ΓIΩPΓΟΣ XATZHMIXAΛHΣ «H κοινωνία μας είναι μίζερη για την τέχνη της»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
4 λεπτά  |
 |
|
«Όταν κοιτάς από την τρύπα, ξεχνάς τον έξω χώρο. Είσαι εσύ και η ψεύτικη |
«H μεγάλη ζωγραφική δεν έχει ξεπεραστεί. H ιδέα ότι η τέχνη εξελίσσεται είναι
κάτι σαν ανέκδοτο. Μπορεί να αλλάζει για κοινωνικούς λόγους, αλλά το σχέδιο
του πρωτόγονου ανθρώπου δεν έχει εξελιχθεί. H άποψη ότι το τέλος της
ζωγραφικής έρχεται με την αφηρημένη τέχνη είναι εντελώς ναρκισσιστική», λέει ο
ζωγράφος Γιώργος Χατζημιχάλης. Και επιλέγει το έργο ενός μεγάλου καλλιτέχνη,
του πρωτοπόρου της αφαίρεσης Πιετ Μοντριάν ως αφορμή για τη νέα του δουλειά,
την οποία παρουσιάζει αυτό τον καιρό στην Γκαλερί Bernier/Eliades.
Πολύχρωμα τετράγωνα που χορεύουν στον τρελό ρυθμό τού μπούγκι γούγκι
(αγαπημένη μουσική του Μοντριάν) και διεκδικούν για δύο κινηματογραφικά καρέ
τις δικές τους στιγμές διασημότητας είναι εκείνα που «ξέφυγαν» από τον διάσημο
πίνακα του Μοντριάν «Broadway Boogie Woogie» (φιλοξενείται στο Μουσείο
Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης) και πρωταγωνιστούν στο DVD του Έλληνα
εννοιολογικού καλλιτέχνη, το οποίο αποτελεί και την πρώτη από τις τρεις
ενότητες της νέας δουλειάς του.
Μια ματιά από την «κλειδαρότρυπα» είναι αρκετή για να αποκαλυφθεί μπροστά στα
μάτια μας ένας χώρος μυθικός: τρισδιάστατο το εργαστήρι του Πιετ Μοντριάν στο
Παρίσι, το οποίο ο Γιώργος Χατζημιχάλης «χώρεσε» σε ένα ξύλινο κουτί
χρησιμοποιώντας την τεχνική τής αναμορφικής προοπτικής. Τεχνική που είχε
καλλιεργήσει ο μαθητής του Ρέμπραντ και επίσης Ολλανδός, όπως και ο Μοντριάν,
Σάμουελ Χουγκστράτεν, ενώ στην τρίτη ενότητα περιλαμβάνονται σχέδια που
αναφέρονται στο έργο του Μοντριάν.
Έχει πολιτικό χαρακτήρα η νέα δουλειά σας;
«Όχι. Πολιτικά ήταν το “Νοσοκομείο” και ο “Οιδίπους”. Αυτή η δουλειά είναι μια
άσκηση στην Ιστορία της Τέχνης που με αφορά προσωπικά, αλλά δεν είναι πολιτικό
έργο. Μπορεί όμως να δημιουργήσει συζήτηση γύρω από το τι συμβαίνει με την
τέχνη στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα», εκτιμά ο Γιώργος Χατζημιχάλης.
Λίγους μόλις μήνες μετά τη συμμετοχή του στην Μπιενάλε της Βενετίας με την
εγκατάσταση «Νοσοκομείο» (επίτροπος η Κατερίνα Κοσκινά), ο Γιώργος
Χατζημιχάλης αισθάνεται «βαθιά ικανοποιημένος. Ήρθε πολύς κόσμος στην έκθεση
και το έργο συζητήθηκε από τον ξένο Τύπο. Τι άλλο να θέλω; Το μόνο που με
ενόχλησε ήταν το κλίμα δυσαρέσκειας που δημιουργήθηκε όταν έγινε η επιλογή μου
και το κουτσομπολιό που αναπτύχθηκε και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Έφθασαν να
πουν πως μαζεύτηκε κόσμος την ημέρα των εγκαινίων στο ελληνικό περίπτερο λόγω
του μπουφέ. Και να σκεφθείτε ότι ήταν η πρώτη φορά που τα φαγώσιμα ήταν
ελάχιστα – κερνούσαμε κρασί – και όμως το περίπτερο ήταν ασφυκτικά γεμάτο.
Νομίζω πως όλα αυτά οφείλονται στη μιζέρια του Έλληνα από τον οποίο λείπει η
αυτοεκτίμηση και γι’ αυτό δεν μπορεί να επιβάλει τους μεγάλους Έλληνες
καλλιτέχνες. Να πει ότι ο Παπαλουκάς είναι σημαντικός όσο ο Μπονάρ. H ελληνική
κοινωνία είναι δύσκολη και επικίνδυνη. Λειτουργεί με επιπόλαιο και ανήθικο
τρόπο».
Πώς ξεχωρίζει ο μεγάλος καλλιτέχνης;
«Είναι εκείνος του οποίου τα έργα είναι σε θέση να υπάρχουν στην εποχή τους με
τρόπο διαμαντένιο, να επιζούν και πιθανόν να μεταλλάσσονται με τον χρόνο».
Κατά τη γνώμη του, η Ελλάδα έχει βγάλει τρεις σπουδαίους ζωγράφους: τον
Παπαλουκά, τον Μπουζιάνη και τον Τσαρούχη. «Άλλο είναι ο μεγάλος καλλιτέχνης
και άλλο ο πασίγνωστος». Για μεγάλο μέρος της υπάρχουσας κατάστασης στην
ελληνική τέχνη «ευθύνεται η έλλειψη θεσμών, που είναι απομονωμένοι από τον
μέσο θεατή», πιστεύει ο Γιώργος Χατζημιχάλης. «Αν υπήρχε Εθνικό Μουσείο
Σύγχρονης Τέχνης εδώ και 25 χρόνια η θέση των Ελλήνων καλλιτεχνών θα ήταν
άλλη, χωρίς να σημαίνει πως και οι ίδιοι θα είχαν γίνει καλύτεροι».
«Σήμερα η πολιτική τέχνη είναι ψέμα»
Τι έφερε τον Γιώργο Χατζημιχάλη κοντά στο έργο του Μοντριάν – ηγετική μορφή
του νεοπλαστικισμού; «Είναι ένας μεγάλος ζωγράφος του αιώνα μας, αλλά και ένα
αίνιγμα, ένας κλειστός άνθρωπος και ένας αντιεμπορικός καλλιτέχνης που, αν και
γνωστός, δεν μπορούσε να πουλήσει τα έργα του, γι’ αυτό και έκανε λουλούδια
για να κερδίσει τα προς το ζην», εξηγεί ο καλλιτέχνης. «Δεν μπορούσα να
καταλάβω για ποιο λόγο με γοητεύει και κάθησα να διαβάσω όλα τα κείμενά του.
Διαπίστωσα πως ζούσε σε μια γοητευτική ουτοπία, καθώς πίστευε πως μέσω των
αισθητικών λύσεων που πρότεινε θα μπορούσε να αλλάξει την κοινωνία. Κάτι
τέτοιο δεν μπορεί να συμβεί.
H τέχνη όμως μπορεί να αλλάξει εμάς, μπορεί να συμμετάσχει σε διαδικασίες
αλλαγής του κόσμου. Έχει έναν ρόλο κοινωνικό που είναι δύσκολο να ανιχνευθεί.
H ρωσική πρωτοπορία στις αρχές του 20ού αιώνα ή η εννοιολογική τέχνη τη
δεκαετία του ’60 ήταν εξωστρεφής και πολιτική τέχνη. Σήμερα η πολιτική τέχνη
είναι ψέμα, μια κατασκευή της αγοράς για να μπουν νέοι καλλιτέχνες στα
πράγματα. H τέχνη σήμερα είναι α-πολίτικη διότι το πολιτικό έργο ξεκινά από τα
βαθιά βιώματα του καλλιτέχνη».
INFO
«Τρία έργα για τον Piet Mondrian» στην Γκαλερί Bernier/Eliades (Επταχάλκου 11,
τηλ. 210-3413.935). Έως τις 10 Ιουλίου.
Google news
