό ουρανίου. Στο κλίμα συγκρατημένης αισιοδοξίας που άρχισε να
διαμορφώνεται μετά τις νέες εξελίξεις, συνέβαλε και η δήλωση του διευθυντή της
Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας, Μοχάμεντ Μπαραντέι, πως το Ιράν, παρά
το πυρηνικό πρόγραμμά του, δεν συνιστά άμεση πυρηνική απειλή.

Με ενδιαφέρον αναμένεται η συμμετοχή της κ. Ράις στη σημερινή συνάντηση των
υπουργών Εξωτερικών των πέντε μονίμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ
(ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Γαλλία, Βρετανία) και της Γερμανίας, στην αυστριακή
πρωτεύουσα, για τη διαπραγμάτευση μιας νέας, οριστικής πρότασης προς το Ιράν.

Συνάντηση στη Βιέννη

Οι διαβουλεύσεις που, σύμφωνα με πληροφορίες, θα γίνουν σήμερα στο κτίριο της
βρετανικής πρεσβείας στη Βιέννη θα αφορούν δελεαστικές προτάσεις –
ανταλλάγματα προς την Τεχεράνη προκειμένου αυτή να διακόψει τον εμπλουτισμό
ουρανίου.

Το νέο πακέτο διαπραγμάτευσης προβλέπει την προμήθεια στο Ιράν αντιδραστήρων
ελαφρού ύδατος για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων
εγγυήσεων για την προμήθεια ουρανίου στα ιρανικά πυρηνικά εργοστάσια
ενέργειας. Ακόμη θα προβλέπει την προμήθεια σύγχρονης τεχνολογίας εξόρυξης
πετρελαίου, πολιτικών αεροσκαφών – ακόμη και αμερικανικής κατασκευής – όπως
επίσης τη συνεργασία ανάμεσα σε ιρανικά και ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια. Σε
περίπτωση απόρριψης της πρότασης από την Τεχεράνη, το πακέτο της Βιέννης
αναμένεται να προβλέπει συνέπειες για το Ιράν – οι ΗΠΑ ζητούν να είναι
κυρώσεις οικονομικής φύσης, όπως πάγωμα λογαριασμών.